Свейнбьёрн Эгилссон: Исландиялық ақын, аудармашы және теолог
Sveinbjörn Egilsson
Свейнбьёрн Эгилссон: Исландиялық теолог, аудармашы, ақын. Гомердің "Одиссея" мен "Илиадасын" исланд тіліне аударғанымен танымал. Биографиясы мен өмірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Свейнбьёрн Эгилссон (24 ақпан 1791 – 17 тамыз 1852) – исландиялық теолог, классик, мұғалім, аудармашы және ақын. Ол Рейкьявик білім мектебінің (Lærði skólinn í Reykjavík) ректоры қызметін атқарган кезінде жасаған еңбектерімен, әсіресе Гомердің "Одиссеясы" мен "Илиада" эпостарын исланд тіліне аударғанымен әйгілі.
Sveinbjörn Egilsson (24 February 1791 – 17 August 1852) was an Icelandic theologian, classicist, teacher, translator and poet. He is best known for the work he did during his time as the rector of The Learned School of Reykjavík (Lærði skólinn í Reykjavík), particularly his translations of Homer's Odyssey and Iliad into Icelandic.
Өмір
Свенбьёрн Исландияның Гуллбрюссисладағы Иннри-Ньярдвик қаласында дүниеге келді. Ол Егил Свейнбьярнарсонның ұлы, ол көп танылмаған, бірақ бай шаруа болған. Свенбьёрн Магнус Стивенсен тәрбиеледі және оны бірнеше адамдар оқытты. 1810 жылы ол Арни Хельгасонның оқуын аяқтап, 1814 жылы Копенгаген университетінде теологияны оқып, 1819 жылы бітірді. Исландияға оралғаннан кейін ол Бесстадасколи мектебінде жұмысқа орналасты, ал мектеп Рейкьявикке көшкенде ректор болып тағайындалды. Ол Корольдік скандинавиялық ескі заттарды зерттеу қоғамының негіздеуші мүшесі болды. Мектепте даулар туындағанда, студенттер өздеріне қараған қарым-қатынастан ("Переат") наразылық білдірді, Свенбьёрн Данияның білім беру органдарынан көмек сұрау үшін Копенгагенге кетті. Олардың қолдауына қарамастан, 1851 жылы ректорлық қызметінен кетіп, бір жылдан кейін қайтыс болды. Свенбьёрн жоғары сот судьясы Бенедикт Грендалдың қызы Хельга Грендалға үйленді.
Sveinbjörn was born in Innri Njarðvík in Gullbringusýsla, Iceland. He was the son of Egill Sveinbjarnarson, a little known but wealthy farmer. Sveinbjörn was fostered by Magnús Stephensen and was educated by a number of different individuals. In 1810 he graduated from the tutelage of Árni Helgason and started his studies in theology at the University of Copenhagen in 1814, completing his degree in 1819. Returning to Iceland, he received a position at Bessastaðaskóli, and when the school moved to Reykjavík he was made rector. He was a founding member of the Royal Nordic Society of Antiquaries. When troubles arose in the school, with students protesting their treatment ("The Pereat"), Sveinbjörn left for Copenhagen to seek the assistance of Danish educational authorities. Although he received their support, he left his position as rector in 1851 and died a year later. Sveinbjörn was married to Helga Gröndal, daughter of high judge Benedikt Gröndal eldri.
Аудармалар
Оның негізгі пәні грек тілі болды. Мектепте қызмет еткен кезінде ол көптеген аудармалар жасады, соның ішінде Платонның "Мено" және Гомердің "Одиссеясы" мен "Илиада" шығармаларын исланд тіліне аударды. Антикварлар қоғамы үшін ол исланд сагаларын латын тіліне аударды: Scripta historica Islandorum. Кейіннен ол ежелгі исланд поэзиясын зерттеуге негіз болған исландтық скальдикалық тілдің сөздігін, Lexicon Poëticum жинақтады. Ол сондай-ақ "Эдданы" латын тіліне аударып, түпнұсқа мәтінімен бірге түсіндірмелер мен түсініктемелер жариялады. Свенбьёрн қайтыс болғанда Гомердің "Илиадасын" исланд тіліне поэзиялық аудару жұмысын аяқтамай кетті. Оның ұлы, кіші Бенедикт Свейнбьярнарсон Грондал осы жұмысты аяқтады. Оның прозалық аудармалары бүгінгі күнге дейін "Илиада" мен "Одиссеяның" исланд тіліндегі жалғыз қолжетімді нұсқалары болып табылады.
His main subject as a teacher was Greek. During his position at the school, he worked on a number of translations, translating amongst other things Plato's Meno and Homer's Odyssey and Iliad into Icelandic. For the Society of Antiquaries, he translated the Icelandic sagas into Latin: Scripta historica Islandorum. Later he compiled a dictionary of Icelandic skaldic language, Lexicon Poëticum, which formed the basis of future scholarship concerning ancient Icelandic poetry. He also translated the Prose Edda into Latin and published the original text along with clarifications and comments. When Sveinbjörn died, he was working on a poetic translation of Homer's Iliad into Icelandic. His son, Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal the younger, finished the task. His prose translations are still the only readily available Icelandic versions of the Iliad and Odyssey.
Бастапқы шығармалар
Свенбьёрн көптеген танымал исландтық өлеңдер мен гимндер жазды, оның ішінде исландтық Рождество әні «Heims um ból» мәтіні де бар.
Sveinbjörn wrote a number of well known Icelandic poems and hymns, including the lyrics to the Icelandic Christmas carol Heims um ból.