Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Northrop N 3PB Nomad – 1940 жылдардың бір қозғалтқышты американдық гидроұшағы. Northrop компаниясы N 3PB-ді бұрынғы Northrop A 17 ұшағының негізінде экспорттық модель ретінде әзірледі. Норвегия барлығы 24 данасын сатып алды, бірақ олар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Норвегияның жаулануынан кейін ғана жеткізілді. Норвегиялық күштер 1941 жылдан бастап Исландиядан конвойлерді сүйемелдеу, суасты қайықтарына қарсы патрульдеу және Канададағы "Кіші Норвегия" базасынан оқу мақсатында пайдаланды. Жеткізілген екі жыл ішінде бұл модель алдыңғы қатардағы қызметке толыққандай ескірді және 1943 жылы қалған N 3PB ұшақтары ірі ұшақтармен ауыстырылды.
American military floatplane by Northrop
The Northrop N 3PB Nomad was a single engined American floatplane of the 1940s. Northrop developed the N 3PB as an export model based on the earlier Northrop A 17 design. A total of 24 were purchased by Norway, but were not delivered until after the Fall of Norway during the Second World War. Exiled Norwegian forces used them from 1941, operating from Iceland, for convoy escort, anti submarine patrols, and training purposes from "Little Norway" in Canada. Within two years of delivery, the design was obsolete for front line service and the remaining N 3PBs were replaced by larger aircraft in 1943.
Жобалау және әзірлеу
1938 жылы Германияның Судет аймағын аннексиялауына байланысты халықаралық жағдайдың шиеленісуінен кейін, Норвегия парламенті Норвегия қарулы күштерін жаңғырту үшін қосымша қаражат бөлді. Норвегия корольдік әскери-әуе күштері (RNNAS) және Норвегия армиясының әскери-әуе күштері Норвегияның бейтараптық қорынан қаржыландыруға басымдық берді. RNNAS-тың қаражат үлесі 12 Heinkel He 115 торпедолық бомбалаушы және 24 барлау ұшағын, сондай-ақ бірнеше жаңа теңіз әуе базаларын сатып алуға бағытталды. Dornier Do 22, Northrop 8 A, Northrop 2GP және Vultee V 11 GB ұшақтары қарастырылды және ұсыныстар алынды. Комиссия Vultee V 11 GB екі әуе қызметінің де қажеттіліктерін қанағаттандыруға ең қолайлы ұшақ деп шешті. Норвегия корольдік әскери-әуе күштерінің талаптарына сәйкес, ұшақтың ұшу қашықтығы , ең жоғары жылдамдығы кемінде және торпеда немесе оған теңдей бомба тасымалдау қабілеті болу керек еді. Комиссияның мақсаты екі әуе қызметі үшін жаңа ортақ барлау-бомбалаушы ұшағы болар Vultee V 11 ұшағын тексеру болды. АҚШ-қа келгеннен кейін комиссия Vultee компаниясының V 11 ұшағын уақтылы жеткізе алмайтынын анықтады, сондықтан басқа ұшақ іздеуге кірісті. Northrop Attack Bomber сериясының экспорттық үлгісі 8 A Норвегияның тапсырыс талаптарына сәйкес қайта жобалануы керек болды. Жаңа N 3PB – 1939 жылы қайта құрылған Northrop Aircraft компаниясының алғашқы өнімі. Бұл төмен қанатты, консольді моноплан болды. Алғашында аз қуатты қозғалтқышпен жабдықталуы жоспарланған N 3PB ақырында Норвегия тапсырысы бойынша Douglas 8A 5N және Curtiss Hawk 75A 8 бомбалаушыларына орнатылған Wright Cyclone радиалды қозғалтқышымен жабдықталды, бұл Норвегия әскери ұшақ паркінің техникалық қызмет көрсету және пайдалану талаптарын жеңілдетті. Норвегияның операциялық талаптары жағалауды барлауға арналған гидроұшаққа бағышталғандықтан, бастапқы жобаға бірқатар өзгерістер енгізу қажет болды. Бұл өзгерістерге орталық фюзеляж астында торпеда немесе бомба тасымалдауға мүмкіндік беру үшін қанат астындағы бес бомба тірегін кеңейту кірді. Қосымша қарулану өзгерістері нәтижесінде төрт пулеметті (екі алдыңғы, екеуі 7,9 мм артқы) / бір 20 мм пулеметтен (алдыңғы, бекітілген) тұратын бастапқы конфигурацияның орнына алты пулеметтен тұратын комбинация пайда болды. Сондай-ақ, фюзеляж астындағы артқы пулемет орнатуға мүмкіндік жасалды. Қосымша жабдық талаптарына артқы фюзеляжға орнатылған камераны орнату, сондай-ақ аспаптар мен радио жабдықтарын өзгерту кірді. Нортроп ұшақтарды аяқтамас бұрын Германия