«Контрабандист» – 1867 ж. А. Салливан мен Ф. Бернанд операсы. Лондон, Манчестер, Америка сахналарында қойылған, кейін «Жатқары» болып өзгертілген туынды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1867 жылы Артур Салливан мен Ф.С. Бернандтың комедиялық операсы.
1867 comic opera by Arthur Sullivan and F. C. Burnand
«Контрабандист, немесе Ұрылар заңы» – Артур Салливан мен Ф.С. Бернандтың екі актілі комедиялық операсы. Ол 1867 жылғы 18 желтоқсанда Лондонның Сент-Джордж залында Томас Герман Ридтің басқаруымен 72 рет сахналанды. 1874 жылы Манчестерде және 1880 жылы Америкада қысқа қайта қойылымдар болды. 1894 жылы опера жаңа «Басты» операсына өңделді, оның екінші актісі толығымен өзгертілді. Бұл Салливанның толық көлемді операсының тұңғыш қойылымы болды. Опера үлкен сәттілікке ие болмады, Бернандтың либреттосы сынға ұшырады, бірақ оның музыкасы Салливанның кейінгі жиырма комедиялық операсын жазуда қолданған көптеген ерекшеліктері мен техникаларын көрсетті, соның ішінде 1871 және 1896 жылдар аралығында қойылған он төрт Гилберт пен Салливан операларының атақты сериясы да осылардың қатарында.
The Contrabandista, or The Law of the Ladrones, is a two act comic opera by Arthur Sullivan and F. C. Burnand. It premiered at St. George's Hall, in London, on 18 December 1867 under the management of Thomas German Reed, for a run of 72 performances. There were brief revivals in Manchester in 1874 and America in 1880. In 1894, it was revised into a new opera, The Chieftain, with a completely different second act. The piece was the first of Sullivan's full length operas that was produced. It was not a great success, with Burnand's libretto receiving criticism, but its music exhibits many of the qualities and techniques that Sullivan would employ in composing his twenty further comic operas, including the famous series of fourteen Gilbert and Sullivan operas produced between 1871 and 1896.
Өмірбаян
1866 жылы Ф.С. Бернанд пен Артур Салливан, сол кезде 24 жаста болған, «Морэй Минстрельдер» деп аталатын достар тобының үнемі жиналатын Морей Лоджасында жеке орындау үшін бір актілік комедиялық опера – «Кокс және Қондырма» операсын жазды. Қойылымның сәттілігі Адельфи театрында, Томас Герман Ридтің иллюстрация галереясында (ол жерде 1869 жылы ұзақ уақыт қойылды) және басқа да жерлерде қайырымдылыққа арналған қойылымдарға жол ашты. Бернанд 1860 жылдары Ұлыбританияда Жак Оффенбахтың француз оперетталарына ұқсас комикалық операларды жасау бойынша алғашқы қадам жасады. Бұл сол кезде Ұлыбританияда танымал болған музыкалық театрдың бурлеск стилінен өзгеше болды, онда бұрынғы опералардан, танымал әндерден, мюзик-холлдан және классикалық музыкадан алынған музыкалық үзінділер пайдаланылды. «Кокс және Қондырманың» табысына қуанған Рид Бернандтан екі актілі «Контрабандист» операсын тапсырды, Салливанның түпнұсқа музыкасымен, өзінің жаңа Сент-Джордж опера үйін ашу үшін, сонымен қатар екі қысқа Оффенбах шығармасының бейімделуімен бірге. Бұл опера алдыңғысына қарағанда аз танымал болды және Бернанд пен Салливанның одан әрі ынтымақтастығы туралы ешқандай ұсыныс болмады. «Контрабандист» Салливанның толық көлемді алғашқы операсы болды. Ол үлкен жетістікке жетпесе де, бастапқыда жағымды пікірлер алды. «Музыкалық Таймс» газеті: «[Кокс және Қондырмада] көрініс тапқан тамаша әзіл-сықақ, сондай-ақ «Контрабандист» операсындағы осы үрдіс, мырза Салливанның жақын арада бізге жергілікті өндірістің нағыз комедиялық операсын сыйлап, бізді үміттендіреді», – деп жазды. Салливанның келесі опералық тәжірибесі 1871 жылы В.