Кіріспе

Белград Гран-приі – Формула-1 алдындағы Гран-при автожарысы. Ол Югославия Корольдігінің астанасы және Сербияның ең ірі қаласы Белград көшелерінде өткізілді. 1939 жылғы 3 қыркүйекте бір ғана чемпионат өтті. Бұл жарысқа 5 жүргізуші қатысты: Silver Arrows-та екі Mercedes Benz, екі Auto Unions (қазіргі Audi) және Bugatti, ол 19 айналымнан кейін аяқтап, Тацио Нуволари жеңіске жетті. Калемегдан саябағындағы трасса қазірде қолданылмайды. Ұйымдастыру Халықаралық жарыс 1939 жылғы 3 қыркүйекте, жексенбі күні ұйымдастырылды. Бұл жарыс Югославия королі Петр II-нің 16 жылдық мерейтойына арналған, 6 қыркүйекте өтетін басты шара ретінде жоспарланған. Жарысты Югославия Корольдігінің Автомобиль клубы ұйымдастырды, демеушілер – королева-ана Мария және «Политика» газеті болды. Королева Мария өзі жарысқа құмар жүргізуші болған және соғыстар арасында Белград көшелерінде өз Rolls Royce көлігін жиі айдаған. Ол күйеуі, Югославия королі Александр I 1934 жылы Марсельде көлікте қаза болғаннан кейін өздігінен жүргізуді тоқтатты. Трасса Белград бекінісін айналатын дөңгелек жол ретінде құрылған, ол бекіністегі саябақтың атымен Калемегдан деп аталды. Старт Кнез Михайлова көшесінен Калемегданға кіреберісте, «Српска Круна» («Сербская корона») кафанасының орнында болды, қазір бұл орында Белград қалалық кітапханасы орналасқан. Содан кейін көліктер солтүстікке қарай, Маршала Пилсудског (қазіргі Тадеуша Костюшког) көшесімен Дорчол ауданындағы Душанова көшесіне дейін жүрді. Трасса солға бұрылып, әскери форма тігу институтының (кейін Беко зауыты, 2010 жылдары бұзылған) жанынан өтіп, бекініс және Небойша мұнарасын айналып, Сава өзенінің оң жағалауымен солға қарай айналды. Савамала ауданындағы Караđорđева көшесінің бастапқы бөлігіне жеткеннен кейін Франция елшілігінің жанында тағы бір солға бұрылыс жасалып, содан кейін Кнез Михайлов Венац (қазіргі Pariska' Street) арқылы «Српска Крунаға» оралды. Алғашқы жарыстар қысқа болды, ал соңғы Гран-при жарысы 50 айналымнан тұрды.

Жарыс

Бүкіл шара 8 жеке жарыстан тұрды. Алғашқы 7 жарысқа нашар танымал жүргізушілердің қатысқан, аз қуатты автомобильдермен автокөлік жарыстары, мотоцикл жарысы, сондай-ақ мотоциклдермен және коляскасы бар жарыс кірді. Коляскадағы адамның міндеті – мотоцикл бұрылысқа жоғары жылдамдықпен кіргенде, бір жаққа немесе екінші жаққа еңкейіп, оның аударылып кетпеуіне көмектесу еді. Журналистер бұл өте қауіпті, тіпті "өлімге қадам басумен" тең екенін жазды. Ең маңызды жарыс – Гран-при соңғыға сақталды. Ол соғыс жылдарында өткен, және Белградта осы кластағы жалғыз жарыс болып табылады.