Норвегияны басып алды. Норвегияға жасалған шабуыл және оның оккупациясы N 3PB қарулануын, бастапқыда Норвегияда орнатылатын, өзгертуді талап етті. Бастапқы нұсқада әр қанатта бір Oerlikon 20 мм пулемет және фюзеляж мен артқы пулемет позицияларында екі 7,9 мм Fabrique Nationale пулеметтері қарастырылған. Бастапқыда жоспарланған қару-жарақ жетіспеуіне байланысты, Норвегияда өндірілген Colt ауыр пулеметтерімен төрт Colt MG53A .50 калибрлі пулеметтері (қанаттарда) және екі .30 калибрлі Colt MG40 пулеметтері (пулеметшінің артқы кабинасында жоғарғы және төменгі жағында) ауыстырылды.
Following increased international tension surrounding the German annexation of the Sudetenland in 1938, the Norwegian parliament granted extraordinary appropriations to modernize the Norwegian Armed Forces. The Royal Norwegian Navy Air Service (RNNAS) and the Norwegian Army Air Service were prioritized for funds from the Norwegian Neutrality Fund. The RNNAS' share of the funds was reserved to buy 12 Heinkel He 115 torpedo bombers and 24 reconnaissance aircraft, as well as several new naval air stations. The Dornier Do 22, Northrop 8 A, Northrop 2GP and Vultee V 11 GB were considered and proposals retrieved. The commission quickly decided the Vultee V 11 GB was the best aircraft to satisfy both air services' needs. On the part of the Royal Norwegian Air Service, the requirements were for a reconnaissance aircraft with a range of , a top speed of no less than and to carry a torpedo or the equivalent in bombs. The goal of the commission was to inspect the Vultee V 11, which would serve as a new common reconnaissance bomber for the two air services. Once in the US, the commission found that Vultee would not be able to deliver the V 11 within a reasonable amount of time so another aircraft had to be found. The Model 8 A, the export model of the Northrop Attack Bomber series had to be redesigned to meet the requirements of the Norwegian order. The new N 3PB was the first product of Northrop Aircraft, which had reformed in 1939 and was a low winged cantilever monoplane fitted with twin floats. First intended for a lower powered engine, the N 3PB was ultimately powered by a Wright Cyclone radial engine, of the same type specified for the Douglas 8A 5N bombers and Curtiss Hawk 75A 8s ordered by Norway at the same time, simplifying the maintenance and operation requirements for the Norwegian military aircraft fleets. With the Norwegian operation requirements drawn up for a coastal reconnaissance floatplane, a series of modifications were requested to the original design. The changes included a redesign of the float structure to accommodate either a torpedo or bomb load carried under the center fuselage to supplement five underwing bomb racks. Additional armament changes led to a combination of six machine guns replacing the four machine guns (two fixed forward, two flexible rear mounted 7.9 mm)/one cannon (forward facing, fixed 20 mm) arrangement that was in the initial design. Provision for a rear under fuselage gun was also made. Further equipment requirements including fitting a rear fuselage mounted camera as well as changes to instruments and radio equipment. Before Northrop could complete any aircraft, Norway was invaded by Germany. The invasion and occupation of Norway necessitated that the armament of the N 3PB, originally to be installed in Norway, had to be changed. Initial specifications listed one Oerlikon 20 mm cannon in each wing, as well as two 7.9 mm Fabrique Nationale machine guns each in the fuselage and rear gunner stations. Owing to the lack of availability of the originally specified armament, Norwegian manufactured Colt heavy machine guns were substituted with four Colt MG53A .50 cal. machine guns in the wings and two .30 cal. Colt MG40s mounted in dorsal and ventral positions of the gunner's rear cockpit.