С. Гилберттің либреттосымен «Теспис» операсына дейін күтілді, одан кейін Гилберт пен Салливан арасында тағы 13 ынтымақтастық болды. «Контрабандист» 1874 жылы Манчестерде қайта қойылды және 1880 жылы Америкада сахналандырылды. Операның кәсіби концерті 2002 жылы Англияның Челтенхэм қаласында, сэр Артур Салливан қоғамының фестивалінде, кәсіби солистермен және Котсуолд Савойардтарымен өтті. Опера Халықаралық Гилберт және Салливан фестивалінде көрсетілді, соңғы рет 2012 жылы Glitter & Twisted Theatre Company компаниясының жаңартылған қойылымында, ол оны Челтенхэмде де көрсетті. Бұл Гилберт пен Салливанның есейген Салливанын болжауға мүмкіндік береді. «Контрабандист» операсында Салливан түрлі музыкалық стильдерді қолданады. Кейде олар Салливанға ұқсас неміс және итальяндық опера шеберлерінен гөрі Оффенбахты еске түсіреді. Композитордың қолжазба партитурасының қайда екені 1966 жылы Теренс Риз аукционда сатып алғанға дейін жұртшылыққа белгісіз болды.
In 1866, F. C. Burnand and Arthur Sullivan, then 24 years old, wrote the one act comic opera Cox and Box for a private performance at Moray Lodge, where a group of friends called the "Moray Minstrels" gathered regularly. The success of the performance led to productions for charity at the Adelphi Theatre, at Thomas German Reed's Gallery of Illustration (where it would enjoy a long run in 1869), and elsewhere. Burnand had been a pioneer in Britain in the 1860s by collaborating on the creation of comic operas with original scores similar to Jacques Offenbach's highly successful French operettas, which had been a sensation in Paris beginning in the 1850s but were just becoming known in London. This was a departure from the burlesque style of musical theatre that was then popular in Britain, which used musical scores compiled from existing operas, popular songs, music hall and classical music. Buoyed by the success of Cox and Box, Reed commissioned a two act opera from Burnand, The Contrabandista, with original music by Sullivan, to open his new St George's Opera House, together with adaptations of two short Offenbach pieces, This opera did not enjoy its predecessor's popularity, and there was no suggestion of any further Burnand–Sullivan collaborations. The Contrabandista was Sullivan's first produced full length opera. Although it was not a great success, it initially received some favourable notices. The Musical Times wrote: "The excellent vein of humour so apparent in [Cox and Box], as well as in the more important Contrabandista, justifies us in the hope that Mr. Sullivan may give us, at no distant date, a real comic opera of native manufacture." Sullivan's next operatic effort did not come until Thespis, in 1871, with a libretto by W. S. Gilbert, which was followed by another 13 collaborations between Gilbert and Sullivan. The Contrabandista was revived in Manchester in 1874 and was given a production in America in 1880. A professional concert of the opera was given in 2002 at Cheltenham, England, at the Sir Arthur Sullivan Society Festival, with professional soloists and the Cotswold Savoyards. The opera has been seen at the International Gilbert and Sullivan Festival, most recently in 2012 in an updated staging by Glitter & Twisted Theatre Company, which also presented it in Cheltenham. These anticipate the more mature Sullivan of Gilbert & Sullivan fame. In The Contrabandista, Sullivan attempts a good variety of musical styles. At times these are more reminiscent of Offenbach than the German and Italian operatic masters that Sullivan is likened to." The whereabouts of the composer's autograph score were not publicly known until Terence Rees purchased it at auction in 1966.
