Кіріспе

The Chieftain операсы – Артур Салливан мен Ф. К. Бернандтың 1867 жылғы «Контрабандист» операсына негізделген екі актілі комедиялық опера. Ол 1867 жылғы шығарманың бірінші актісінен және толығымен жаңа екінші актісінен тұрады. Опера 1894 жылғы 12 желтоқсанда Савой театрында Ричард Д’Ойли Карт басқаруымен 97 қойылымға (Салливанның стандарттары бойынша, сәтсіздік) шықты. Алғашқы актерлік құрамында Флоренс Сент-Джон, Куртис Пундс, Уолтер Пассмор, Ричард Темпл, Скотт Рассел, Флоренс Перри, Эмми Оуэн, Р. Скотт Фиш және Розина Брэндрам болды.

Өмірбаян

1894 жылы импресарио Ричард Д’Ойли Карте Савой театры үшін жаңа пьеса қажет болды. Гилберт пен Салливанның «Utopia Limited» пьесасы маусым айында, G&S стандарттары бойынша салыстырмалы түрде қысқа – тоғыз айлық қойылымнан кейін жабылды. Андре Мессажердің «Мирет» пьесасы сәтсіз аяқталып, Карте театры тамыз айында жабылуға мәжбүр болды. Жаңа туынды іздеп, ол Салливан мен Бернанға «Контрабандиста» пьесасын қайта жөндеуді тапсырды, оны жаңа операдан әлдеқайда жылдам дайындауға болады. «Мирет» қайта қаралып, қазан айында тағы екі айға қайта ашылды, және «Мирет» сәтті қойылғанымен, желтоқсанда «Басты» дайын болғаннан кейін «Мирет» жабылып, «Басты» қойылды. Савой көрермендері Гилберт пен Салливан қалыптастырған стильдегі опера күткендіктен, салыстырмалы түрде қысқа «Контрабандиста» пьесасын кеңейту қажет болды. Бірінші актінің негізгі құрылымы сақталды, диалог қайта жазылды және әдеттегі ұзындығына жеткізу үшін бірнеше ән қосылды. Алғашқы пьесаның екінші актісі жаңа материалмен толықтай ауыстырылды. Бұл пьеса Савой операларының көпшілігі сияқты жылы қабылдануға қарамастан, көрермендер пьесаға деген қызығушылықтарын ұзақ сақтамады, сондықтан көптеген түзетулер енгізілді, әсіресе бірінші актіде. Сондай-ақ, команда әлі де танымал «Кокс пен Қондықтың» қысқартылған нұсқасын көрермендерге ұсыну үшін өндіріске енгізді. Дегенмен, «The Chieftain» үш айдан кейін жабылды. Мұның себебі Бёрнанның әлсіз және әзіл-қалжыңға толы либреттосы болды, сонымен қатар аудиторияның талғамы өзгеруіне байланысты, өйткені Джордж Эдвардстың Гейти театрында қойған музыкалық комедиялар Лондон сахнасында жеңіл операны ығыстырды. «The Chieftain» жабылғаннан кейін D’Oyly Carte Opera Company Лондон маңындағы аудандарды аралады, ал Карте Савой театрын Carl Rosa Opera Company-ге жалға берді. Театр 1895 жылдың жазында жабылды, қараша айында «Микадоның» қайта қойылымы үшін қайта ашылды. «The Chieftain» Салливанның басқа G&S операларынан айырмашылығы, жоғары сапалы кәсіби заманауи жазба алған жоқ, бірақ бұл пьеса көптеген заманауи әуесқойлық қойылымдарда ойналды. Мысалы, ол 1910 жылы Бат қаласында, Сомерсетте Бат опера және драма қоғамы, Нью-Йоркте Пресвитериандық Келісім шіркеуіндегі сахна қоғамы, Лондонның Кингсбери қаласында Кингсбери әуесқой опера қоғамы (1972), Ретфорд, Ноттингемширде Жалпы G & S (1994), Бекстон, Дербиширде Халықаралық Гилберт және Салливан фестивалінде, Бекстон опера үйі (1995), Кингстон-апон-Халл, Йоркширде Dagger Lane опера қоғамы (1995), Денмид, Гэмпширде Denmead опера қоғамы (1999) және Ньюкасл университеті G & S қоғамы (2000) тарапынан ұсынылды.

Бірінші акт

Іс-әрекет Испания тауларында өтеді. Инес де Роксас – қарақшылар тобының патшайымы. Олардың капитаны Фердинанд де Роксас бір жылдан бері хабарсыз жоғалып кеткен. Ладрондар заңы бойынша, алғаш келген бейтаныс адам олардың басшысы және Инестің күйеуі болады. Ладрондар ағылшын қызы Ританы ұрлап әкетті. Инес бір шопан балаға құнықталатын хатты жеткізуді бұйырады, ал оның қарт әкесін кепілге алады. Қарт шопан сол күні бейтаныс адамды көргенін айтады. Ладрондар бұл жаңа басшы болар ма деп ойланады. Ладрондар кеткеннен кейін, шопан өзінің Ританың жары екенін айтады, олар қуанышпен дуэт орындайды. Питер Адольф Григг, ағылшын турисі және әуесқой фотограф, көркем көріністер іздеп келеді. Санчо мен Хосе оған ол Ладрондардың жаңа капитаны екенін хабарлайды. Ол қарсылық білдіруге тырысады, бірақ олар мойынсұнбаса, оны атып тастайтындарын ескертеді. Құнықталатын ақша келіп түседі. Васкес пен Ритаға кетуге рұқсат беріледі, бірақ олар Григгтің Инезге үйлену тойын тойлау үшін қалады. Григг тағы да қарсылық білдіреді, себебі ол бұрыннан үйленген, бірақ Ладрондар оны өлтірумен қорқытып, тойға қатысуға мәжбүрлейді.

ІІ акт

Іс-әрекет енді Рита мен Васкес қазір Силь өзенінің жағасындағы, көркем Дехесас ауылында орналасқан қонақүйдің сыртына көшті. Ұжым өзеннен шайқап алған алтынды мақтап ән салады. Осы аралықта Васкес Григгті құтқарып, ол енді Англиядан оны іздеп келген әйелі Доллимен кездесе алады. Мырза және ханым Григгтер, поляк сарайының қызметшісімен бірге келеді, ол шын мәнінде Фердинанд де Роксас, нағыз басшы, жасырынған күйде. Ханым Григг күйеуінің Испаниядағы басынан өткен оқиғаларды түсіндіруден жалтарып айтуына алаңдайды. Сондықтан ол Инеспен жасаған екінші некесінен хабарсыз. Васкес пен Рита оған Ладронды қаһармандықпен жеңгені туралы құрамындағы әңгімені айтуға көмектеседі. Фердинанд, Григгтің әңгімесін естіп, енді әйелі қайтыс болды деп ойлайды. Ладрондық топ азаматтық киіммен кіреді. Олар Фердинандты іздеп жүр, бірақ Григгтерге кездеседі. Долли Инезбен дос болады, ал Григг әйелі оның алдасқандығын біліп қояды деп қорқады. Григгтің жағдайын түсінген Ладрондық топ оған Инезбен жасаған некесінің суретін 100 фунтқа сатуға келіседі, осылайша Долли шындықты ешқашан білмейді. Фердинанд кіреді, ал Ладрондық топ оны таниды. Ол қашуға тырысады, бірақ тапаншаға тап болғанда, қуана-қуана қайтадан басшылыққа келіседі.