Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
14 ғасырдағы француз жазушысы және тарихшысы Жан Фруассар (Ескі және Орта француз тілінде: Jehan; кейде ағылшын тілінде Джон Фруассар деп аталған; шамамен 1337 – шамамен 1405) – француз тілінде сөйлейтін ортағасырлық автор және Төмен елдердің сарай тарихшысы. Ол көптеген еңбектер жазды, оның ішінде «Хроникалар» және «Мелиадор» атты ұзақ Артур романы, сондай-ақ қысқа лирикалық түрлермен қатар, ұзақ повесть өлеңдерден тұратын поэзияның мол жиынтығы бар. Фруассардың «Хроникалары» ғасырлар бойы Англия, Франция және Шотландияның 14 ғасырдағы патшалықтарындағы рыцарлық дәуірдің қайта жаңғыруының ең маңызды көрінісі ретінде танылды. Оның тарихы Жүз жылдық соғыстың алғашқы кезеңдері үшін маңызды дереккөз болып табылады.
14th century French writer and historian
Jean Froissart (Old and Middle French: Jehan; sometimes known as John Froissart in English; c. no – c. 1337 – c. no – c. 1405) was a French speaking medieval author and court historian from the Low Countries who wrote several works, including Chronicles and Meliador, a long Arthurian romance, and a large body of poetry, both short lyrical forms as well as longer narrative poems. For centuries, Froissart's Chronicles have been recognised as the chief expression of the chivalric revival of the 14th century kingdoms of England, France and Scotland. His history is also an important source for the first half of the Hundred Years' War.
Өмір
Фройссарттың өмірі туралы аз мәлімет негізінен оның тарихи жазбаларынан және оны аристократтарға қызмет еткенін немесе олардан сыйлықтар алғандығын көрсететін мұрағаттық дереккөздерден алынған. Оның өлеңдері бұрын оның өмірбаянының кейбір аспектілерін қайта құру үшін пайдаланылған болса да, бұл тәсіл шын мәнінде кемшілікке толы, себебі көптеген өлеңдерде кездесетін «Мен» кейіпкерін тарихи авторға сенімді сілтеме ретінде қарастыруға болмайды. Осы себепті де Луз осы туындыларды «псевдоавтобиографиялық» деп сипаттаған. Фройссарт Франциямен шектес, Киелі Рим империясының батыс бөлігінде орналасқан Хайнау графтығындағы Валенсиен қаласында дүниеге келген. Алдыңғы ғалымдар оның әкесі гербтер салушы болған деген болжам жасаған, бірақ мұны растайтын нақты дәлелдер жеткіліксіз. Басқа пікірлерге сәйкес, ол бастапқыда саудагер болып жұмыс істеген, бірақ одан кейін дін қызметкері болу үшін осы қызметтен бас тартқан. Алайда, бұл тұжырымды қолдайтын да нақты дәлелдер жоқ, себебі осы түсіндірмелерді растау үшін келтірілген өлеңдер шынымен автобиографиялық емес. Шамамен 24 жасқа келгенде Фройссарт 1361 немесе 1362 жылы Англия королі Эдуард III-тің әйелі, Хайнаулық Филиппаның қызметіне кірді. Бұл қызмет 1369 жылы патшайым қайтыс болғанға дейін жалғасты. Ағылшын сарайының сақталған мұрағаттарына сүйене отырып, Кронен бұл қызметтің сарайдағы ресми лауазым еместігін, және бұл, көбінесе, әдеби құрылым болғанын, онда сарай ақыны өзінің «ханымына» өлеңдер арнап, оның орнына кейде сыйлықтар алғанын тұжырымдады. Фройссарт өз жұмысына жауапкершілікпен қарады. Ол Англия, Шотландия, Уэльс, Франция, Фландрия және Испанияны аралап, өзінің жылнамалары үшін материалдар мен бірінші қолданған мәліметтерді жинады. Ол Кларенс герцогы Лионельмен бірге герцогтың Галеаццо Висконтидің қызы Виолантеге үйленуіне қатысу және оны жазу үшін Миланға сапар шекті. Осы тойда орта ғасырлардың тағы екі маңызды жазушысы, Чосер мен Петрарка да қатысты. Королева Филиппа қайтыс болғаннан кейін, ол Брабант герцогинясы Иоанна және тағы басқалардың қамқорлығын көрді. Ол Эстинн ауылының игілігі (Биншеге жақын орналасқан) және кейіннен Чимай канониясы сияқты сыйлықтар алды, бұл оның жұмысы үшін қосымша материал жинауға мүмкіндік берген келесі сапарларын қаржыландыруға жеткілікті болды. 1395 жылы Англияға оралған ол рыцарлық дәстүрдің аяқталуын білдіретін өзгерістерге көңіл бөлді. Оның қайтыс болған күні мен жағдайы белгісіз, бірақ Хайнаудағы Чимай қаласындағы Санкт-Монегунда шіркеуі оның денесінің соңғы демалыс орны болуы мүмкін, бірақ бұл әлі расталмаған.