Оқыту
1941 жылдың ақпан айының соңында алты N 3PB өндірістік ұшағы Канаданың Ванкувер аралындағы Патрисия шығанағына (Канада Корольдік әуе күштері) жеткізілді. Бұл "Кішкентай Норвегия" деп аталған Flyvåpnenes Treningsleir (FTL) норвегиялық оқу базаларының қысқы базаларының бірі болды. N 3PB Канададағы "Кішкентай Норвегия" жазғы базасында, Торонтодағы Айленд Харборда және Канаданың батыс жағалауындағы қысқы базалардағы озық оқу ұшағы ретінде қызмет етті, бірақ бұл қызмет салыстырмалы түрде қысқа болды. Ұшқыштар мен әуе экипажы бітірген соң RAF эскадрильяларына қосылуға шешім қабылданды. 1941 жылдың соңында норвегиялық ұшқыштардың озық ұшқыштық дайындығы RAF және RCAF мектептерінде, жауыгерлік ұшуға көшуге жақсырақ сәйкес келетін ұшақ түрлерінде жүргізілуі үшін шаралар қабылданды. Қалған үш N 3PB 1942 жылдың наурыз айында кемемен Исландияға жіберілгенге дейін сақтауға алынды.
In late February 1941, six production N 3PBs were flown to Royal Canadian Air Force (RCAF) Station Patricia Bay, Vancouver Island in Canada, one of the Canadian winter bases of the Flyvåpnenes Treningsleir (FTL) Norwegian training bases known as "Little Norway". The N 3PB's service as an advanced trainer in Canada in the "Little Norway" summer base at Island Harbour, Toronto and winter bases along the western coast of Canada, was relatively brief and ended when it was determined that pilot and aircrew graduates were to be integrated into RAF squadrons. Arrangements were made later in 1941 for the advanced flight training of Norwegian pilots to be carried out in RAF and RCAF schools on types that better fitted the transition to combat flying. The three surviving N 3PBs were stored until shipped to Iceland in March 1942 on the steamer .
Жауынгерлік қолдану
Қалған 18 N 3PB No. 330 (Норвегиялық) RAF эскадрильясын жабдықтау үшін пайдаланылды, ол Рейкьявик, Исландияда орналасқан. Норвегиялық әскери билік бастапқыда эскадрильяны Ұлыбританияда орналастыруды қалаған, осылайша неміс басқан Норвегияға қарай ұшуға мүмкіндік болған. No. 330 (N) эскадрильясы 1941 жылдың 25 сәуірінде жедел әрекет ете бастады; N 3PB ұшақтары Рейкьявиктегі гидроұшақ ангарында құрастырылды, ал бірінші ұшақ 1941 жылдың 2 маусымында ұшты. Эскадрилья 1941 жылдың 23 маусымынан бастап суасты қайықтарына қарсы және конвойлерді күзетуге қатысты, рейстер Рейкьявик, Акурейри және Бударейриден жасалды. Эскадрильяның N 3PB ұшақтары неміс U- қайықтарына сегіз шабуыл жасады, соның ішінде U 570-ке британдықтарға берілгеннен кейін жасалған шабуыл да бар, бірақ ешқандай U- қайық батырылмады. 1942 жылы бірнеше рет N 3PB ұшақтары Focke Wulf Fw 200 ұзақ қашықтыққа барлайтын бомбалаушы ұшақтарымен және Blohm & Voss BV 138 гидроұшақтарымен қақтығысты, кем дегенде біреуі зақымдалды. 