Кіріспе

Фламанд цистерциандық қаһын Беатрис Назарет (Beatrijs van Nazareth; 1200 – 1268), сондай-ақ Беатрис Тьеннен деп те аталады, фламанд цистерциандық қаһын, көреген және мистик. Оның еңбектерінің ортағасырлық бейімделуі арқылы еске алынады, ал түпнұсқаларының көп бөлігі қазір жоғалып кеткен, ол Католик шіркеуімен қасиетті деп есептеледі. Беатристің "Қасиетті махаббаттың жеті жолы" атты трактаты – күйеулік мистиканың ерте мысалы. Латын тіліндегі бейімделуде ұзақ сақталғаннан кейін, ол 1926 жылы қайта жарияланды, осылайша орта голланд тіліндегі мистикалық прозаның ең ерте сақталған еңбегі болды.

Өмірбаян

Беатрис қазіргі Бельгияда орналасқан Киелі Рим империясының бөлігі болған Брабант герцогтігіндегі Тьенен қаласында дүниеге келді. Ол бай буржуазиялық отбасының алты баласының ең кішісі болды. Беатрис әкесінің үйіне келгеніне бір жылдан астам уақыт өткен соң, ол Блумендейл деп аталатын, Эеркендегі цистерциандық монастырына обылат болуға жіберілді. Мұнда ол еркін өнерлермен қатар латын тілі мен каллиграфияны оқыды. Он бес жасында Беатрис новициатқа қабылдануға рұқсат сұрады. Жасының кішкентайлығы мен денсаулығының нашарлығына байланысты бір жылға кейінге шегерілгеннен кейін, 1216 жылы ол новициатқа қабылданды. Оған бірнеше монахтар, оның ішінде әпкелері Кристина мен Сибилла да қосылды. Беатрис католик шіркеуінде құрметті тұлға саналады және оның мерекесі 29 шілдеде тойланады. Оның балалық шағы туралы еске алулары күмәнді болуы мүмкін, себебі ол өмірбаяны үшін пайдаланған автобиографиялық жазбалар он бес жасқа дейін бастамайды. 1217 жылы псалмырды оқып медитация жасағанда, ол үштік туралы алғашқы көрінесін көрді. Бірақ кейбір зерттеушілер бұл сәйкестікті қате түсінік негізінде жасалған деп санайды. Латын тілінде жазылған «Вита» оның жазбалары мен Беатристің әпкесі Кристина сияқты куәгерлердің айғақтарына негізделген. Сол кездегі рухани мәтіндердің арасында, латын тілінде емес, халық тілінде жазылған «Жеті жол» Беатрис туралы қазіргі заманғы зерттеулердің көп бөлігінің назарында болды. Ол лирикалық және тәжірибелік сипатқа ие. Беатристің жазбалары «келіншектік мистика» қозғалысының қалыптасуына үлкен үлес қосты. Оның бұл дәстүрдегі кейінгі мистикаларға әсері Маргарита Поретенің «Жай жандардың айнасы» еңбегінде көрінеді, ол «Жеті жолмен» салыстырылады және одан шабыт алады.