Кіріспе

Австралияның ертедегі еуропалық атауы Eendrachtsland немесе Eendraghtsland (het Landt van d'Eendracht және Land van de Eendracht) – Батыс Австралияның Гаскойн аймағында орналасқан аумақтың қолданыстан шыққан географиялық атауы. 1616 және 1644 жылдар аралығында, Еуропалық зерттеулер дәуірінде, Эндрайтсленд Австралия құрлығының толық атауы болды. 1644 жылдан бастап, ол және оның төңірегіндегі аймақтар Жаңа Голландия (кейіннен Батыс Австралия) деп аталды. 1616 жылы Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының «Эендрахт» кемесінің капитаны Дирк Хартог Австралия құрлығының батыс жағалауын ашты, ол 26-шы оңтүстік ендігінде (26° оңтүстік) орналасқан, қазіргі Батыс Австралиядағы Дирк Хартог аралының жанындағы жерлермен беттесті. Т. Лант ван Эендрахт 1625 жылы Амстердамда жарияланған Джодокус Хондиус II-нің «Nova Totius Terrarum Orbis Geographica ac Hydrographica Tabula» және Йоханнес Кеплер мен Филипп Эккебрехттің «Noua Orbis Terrarum Delineatio Singulari Ratione Accommodata Meridiano Tabb. Rudolphi Astronomicarum» әлем карталарында да көрсетілген, бұл карта 1630 жылы жазылып, 1658 жылы Кеплердің Рудольф кестелерінде жарияланды.

Жағалауды білу

Карта голландтардың Батыс Австралия жағалауы туралы білімінің артып келе жатқанын көрсетеді, себебі карта Дирк Хартогтың 1616 жылғы саяхатынан бастау алған. 1627 жылғы карта, мұнда-сонда зерттелмеген учаскелермен толы, Виллемс өзенінен (Ашбуртон өзені деп есептеледі) Батыс Австралияның Альбани қаласына дейін, Батыс Австралия жағалауын шамамен [қашықтық] бойына жабатын. 1899 жылы Хирес жазған Батыс Австралия жағалауы туралы голландтардың білімінің артуы туралы мәліметтерді осы жерде қайта келтіруге болады:

Осы нүктеден [Виллемс өзенінен] бастап, ежелгі голланд теңізшілерінің Эндрахтсланды оңтүстікке қарай кеңейе бастайды. Оның қаншалықты кеңейгеніне қатысты сұраққа, мен осы терминдің ең кең мағынасында («’t Land van Eendracht немесе Оңтүстік жер, ол Оңтүстік жағалауға дейін, тіпті бүгінгі күніміздегі Перттен де асып кеткен») деп жауап беремін.

[ ]

Оңтүстікке қарай 1627 жылғы картада I. d'Edels landt табамыз, ол 1619 жылдың шілдесінде Фредерик Де Хоутман мен Якоб Дедел басқарған Дордрехт және Амстердам кемелерімен жасалған. Деделсландтың солтүстігінде жағалауға рифтердің кедерес келтіруінен қол жеткізу қиын, осы кезде ашылған (Фредерик Де) Houtmans Abrolhos (қазіргі Houtman Rocks) деп аталатын рифтер. Оңтүстікке қарай, шамамен 32° оңтүстік ендігінде Дедельсланд 1622 жылы зерттелген Ландт ван де Леувинмен шектеседі. Жағалауға жақынрақ қарасақ, шамамен 29° 30’ оңтүстік ендігінде Хоутманс Аброльхостың оңтүстігінде Тортелдуйфф (Тортл Доуф аралы) аталымын көреміз, бұл шамамен 1624 жылға дейінгі картаға қосылған жаңалық. [ ]

Міне, Гессел Герритстің 1627 жылғы өте қызықты картасы осымен аяқталды. Егер оны 1618 жылғы картаның қайта жаңартылған нұсқасымен салыстырсақ, ата-бабаларымыздың оңтүстік-батыс жағалау туралы білімінің артып келе жатқаны көз тартады. Бұл қайта жаңартылған нұсқа бүкіл жағалау сызығын Сент-Франсуа және Сент-Питер аралдарына дейін (133° 30’ шығыс бойламы, Гринвич) көрсетеді, олар әлі де бүгінгі күніміздің карталарында кездеседі: Питер Нуицтің жері, 1627 жылы Гулден Зеепард кемесімен ашылған. [ ]

Виллемс өзенінің солтүстігінде, осы 1618 жылғы картада [қосымшалармен] тағы бір қосымша бар, атап айтқанда Г. Ф. Де Витсланд, ол 1628 жылы Г. Ф. Де Витт басқарған Вианен кемесімен ашылған.

Жағалаудағы демалыс орындары

1620-жылдардың ортасынан соңына қарай голландтар көптеген ақпарат жинап, сол кезде Эндрахтсланд деп аталған жердің батыс жағалауын біршама дәлдікпен картаға түсіре алды. Хирес содан кейін жағалаудың әртүрлі жерлерде, мысалы Эксмут шығанағы сияқты зерттелмеген ашық жерлерге байланысты үзілістерді көрсеткенін айтады. Бұл үзілістер 1627 жылғы толық көлемді карта суретінде анық көрінеді. Де Витт жері Виллемс өзенінің жағалауымен жалғаспайды; Эндрахтсландтың жағалау сызығы үздірілген; қазіргі Шарк шығанағы деп аталатын жер туралы нақтылық жоқ; Хоутманс Аброльхосқа қараған жағалау тек болжамға негіделген; Тортельдуйфке қараған жағалау сызығы тіпті мүлдем жоқ; Дедельсланд және 'т Ленд ван де Леувин үздіксіз сызықтармен көрсетілмеген.

Атаудың соңы

1644 жылға қарай осы жағалаудағы үзілістердің көптеген мәселелері шешілді, соның салдарынан Эндрахтсленд атауы қолданудан шығып, голландиялықтар үшін әлдеқайда жақын болған атау пайда болды. Тасман мен Висшер осы мәселені шешуге үлкен үлес қосты, себебі 1644 жылғы саяхаттарында олар 1644 жылдан бері Nieuw Nederland, Nova Hollandia немесе Жаңа Голландия деп аталатын аймақтың Батыс жағалауының барлық сызығын айналып өтіп, картаға түсірді – Батурст аралынан бастап Козерог тропигінің оңтүстігіндегі бір нүктеге дейін.