Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мифологиялық кейіпкер, әлемді өнертабыс немесе жаңалық арқылы өзгертеді. Мәдениет кейіпкері – белгілі бір топқа (мәдени, этникалық, діни және т.б.) тән мифологиялық батыр. Ол өнертабыс немесе жаңалық арқылы әлемді өзгертеді. Көптеген мәдениет кейіпкерлері әлемнің жаратылуына көмектессе де, көбі жаратылғаннан кейін әлемге тигізген әсерімен маңызды. Әдетте, мәдениет кейіпкері отты, егіншілікті, әндерді, дәстүрді, заңды немесе дінді ашқан адам ретінде есептеледі және көбінесе халықтың ең маңызды аңыздық тұлғасы болып табылады, кейде оның билеуші династиясын құрған адам ретінде танылады.
Mythological hero who changes the world through invention or discovery
A culture hero is a mythological hero specific to some group (cultural, ethnic, religious, etc.) who changes the world through invention or discovery. Although many culture heroes help with the creation of the world, most culture heroes are important because of their effect on the world after creation. A typical culture hero might be credited as the discoverer of fire, agriculture, songs, tradition, law, or religion, and is usually the most important legendary figure of a people, sometimes as the founder of its ruling dynasty.
Мәдениет батыры тарихы
"Мәдениет батыры" термині тарихшы Курт Брейсигпен қалыптасты, ол неміс тіліндегі heilbringer сөзін қолданды, ол "құтқарушы" деп аударылады. "Мәдениет батыры" ұғымы жылдар бойы әртүрлі жолдармен түсіндіріліп келді. Брейсиг, Пол Эренрайх және Вильгельм Шмидттың бұрынғы түсіндірмелері мәдениет батырларының саяхаттарын адамдардың табиғаттағы құбылыстарды, мысалы, күннің шығуы мен батуын, немесе жұлдыздар мен шоқжұлдыздардың қозғалысын түсіну әрекеттері ретінде қарастырды. Көп ұзамай, олардың түсіндірмелері жобалмады және Герман Бауман, Адольф Э. Дженсен, Мирча Элиаде, Отто Зерри, Рафаэле Петтаццони және Гарри Тегнайус сияқты ғалымдардың жаңа түсіндірмелерімен алмастырылды. Бұл жаңа түсініктер этнологиялық деректерге қолжетімділіктің артуының нәтижесінде дамыды және мәдениет батырының қазіргі түрін қалыптастырды.
The term "culture hero" was originated by historian Kurt Breysig, who used the German word heilbringer, which translates to savior. Over the years, "culture hero" has been interpreted in many ways. Older interpretations by Breysig, Paul Ehrenreich, and Wilhelm Schmidt thought that the journeys of culture heroes were ways in which humans could attempt to understand things in nature, such as the rising and setting of the sun, or the movement of the stars and constellations. Eventually, their interpretations were rejected and replaced with newer interpretations by scholars such as Hermann Baumann, Adolf E. Jensen, Mircea Eliade, Otto Zerries, Raffaele Pettazzoni, and Harry Tegnaeus, which evolved as a result of having more access to ethnological data, creating the present version of the culture hero.
Мәдениет батырының жоғалуы
Мәдениет батырлары өз міндеттерін аяқтағаннан кейін, көбінесе жоғалып кетеді. Көптеген әңгімелерде батыр бастапқы қалпына қайта оралады, ал оның қаза болған жері тас, ағаш немесе су көзімен белгіленеді. Мәдениет батырының өмірінің соңы, әдетте, өзен, жұлдыз шоқтары, тағам, жануарлар, ай және күн сияқты жаңа нәрселердің пайда болуына себеп болады. Мәдениет батырлары – адамдарға күнделікті өмірдегі құбылыстардың себептерін түсіндіретін этиологиялық баяндама.
Once culture heroes have finished their task, they usually disappear. In many stories, the hero is transformed back to his origin, and his death place is marked with a stone, tree, or body of water. The end of a culture hero's life will generally lead to the creation of something else, such as a river, constellation, food, animals, and the moon and sun. Culture heroes are the etiological explanation for many humans about the things occurring in their daily lives.