Кіріспе
Кристиан Бадея (Cristian Badea) – румын-американдық опера және симфониялық дирижер. Румынияның Бухарест қаласында туған Бадеяның алғашқы білімі Бухарест пен Брюссельде классикалық скрипкашы ретінде болды. Кейін Нью-Йорктегі Джульярд музыка мектебінде дирижерлік мамандықты оқыды. Лондондағы Руперт дирижерлық байқауында (1976) жеңіске жеткеннен кейін, Джан Карло Менотти оны Сполетодағы «Екі әлем фестивалінде» дирижер болуға шақырады, ал одан кейін фестивальдің итальяндық басылымының музыкалық жетекшісі болып тағайындалады, соңынан американдық басылымында да осындай лауазымды иеленді. Келесі онжылдықта ол Сполетода және Чарльстонда опералар сериясын жүргізіп, өзіне атақ әкелді: Меноттидің «Мария Головин», «Соңғы жабайы» және «Бликер көшесінің әулиесі», сондай-ақ Шостаковичтің «Мценсктегі Леди Макбет» және Сэмюэл Барбердің «Антоний мен Клеопатрасы» үлкен табысқа ие болды. 1985 жылы ол «Грэмми» сыйлығын алды. 1983 жылы Огайо штатының Колумбус қаласында Колумбус симфониялық оркестрінің көркемдік жетекшісі болып тағайындалды. Мұндағы тоғыз жылдық қызметі барысында ол музыка сыншыларының жоғары бағасын алған Роджер Сешнс пен Питер Менниннің музыкасын жазған екі дискіні шығарды. 1986 жылы ол Бостонда гастрольдік сапармен Нью-Йорктегі Метрополитен операсында Грейс Бамбримен «Тосканы» дирижерлік етіп дебют жасады. Келесі онжылдықта, 1995 жылға дейін, Кристиан Бадея 167 рет дирижер ретінде өнер көрсетті, оның репертуарына: «Тоска», «Аида», «Ла Травиата», «Кавалерия рустикана», «Паглиаччи», «Борис Годунов», «Ла Бохем», «Дон Джованни», «Ла Фанчулла дель Вест», «Мадама Баттерфлай», «Риголетто» кірді. 1990 жылы ол Пласидо Доминго мен Мирелла Френи қатысқан «La bohème» қойылымымен маусымды ашты. 1992-1995 жылдары Вена мемлекеттік операсында дирижер ретінде 19 рет «Тоска», «Аида», «Хоффманның әңгімелері», «Отелло» және «Богема» сияқты операларда өнер көрсетті. Олардың ішіндегі ең ерекшесі – 1993 жылы Андрей Шербан қойған және Пласидо Доминго, Натали Дессей, Барбара Фритоли және Брин Терфел қатысқан «Хоффманның әңгімелерінің» премьерасы болды. Ол Ковент-Гардендегі Корольдік опера театрына тұрақты түрде шақырылып, «La bohème», «Tosca» және «Turandot» операларында дирижер ретінде 32 рет өнер көрсетті. Оның опералық мансабы Лион операсында, Брюссельдегі Корольдік монета театрында, Амстердамдағы Голландия ұлттық операсында, ағылшын ұлттық операсында, Копенгаген корольдік операсында, Стокгольм корольдік операсында, Австралия операсында, Арена ди Веронада, Буэнос-Айрестегі Колон театрында, Будапешт мемлекеттік операсында өнер көрсетті. 2006 жылы ол Румынияда дирижерлік қызмет атқара бастады, атап айтқанда Румынияның Афанеумында Джордж Энеску филармониялық оркестрімен, ең ерекше сәттерінің бірі – дирижер және сахналық режиссердің қос рөлінде Парсифалдың жартылай сахналық концерті болды. 2009 жылы ол Бухарестте Георгий Енеску фестивалінің ашылу салтанатын Гага филармониясы оркестрімен бірге өткізді. Оркестр дирижері ретінде Бадея Еуропа, Солтүстік Америка және Азиядағы концерт залдарында өнер көрсетті: Карнеги залы (Нью-Йорк), Сантори залы (Токио), Сале Плейель (Париж), Концертгебоу (Амстердам), Корольдік филармония, BBC симфониясы, Гетеборг симфониясы, Чехия филармониясы, Санкт-Петербург филармониясы, Резидент оркестрі, Амстердам филармониясы, Orchestre Philharmonique de Radio France, Orchestre Nationale de Lyon, Accademia di Santa Cecilia Orchestra (Рим), RAI оркестрі (Торино), Maggio Musicale Orchestra (Флоренция), Гульбенкиан оркестрі (Лиссабон) немесе Orquesta Nacional de España сияқты ансамбльдермен бірге.