1942 жылдың 10 қазанында Бударейриден ұшқан "Нортроп" британдық Lockheed Hudson ұшағына шабуыл жасап, өзіне-өзі оқ атып алу оқиғасына қатысты. Оқиға ешқандай ұшаққа зақым келмей аяқталды. No. 330 (N) эскадрильясының ұшқыштары мен экипаждары өз ұшақтарын "Northrops" деп атады. No. 330 (N) 1941 жылдың 25 сәуірінде құрылды және 18 N 3PB-нің біріншісін 19 мамырда, Бисмаркқа шабуыл жасалғаннан екі күн бұрын алды, бірақ 1941 жылдың 2 маусымына дейін ұшпады, ал олардың алғашқы ресми операциялық ұшуы 1941 жылдың 23 маусымында болды. No. 330 (N) эскадрильясы 1942 жылы N 3PB ұшақтарын Consolidated Catalina гидроұшақтарымен толықтыруды бастады, ал 1943 жылдың ақпанында Catalina және N 3PB ұшақтары Short Sunderland ұшақтарының келуімен ығыстырыла бастады. Гидроұшақтар ұзақ патрульдерді жүргізуге мүмкіндік берді және N 3PB-ге қарағанда теңізде жақсырақ сақтау қабілетіне ие болды. Басқа типтерге ауысу кезінде эскадрильяның C тобы "толығымен Northrop" бірлігін сақтап, көбінесе армиямен ынтымақтастық, көлік, әуе-теңіз құтқару, мұзды барлау және жедел жәрдем сияқты екінші деңгейдегі міндеттермен айналысты. 1943 жылдың басында 330 (N) экипаждары әскер тасымалдау кемесімен Шотландияның Обан қаласына көшті, ал қалған екі N 3PB ұшағы Обанға ұшты. Исландияда қалған сегіз ұшақ 1942 жылдың желтоқсаны мен 1943 жылдың сәуірі аралығында Рейкьявикте жартылай қиратылды.
The remaining 18 N 3PBs were used to equip No. 330 (Norwegian) Squadron RAF in Reykjavík, Iceland. The exiled Norwegian military authorities had originally wanted to base the squadron in the United Kingdom to be able to operate off German occupied Norway. No. 330 (N) Squadron was declared operational on 25 April 1941; the N 3PBs were erected in a seaplane hangar at Reykjavik, with the first aircraft flying by 2 June 1941. The squadron flew anti submarine and convoy patrols from 23 June 1941, with flights based at Reykjavík, Akureyri and Búðareyri. While the squadron's N 3PBs carried out eight attacks on German U boats, including one on U 570 after it had surrendered to the British, no U boats were sunk. On a number of occasions in 1942, the N 3PBs clashed with Focke Wulf Fw 200 long range reconnaissance bombers and Blohm & Voss BV 138 flying boats, being credited with at least one damaged. On 10 October 1942, a "Northrop" from Búðareyri was involved in a friendly fire incident, attacking a British Lockheed Hudson. The incident ended without any of the aircraft involved being hit.#tag:ref|The No. 330 (N) pilots and crews called their aircraft, "Northrops". No. 330 (N) was formed on 25 April 1941 and received the first of 18 N 3PBs on 19 May, two days before the attack on the Bismark but did not fly until 2 June 1941 and their first official operational sortie took place 23 June 1941. No. 330 (N) Squadron began supplementing the N 3PBs with Consolidated Catalina flying boats in 1942 and both the Catalina and the N 3PB began to be displaced in February 1943 by the arrival of the more capable Short Sunderland. Flying boats allowed for longer patrols to be carried out, and had superior seakeeping qualities to the N 3PB. Throughout the transition to other types, the squadron's C Flight maintained an "all Northrop" unit, predominately involved in secondary roles including army cooperation, transport, air sea rescue, ice reconnaissance and air ambulance. In early 1943, the crews of 330 (N) moved to Oban, Scotland, aboard the troop ship Two of the remaining N 3PBs flew to Oban. The eight aircraft left behind in Iceland were scrapped in Reykjavik between December 1942 and April 1943.