Бірінші акт
Іс-әрекет Испанияның Компостелло мен Севилья арасындағы тауларында өтеді. Инес де Роксас – қарақшылар тобының патшайымы. Олардың капитаны Фердинанд де Роксас қайтыс болғанына үш апта болды, ал топ оның орнын алмастыруға ұрықшы лейтенанттардың қайсысын, Хосе немесе Санчоны, келісе алмайды. Ладрондар заңы бойынша, егер екі басшылыққа үміткердің дауыстары тең болса, онда бірінші келген шетелдік олардың басшысы және Инестің күйеуі болады. Ладрондар Ританы, жас қызды, ұрлап әкетті. Ол қызды ұрлаған үшін оның құдайы, граф Васкес, де Роксаспен соғысып, өлтіреді. Ладрондар үйге бара жатқан ешкі бағушыны (іс жүзінде Васкес) және оның ұлын көреді. Инес балаға Васкезге құн төлеу туралы хабарламаны алып баруды бұйырады және ескі ешкі бағушыны тұтқын Ританы күзетуге мәжбүрлейді. Ешкі бағушы сол күні бейтаныс адамды көргенін айтады. Ладрондар тағдырдың жіберген жаңа капитаны осы шығар деп ойлайды. Васкес ақырында өзінің кім екенін Ритаға ашуға мүмкіндік табады. Адольф Симабуе Григг, ағылшын турисі және әуесқой фотограф, әдемі пейзаждарды іздеп келеді, бірақ ол адасып, ауыр фотосурет жабдықтарымен саяхаттауды қиын деп санайды. Англияға оралғаннан кейін фермер болып, бақытты отбасылық өмір сүруге уәде береді. Санчо мен Хосе оны тоқтатып, өздерін қарақшылар ретінде таныстырады және Григгке ол олардың жаңа Ладрондар капитаны болуы керек екенін айтады (әйтпесе, атып өлтіреді). Олар оны "Болеро" биін билеуге мәжбүрлейді және Инеске үйленуге мәжбүр екенін айтады. Григг бұрын үйленгендіктен, көп әйел алуды қаламай, қарсылық білдіреді. Тойдың төрт күнге созылатынына қуанышты. Григг Инезге ресми түрде айтылып, киелі бас киімді басына кигізу арқылы Ладрондардың капитаны болып тағайындалады. Осы уақытта Хосе мен Инес Григг пен Санчодан құтылу жоспарын құрып, тойды тойлайды.
The action takes place in the mountains of Spain between Compostello and Seville. Inez de Roxas is queen of a gang of bandits, the Ladrones. Their Captain, Ferdinand de Roxas, has been dead for three weeks, and the band cannot agree which of the brigand lieutenants, José or Sancho, should replace him. The Law of the Ladrones holds that when two candidates for Chief have an equal number of votes, then the first foreigner who comes along will be made their leader and Inez's new husband. The Ladrones have abducted Rita, a young lady. In retaliation for her kidnapping, her betrothed, Count Vasquez, fought and killed de Roxas. The Ladrones see a goatherd (actually Vasquez in disguise) and his son on their way home. Inez orders the boy to take a ransom note to Vasquez and presses the old goatherd into service to guard their prisoner, Rita. The goatherd mentions that he has seen a stranger that day. The Ladrones wonder if this could be their new captain sent by fate. Vasquez eventually finds a moment to reveal his identity to Rita. Adolphus Cimabue Grigg, an English tourist and amateur photographer, enters in search of pretty scenery, but he is lost and finds travelling with his heavy photographic gear difficult. He vows, upon his return to England, to become a farmer and lead a life of happy domesticity. Sancho and José stop him, identify themselves as bandits, and tell Grigg that he must be their new Captain of the Ladrones (or be shot). They force him to dance the Bolero and tell him that he will have to marry Inez. Grigg, who is already married, objects, as he does not want to commit bigamy. He is happy that the wedding will not take place for four days. Grigg is formally betrothed to Inez and is ritually installed as Captain of the Ladrones by means of placing the Sacred Hat upon his head. Meanwhile, José and Inez begin to formulate a plot to get rid of Grigg and Sancho, while all celebrate.