What little is known of Froissart's life comes mainly from his historical writings and from archival sources which mention him in the service of aristocrats or receiving gifts from them. Although his poems have also been used in the past to reconstruct aspects of his biography, this approach is in fact flawed, as the 'I' persona which appears in many of the poems should not be construed as a reliable reference to the historical author. This is why de Looze has characterised these works as 'pseudo autobiographical'. Froissart came from Valenciennes in the County of Hainaut, situated in the western tip of the Holy Roman Empire, bordering France. Earlier scholars have suggested that his father was a painter of armorial bearings, but there is actually little evidence for this. Other suggestions include that he began working as a merchant but soon gave that up to become a cleric. For this conclusion there is also no real evidence, as the poems which have been cited to support these interpretations are not really autobiographical. By about age 24, Froissart left Hainault and entered the service of Philippa of Hainault, queen consort of Edward III of England, in 1361 or 1362. This service, which would have lasted until the queen's death in 1369, has often been presented as including a position of court poet and/or official historiographer. Based on surviving archives of the English court, Croenen has concluded instead that this service did not entail an official position at court, and probably was more a literary construction, in which a courtly poet dedicated poems to his 'lady' and in return received occasional gifts as remuneration. Froissart took a serious approach to his work. He traveled in England, Scotland, Wales, France, Flanders and Spain gathering material and first hand accounts for his Chronicles. He traveled with Lionel, Duke of Clarence, to Milan to attend and chronicle the duke's wedding to Violante, the daughter of Galeazzo Visconti. At this wedding, two other significant writers of the Middle Ages were present, Chaucer and Petrarch. After the death of Queen Philippa, he enjoyed the patronage of Joanna, Duchess of Brabant among various others. He received rewards – including the benefice of Estinnes, a village near Binche, and later a canonry of Chimay – sufficient to finance further travels, which provided additional material for his work. He returned to England in 1395 but seemed disappointed by changes that he viewed as the end of chivalry. The date and circumstances of his death are unknown but St. Monegunda of Chimay in Hainaut might be the final resting place for his remains, although still unverified.
Мұра
Фройссардың атақ-даңқы поэзиясынан гөрі оның "Хроникаларына" байланысты. Оның "Хроникаларының" мәтіні 100-ден астам безендірілген қолжазбаларда сақталған, олар түрлі миниатюристтермен суреттелген. Ең жоғары деңгейде безендірілген көшірмелердің бірі 1470 жылдары фламанд ақсұлуы Луи де Грутузедің тапсырысымен жасалды. Бұл көшірменің төрт томында (BNF, Fr 2643; BNF, Fr 2644; BNF, Fr 2645; BNF, Fr 2646) сол кездегі белгілі брюггелік суретшілер салған 112 миниатюра бар, олардың ішінде Лоисет Льедет есімді суретшіге алғашқы екі томдағы миниатюралар жатқызылады. Фройссар 1368 жылы еуропалық сағаттарда тепеш және foliot, немесе тепештік механизмнің қолданылуын алғашқылардың бірі ретінде айтқан деп есептеледі. Ағылшын композиторы Эдвард Элгар "Хроникаларға" шабыттанған "Фройссар" атты увертюра жазды.
Much more than his poetry, Froissart's fame is due to his Chronicles. The text of his Chronicles is preserved in more than 100 illuminated manuscripts, illustrated by a variety of miniaturists. One of the most lavishly illuminated copies was commissioned by Louis de Gruuthuse, a Flemish nobleman, in the 1470s. The four volumes of this copy (BNF, Fr 2643; BNF, Fr 2644; BNF, Fr 2645; BNF, Fr 2646) contain 112 miniatures painted by well known Brugeois artists of the day, among them Loiset Lyédet, to whom the miniatures in the first two volumes are attributed. Froissart is thought to have been one of the first to mention the use of the verge and foliot, or verge escapement in European clockworks, by 1368. The English composer Edward Elgar wrote an overture titled Froissart, inspired by the Chronicles.