Тірі қалған әуе кемелері
Соғыстан кейін аман қалған екі N 3PB (c/n 306, 322) ұшағы Норвегияға ұшырылып, металл тескісіне сатылды, c/n 306 1949 жылы, ал c/n 322 1956 жылы жаратылды. 1979 жылы Исландиядағы Þjórsá өзенінен N 3PB ұшағының қираған қалдықтары табылды. Исландияның шығыс жағалауындағы нашар ауа райы салдарынан, Бюдарейриден Рейкьявикке бағыт алған лейтенант В.В. Булукин басқарған N 3PB 1943 жылдың 21 сәуірінде мәжбүрлі түрде қонуға мәжбүр болды. Ұшақ лайға батып, бірте-бірте өзеннің түбіне шөкті. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің суға түсушілері алғашқы құтқару жұмыстарын бастады, кейін Ұлыбритания, Исландия, Норвегия және АҚШ еріктілерінен құралған топ көмектесті. Олар ұшақтың қалдықтарын Калифорния штатындағы Хоторн қаласындағы Northrop Aircraft Corporation компаниясына жеткізді. 300 еріктінің қатысуымен қайта жаңарту жұмыстары аяқталды, олардың ішінде бастапқы N 3PB өндіріс желісіне қатысқан 14 зейнеткер Northrop қызметкері болды. Құрделі жөндеу жұмыстары үшін, көптеген зақымдалған немесе тот басқан ұшақ бөліктерін үлгі етіп, жаңадан жасалған бөлшектерді орнату қажет болды, осылайша толық ұшақ құрастырылды. Қазіргі таңдағы жалғыз сақталған ұшақ Норвегияның Гардермоен қаласындағы Норвегия Қарулы Күштерінің Ұшақтар Жиынтығының бөлігі ретінде көрмеге қойылған. 2002 жылдың 27 тамызында ICGV Baldur гидрографиялық зерттеу миссиясы жүргізіп жатқанда, Рейкьявикке жақын Скерьяфьёрдрда шамамен 11 метр тереңдікте Northrop N 3PB ұшағының қираған қалдықтарын тапты. Ұшақ апат орнының 20 метрлік радиусында суға түсуге тыйым салынды, себебі ұшақта бомбалар болуы мүмкін екені және кабинасы жабық болғандықтан, ол су астындағы қабір болуы ықтимал еді. Кейінірек алынған мәліметтер бұл 1942 жылдың 22 қазанында қону кезінде апатқа ұшыраған N 3PB ұшағы екенін көрсетті. 2003 жылы Исландияның Ұлттық археология департаменті ұшақтың қираған қалдықтарын қорғауға алғандығын жариялаған құжат шығарды.
After the war, two surviving N 3PBs (c/n 306, 322) aircraft were flown to Norway, sold for salvage, with c/n 306 being scrapped in 1949 and c/n 322 scrapped in 1956. In 1979, the N 3PB wreck was recovered from the Þjórsá River in Iceland. Due to bad weather over Iceland's east coast, the N 3PB flown by Lt. W. W. Bulukin, operating from Búðareyri and transiting to Reykjavik, made a forced landing on 21 April 1943. After being stuck in the silt, it gradually sunk to the river's bottom. US Navy divers began its initial recovery, later aided by a team of volunteer divers from Great Britain, Iceland, Norway and the United States, bringing up the remains that were sent to the Northrop Aircraft Corporation in Hawthorne, California. Restoration was completed by a 300 strong volunteer group, including 14 retired ex Northrop employees who had been involved in the original N 3PB production line. The complex restoration required the construction of replacement parts primarily by templating many damaged or corroded original aircraft components in order to create a complete airframe. This only surviving aircraft is currently on exhibition as part of Norwegian Armed Forces Aircraft Collection at Gardermoen, Norway. On 27 August 2002, ICGV Baldur, while on a hydrographic surveying mission, discovered a relatively intact wreckage of a Northrop N 3PB lying upside down at the depth of around 11 meters in Skerjafjörður, close to Reykjavík. A diving ban was imposed in a 20 meter radius of the wreckage, as it was unknown if the plane was carrying any bombs and, with the cockpit being closed, the likelihood of it being a watery grave. Later evidence indicated that this was a N 3PB that crashed during landing on 22 October 1942 without the loss of life. In 2003, the National Archeology Department of Iceland issued conservation document in which the wreckage of the plane is declared protected.