Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Михаил Критобул (Μιχαήλ Κριτόβουλος; шамамен 1410 – шамамен 1470) – грек саяхатшысы, ғалым және тарихшы. Ол Осман сұлтаны Мехмед II билігі астына Шығыс Рим империясының түсу тарихын жазған автор ретінде танымал. Критобулдың еңбегі, Дукас, Лаоник Халкондил және Георгий Сфранцес еңбектерімен қатар, 1453 жылы Константинопольдің құлауы туралы маңызды дерек көзі болып табылады. Критобул – бұл есімнің латын әрпімен жазылуы, ол Критобулос, Критовулос, Критобулос деп те жазылуы мүмкін; кейде Критобулдың туған жері көрсетіледі (мысалы, Имбростың Критобулусы).
Michael Critobulus (Μιχαήλ Κριτόβουλος; c. 1410 – c. 1470) was a Greek politician, scholar and historian. He is known as the author of a history of the Ottoman conquest of the Eastern Roman Empire under Sultan Mehmet II. Critobulus' work, along with the writings of Doukas, Laonicus Chalcondyles and George Sphrantzes, is one of the principal sources for the Fall of Constantinople in 1453. Critobulus is a Romanization of the name, which is alternatively transliterated as Kritoboulos, Kritovoulos, Critoboulos; sometimes with Critobulus' provenance affixed (e. g. Critobulus of Imbros).
Өмірбаян
Критобулдың туған аты Михаил Критопулос (Μιχαήλ Κριτόπουλος) болды. Ол бұл заманауи грек тегін Платонның әңгімелеріндегі сол аттас тұлғаға сілтеме жасай отырып, көбірек классикалық дыбыс беретін "Критобулос" деп өзгертті. Ол Имброс аралындағы жер иелері отбасынан шыққан. 1450 жылдары ол аралдың жергілікті саяси басшысы болды және Византия империясының толық күйреуінен кейін Имброс, Лимнос және Тасос аралдарының Осман империясына бейбіт түрде берілуіне белсенді үлес қосты.
Critobulus' birth name was Michael Critopoulos (Μιχαήλ Κριτόπουλος). He changed this modern Greek family name to the more classical sounding "Kritoboulos" in reference to a figure of that name in the dialogues of Plato. He belonged to a family of landowners on the island of Imbros. In the 1450s he was a local political leader of the island and played an active role in the peaceful handover of Imbros, Limnos and Thasos to the Ottomans after the final breakdown of the Byzantine Empire.
Шығармалары
Кейіннен ол бес кітаптан тұратын "Тарих" еңбегін жазды. Бұл Осман империясының қалыптасуы және Шығыс Рим империясының қалған бөлігін басып алудың тарихи шоттесуі. Еңбектің басты бөлігі – Осман сұлтаны Мехмет II, Жаулаушының өмірбаяны, сонымен қатар осы еңбек оған арналған. Осман билігі тұсында жазғандықтан, Критобул өзінің еңбегінде Мехметке деген құрметін білдірді, гректердің жеңілісіне қайғырумен бірге Осман түріктеріне биліктің ауысуын қабылдады, оны құдайдың тағдырымен болған тарихи оқиға деп түсіндірді. Осылайша Критобул, римдік Иерусалимді қирату туралы жазған яһуди-рим тарихшысы Иосиф Флавийдің еңбектерін әдеби үлгі етіп алды. Оның мәтіні – Константинопольдегі түрік билігінің алғашқы он жылдығының ең толық тарихи шоттесуі, оның ішінде Осман империясының қаланы қайта жаңарту және халқымен толықтыру жөніндегі тырыстары. Оның мәтінінің қолжазбасы Стамбул қаласындағы Сераил кітапханасында сақталған. Өзінің "Тарих" еңбегі үшін ол Фукидидті үлгі етіп алды.
He later wrote the work History in five books. It is a historical account of the rise of the Ottomans and the final conquest of the remainder of the Eastern Roman Empire. Its main part is a biography of the Ottoman sultan Mehmet II, the Conqueror, to whom the work was also dedicated. Writing under Ottoman rule, Critobulus expressed admiration for Mehmet in his work, and combined mourning for the Greek loss with an acceptance of the shift of power to the Ottoman Turks, which he interpreted as a divinely ordained world historic event. In doing so, Critobulus took as a literary model the works of Flavius Josephus, the Jewish Roman historian of the Roman destruction of Jerusalem. His text is the most detailed historical account of the first decade of Turkish rule in Constantinople, including the Ottoman efforts of rebuilding and repopulating the city. The autograph of his text has been preserved in the Library of the Serail in Istanbul. He used Thucydides as a model for his History.
Басылымдар
Карл Вильгельм Людвиг Мюллер, Fragmenta Historicorum Graecorum, 5-том, 1873 жыл. Дитер Р. Рейнш (ред.), Critobuli Imbriotae historiae. (Corpus Fontium Historiae Byzantinae 22). Берлин: де Грюйтер, 1983 жыл. Дитер Р. Рейнш және Фотини Колова (ред. және аудармашы), Κριτοβούλου του Ιμβρίου Ιστορία. Афина: Канаки, 2005 жыл. Чарльз Т. Ригг (ред. және аудармашы), Мехмед Жеңімпаздың тарихы. Принстон: Принстон UP, 1954 жыл.
Karl Wilhelm Ludwig Müller, Fragmenta Historicorum Graecorum, vol. 5, 1873. Diether R. Reinsch (ed. ), Critobuli Imbriotae historiae. (Corpus Fontium Historiae Byzantinae 22). Berlin: de Gruyter, 1983. Diether R. Reinsch and Photini Kolovou (ed. and transl. ), Κριτοβούλου του Ιμβρίου Ιστορία. Athens: Kanaki, 2005. Charles T. Rigg (ed. and transl. ), History of Mehmed the Conqueror. Princeton: Princeton UP, 1954.