Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Фашода синдромы немесе Фашода кешені – Африкадағы француз сыртқы саясатындағы британдық ықпалға бейімделе бастаған аймақтарда француздық ықпалды нығайтуға басымдық беретін бейімділікке берілген атау. Ол Шығыс Африкадағы Ұлыбритания мен Франция арасындағы империялық аумақтық даулардың қақпасы болған Фашода оқиғасына сілтеме жасайды, бұл оқиға екі елді Африканың Жоғарғы Нил аймағын бақылау үшін соғысқа дейін жеткізді.
Fashoda syndrome or Fashoda complex is the name given to a tendency within French foreign policy in Africa, giving importance to asserting French influence in areas which might be becoming susceptible to British influence. It refers to the Fashoda incident, which is considered the climax of the imperial territorial disputes between the United Kingdom and France in Eastern Africa, drawing these two nations to the brink of war in their bid to control the African Upper Nile region.
Өмірбаян
Терминді Жерар Прунье 1898 жылы Оңтүстік Судандағы британдық және француз әскерлері арасындағы қақтығысқа арналған еңбегінде енгізді, ол сондай-ақ Францияның Руанда дағдарысына жедел және терең араласуының себебі деп атады. Бұл құбылыс Фашода оқиғасымен байланыстырылды. 1898 жылдың 4 қарашасында француз әскерлері Фашодадағы (қазіргі Суданның оңтүстік бөлігіндегі Кодок) бекіністі басып алды. Бірақ лорд Китченер басқарған үлкен ағылшын-египет әскері билікті қолға алғаннан кейін және 1899 жылдың 21 наурызындағы ағылшын-француз декларациясы арқылы қақтығыс шешілген соң, олар кері шегінуге мәжбүр болды. Бұл оқиға британдықтар үшін дипломатиялық жеңіс ретінде қарастырылды, нәтижесінде француз сыртқы саясаты Африкадағы британдық ықпалға бейім аймақтарда француздық ықпалды күштеп іздеуге көбірек назар аударды. Мередит сондай-ақ 1990 жылғы Руандаға француз әскерінің кірісуі осы "синдромның" көрінісі болды деген қорытындыға келді. Руанда "франкофондық" және "англофондық" Африканың шекарасында орналасқан. 1990 жылы тутси эмигранттары мен демократиялық реформаны жақтаушылардың коалициясы – Руандалық патриоттық фронты (РПФ) шабуыл жасады, бірақ ол ұзаққа соқпады. РПФ-тың көптеген мүшелері бұрынғы британдық басқарудағы Угандадағы тутси босқындар лагерьлерінде өскен және Уганда армиясында соғысуды үйренген, ал Париж сол кезде Уганданы британдық ықпал аймасына жатқызды. Фашодалық кешен басқа елдердің, әсіресе Египет пен Суданның сыртқы саясатын талдау үшін де қолданылған.
The term was coined by Gerard Prunier in his work on the 1898 confrontation between the British and French troops in southern Sudan, which he also cited as the cause for the latter's swift and deep intervention in the Rwanda crisis. It has been named after the Fashoda incident. On 4 November 1898, a contingent of French troops occupied the fort in Fashoda (now Kodok in the southern part of Sudan). They were forced to withdraw, however, after a larger Anglo Egyptian army led by Lord Kitchener took over and the conflict resolved by the Anglo French Declaration of 21 March 1899. The incident was seen as a diplomatic victory for the British and, as a result, French foreign policy began emphasizing an aggressive pursuit of French influence in areas in Africa that are susceptible to British influence. Meredith also concluded that the 1990 French intervention in Rwanda was an expression of the "syndrome". Rwanda lies on the border between "Francophone" and "Anglophone" Africa. In 1990, there was a short lived invasion by the Rwandan Patriotic Front (RPF), a coalition of Tutsi exiles and those advocating democratic reform. Many of the RPF had grown up in Tutsi refugee camps in formerly British controlled Uganda and had learned to fight in the Ugandan army, and Uganda was seen by Paris as being, at that time, within the British sphere of influence. The Fashoda complex has been used in connection with foreign policies of other countries, particularly Egypt and Sudan.