Жапон жазушысы Тон Сатоми: өмір және шығармашылық жолы

Кіріспе

Жапондық романист Тоң Сатоми (里見弴) – жапондық автор Хидео Яманучидің (山内英夫) қаламы. Сатоми өзінің әдемі әңгімелеу өнерімен және жапон тілін толық меңгергенімен белгілі болды. Оның екі үлкен ағасы, Икума Арисима және Такео Арисима да жазушылар болған.

Ерте өмір

Сатоми Тоң Йокогама қаласында бай Арисима әулетінде дүниеге келді, бірақ кейін анасының әулеті оны заңды түрде асырап алып, осылайша Яманучи тегін мұра етті. Ол Гакушуин ақсүйектер мектебінде білім алды, онда әдебиетке қызығушылық танытып, Токио императорлық университетіне қысқа ғана уақытқа түсті, бірақ 1910 жылы бітірмей кетіп қалды.

Әдеби мансап

Ағасы Икума Арисима арқылы ол Гакушуиннің басқа да түлектері, соның ішінде Наоя Шига мен Санеатсу Мушанокоджимен танысты. Олар 1910 жылы алғаш рет жарық көрген әдеби журналдарының атымен – «Ширакаба» деп аталатын топ құрды. Сатоми өзінің қаламдамын телефондық анықтамалықтан кездейсоқ таңдап алғанын айтты. Жастық шағында Наоя Шигамен бірге Йосивараға жиі барып тұрған, бірақ кейін Осакадан келген бұрынғы гейша Маса Яманакаға үйленіп, осы оқиғаны «Котосидаке» (今年竹) және «Тадзо Бушин» (多情仏心) романдарында суреттеді. 1913 және 1914 жылдары бірнеше туынды жазғанымен, Сатомидің әдебиетке алғашқы қадамы 1915 жылы «Чуокорон» журналында жарияланған туындысы болды. Сатомидің шығармалары ескі романист Кёка Идзумидің назарына ілігіп, ол оның шәкіртіне айналды. Сатоми өмірі бойында кез келген әдеби ағым немесе саяси мектептен қашықтап жүрді. Ол автобиографиялық туындыларымен және таза әдеби құндылықтарды насихаттауымен танымал болды. Батыста ол 1923 жылғы Ұлы Канто жер сілкінісінен кейін, ағасы Такео Арисиманың өзіне қол жұмсауынан кейін жазылған, мазасыздық тудыратын «Цубаки» («Камелия») повесімен белгілі. 1932 жылдан бастап Мэйдзи университетінде оқытушы болып жұмыс істеді. 1940 жылы Кикучи Кан сыйлығына ие болды. 1945 жылы Ясунари Кавабатамен бірлесіп Камакура Бунконы құрды. 1947 жылы Жапон өнер академиясының мүшесі болып сайланды. 1958 жылы оның «Хиганбана» романы Ясужиро Озу режиссерлігімен, Кинуо Танаканың қатысуымен фильмге түсірілді. 1959 жылы Сатоми Жапон үкіметінен Мәдениет орденін алды. 1960 жылы Сатоми «Кейінгі күз» (Late Autumn) романын жариялады, кейіннен оны Ясужиро Озу Сецуко Хараның қатысуымен фильмге түсірді. 1956 және 1971 жылдары Иомиури сыйлығымен марапатталды. 1924 жылдан өмірінің соңына дейін Канагава префектурасының Камакура қаласында тұрды және осы қаладағы басқа әдебиетшілермен белсенді түрде қарым-қатынас жасады. Камакураның солтүстігіндегі Офунада Шочику киностудиясы құрылғаннан бастап, ол режиссер Ясужиро Озумен көптеген сценарийлер бойынша жұмыс істеді. Сатоми 1983 жылы қайтыс болды. Оның қабірі Камакура Рейен қоғамдық зиратында орналасқан.

Through his brother Ikuma Arishima, he became acquainted with other alumni authors from Gakushuin, including Naoya Shiga and Saneatsu Mushanokōji. They formed a group named after their literary magazine Shirakaba, which was first published in 1910. Satomi claimed that he decided on his pen name by picking out names at random from a telephone directory. In his early years, he was a frequent visitor to Yoshiwara together with Naoya Shiga, but he later married a former geisha from Osaka, Masa Yamanaka, and later novelized the story in the novels Kotoshidake (今年竹) and Tajō Busshin (多情仏心). Although he wrote some works in 1913 and 1914, Satomi’s literary debut was in 1915 in Chūōkōron. Satomi became a disciple of Kyōka Izumi after his works came to the attention of the older novelist. Satomi strove to remain aloof from any particular literary clique or political school throughout his career. He was a prolific author known for his autobiographical works and promotion of purely literary values. In the West he is largely known for Tsubaki ("Camellia"), a disturbing short story written after the Great Kantō earthquake of 1923, which came a few months after the suicide of his brother Takeo Arishima. From 1932, he worked as an instructor at Meiji University. He was awarded the Kikuchi Kan Prize in 1940. In 1945, together with Yasunari Kawabata, he created the Kamakura Bunko. He was made a member of the Japan Art Academy in 1947. In 1958, his novel Higanbana (Equinox Flower) was made into a movie by Yasujirō Ozu, starring Kinuyo Tanaka. In 1959, Satomi received the Order of Culture from the Japanese government. In 1960, Satomi published Late Autumn, which was later made into a movie by Yasujirō Ozu starring Setsuko Hara. He was awarded the Yomiuri Prize in 1956 and in 1971. He lived in Kamakura, Kanagawa Prefecture from 1924 until his death, and often socialized with the other literati residing in that city. With the establishment of the Shochiku movie studios in Ofuna, north of Kamakura, he also collaborated with film director Yasujirō Ozu on numerous movie scripts. Satomi died in 1983. His grave is located at the Kamakura Reien Public Cemetery.