ІІ акт
Келесі күні таңертең Васкез сытылып кетеді. Санчо күзетшілікте, бірақ түнгі тойдан шаршап, ұйықтап қалады. Инес Хосеге Григке үйлену мүмкіндігінен наразы екенін айтады. Хосе жоспарды түсіндіреді: Инес Григгті Санчоны өлтіруге көндіреді; содан кейін ашуланған қарақшылар Григгті өш алу үшін өлтіреді, оны Хосеге үйленуге босатады, ол капитан болады. Санчо оянып, осы сөзді естіп, ұйықтап жатқандай көрінеді. Осы уақытта Рита Васкездің оны құтқару үшін тез арада оралып келеді деп үміттенеді. Санчо Григке жоспарды айтады және Инес пен Хосе келгенде жасырынады. Олар Григке Инес қанға қанағаттанбайтынын және жаңа капитан батыл болуы керектігін айтады: ол Санчоның басын Ладрондар заңы бойынша әкелуі керек. Олар оған рухтандыру үшін бір нәрсе ішуді ұсынады. Олар кеткенде, Санчо Ладрон тобынан кетіп бара жатқанын жариялайды және Григгті Ладрондардың ашуына қалдырады. Григг Санчо қашқанда оны атып, пышақтағанын айтады, бірақ Санчоның қашуына тоқтатып алмағанын мәлімдейді. Инес пен Хосе күтпеген жағдайға қарсы олардың қайтыс болған капитаны қалдырған динамит қоймасына дейін фитильді жағуға дайындалады, өйткені Ладрондар заңы бойынша олардың бәрі бірге өлуі керек. Бірақ, осыған дейін олар капитанның өлімі үшін кек алу үшін Ританы өлтіруге шешім қабылдайды. Рита Григке өмірін сақтап қалуын өтінішпен жалбарынады. Басында қорқып қалған Григг, өзінің ағылшын екенін еске алып, қиын жағдайдағы әйелді құтқару үшін батыл болуы керек деп шешеді. Ол Ритаға пистолет ұстатып, "келе бер!" дейді. Васкез әскери формада, испан офицерімен бірге кіреді. Офицер Ладрондардың барлығы кешірілгенін, олардың капитанынан басқа жариялайды. Ол Григгті ұстауға көшеді, бірақ Васкез оған Григтің кінәсіз екенін сендіреді. Ладрондардың бәрі әскерге қосылуға келіседі, ал Рита Васкезге үйленуге болады. Барлығы би билейді және ән айтады.
The next morning, Vasquez slips out. Sancho is on guard duty, but tired from the night's festivities, he falls asleep. Inez confirms to José that she is unhappy at the prospect of marrying Grigg. José explains the plan: Inez will persuade Grigg to kill Sancho; then the angry brigands will murder Grigg in retaliation, leaving her free to marry José, who will become captain. Sancho wakes up and overhears this conversation but pretends to be asleep. Meanwhile, Rita hopes that Vasquez will return soon to rescue her. Sancho tells Grigg about the plot and hides as Inez and José arrive. They tell Grigg that Inez wants blood, and that the new Captain must be daring: he must bring her Sancho's head according to the Law of the Ladrones. They suggest that he take a drink to inspire him. When they step away, Sancho announces that he is quitting the Ladrone band and runs off, leaving Grigg to face the wrath of the Ladrones. Grigg fabricates a tale of shooting and stabbing Sancho as he fled, but he says that he could not stop Sancho from escaping. Inez and José prepare to light a fuse leading to a store of dynamite that their late Captain had laid in case of a surprise, as it is the Law of the Ladrones that they must all perish together. Before doing so, however, they decide to kill Rita to avenge the late Captain's death. Rita pleads with Grigg to save her life. Grigg, fearful at first, decides that, as an Englishman, he must be bold to save a female in distress. He offers Rita a pistol, saying "come on"! Vasquez, now in military uniform, bursts in with a Spanish officer. The officer announces that all of the Ladrones have been pardoned, except for their Captain. He moves to seize Grigg, but Vasquez assures him that Grigg is innocent. All the Ladrones decide to join the army, and Rita is free to marry Vasquez. Everyone dances and sings.