Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1972 жылы Тынық мұхитында болған тайфун
Pacific typhoon in 1972
Хелен тайфуны 1972 жылғы Тынық мұхиты тайфун маусымында Жапонияға соққан ең қиратушы тропикалық циклон болды. 11 қыркүйекте Солтүстік Мариан аралдарының жанында тропикалық бұзылыстан пайда болған Хелен солтүстік-батысқа қарай жылжумен бірге күшейе берді. 14 қыркүйекте тайфун күшіне жетіп, жақын арада Жапонияға қарай солтүстік-шығысқа бұрылды. Шығыс Қытай теңізіндегі ойысқа байланысты жылдамдық алған Хелен елге жылдам жақындады және Саффир-Симпсон дауыл шкаласы бойынша 3-ші санатқа тең тайфун ретінде Кушимото мүйісінің жанында құрлыққа шықты. Кейін сол күні әлсіреген Хелен Жапон теңізіне шықты. Жоғары деңгейдегі төмен қысымдық аймақпен біріккеннен кейін, дауыл 19 қыркүйекте экстратропикалық циклонға айналды және екі күннен кейін Оңтүстік Хоккайдо арқылы өтіп бара жатқанда соңғы рет байқалды. Жапонияда Хелен тайфуны қатты жаңбыр жаудырып, Хоккайдода ең жоғарғы деңгейге жетті, сондай-ақ күшті желдер кең ауқымда зардаптарға әкелді. Су тасқыны мен көшкін салдарынан 4 213 үй толығымен қирады, ал тағы 146 547 үй зақымдалды. Дауылдың салдарынан көптеген кемелер, оның ішінде бірнеше мың тонналық жүк тасымалдаушы кемелер жағаға тірелді. Барлығы 87 адам қаза тауып, 102 миллион долларлық зиян келтірді.
Typhoon Helen was the most destructive tropical cyclone to strike Japan during the 1972 Pacific typhoon season. Originating from a tropical disturbance on September 11 near the Northern Mariana Islands, Helen gradually intensified as it moved northwestward. By September 14, it reached typhoon strength and soon turned northeast towards Japan. Accelerating due to a trough over the East China Sea, Helen rapidly approached the country and made landfall near Cape Kushimoto as a Category 3 equivalent typhoon on the Saffir–Simpson Hurricane Scale. Later that day, a weakened Helen emerged into the Sea of Japan. After merging with an upper level low, the storm transitioned into an extratropical cyclone on September 19 and was last noted two days later after moving through southern Hokkaido. In Japan, Typhoon Helen produced torrential rain, peaking at in Hokkaido, and damaging winds that caused widespread damage. A total of 4,213 homes were destroyed and another 146,547 were damaged as a result of flash flooding and landslides. Numerous vessels ran aground due to rough seas associated with the storm, including several thousand ton cargo freighters. In all, 87 fatalities and $102 million in damage was attributed to Typhoon Helen.
Метеорологиялық тарих
1972 жылдың қыркүйек айының басында Солтүстік Мариана аралдарының жанында экваторлық аймақта тропикалық бұзылыс пайда болды. 11 қыркүйекте Жапонияның метеорологиялық агенттігі (JMA) аралдар тізбегінен өткеннен кейін осы жүйені тропикалық депрессия ретінде бақылауға кірісті. Бастапқыда жүйе оңтүстік-батысқа қарай қозғалды, содан кейін бір жотаның шетімен солтүстік-батысқа бұрылды. 13 қыркүйекте АҚШ Әуе күштерінің барлау ұшағы жүйеге кіріп, оның тропикалық дауылға айналғандығын анықтады. Осы кезде Бірлескен тайфун ескерту орталығы (JTWC) жаңа аталған «Хелен» тропикалық дауылын бақылауға кірісті. Келесі күні Хелен солтүстікке бұрылып тайфун статусына ие болды. Содан кейін Шығыс Қытай теңізіндегі тереңдеген тропосфералық ойыс тайфунды солтүстік-солтүстік-шығысқа бұрып, жылдамдатуға себеп болды. Хонсю аралының көп бөлігінде дауылдың ортасынан шамадан тыс жел соғып, әуе, теңіз және құрлықтағы көліктерге елеулі кедергі келтірді. Ең жоғары жел жылдамдығы Сумотода өлшенді. Елдің үлкен бөлігінде дауыл нөсерлі жаңбырларға әкеп соқты, осы жаңбырлар қауіпті су тасқындарын тудырды. Хонсю мен Хоккайдодағы жауын-шашынның ең жоғары мөлшері тиісінше құрады. Шикокуде Кочи қаласындағы тоғыз үйді жер көшкіні қиратқаннан кейін он адам қаза тапты. Жолдар мен көпірлер көп зақымданып, үлкен учаскелер суға кетті. Жапонияда «Хелен» тайфунынан 85 адам қаза тапты. Барлығы 87 адамның өмірі қиылды, 158 адам жарақат алды және 102 миллион долларлық зиян келтірілді. Бұл «Хелен» тайфуны 1972 жылы Жапонияны шалған ең қиратушы тропикалық циклон болды.
In early September 1972, a tropical disturbance developed within a near equatorial trough near the Northern Mariana Islands. On September 11, the Japan Meteorological Agency (JMA) began monitoring this system as a tropical depression shortly after moving through the island chain. Initially, the system tracked southwestward before turning northwestward along the edge of a ridge. On September 13, a United States Air Force reconnaissance plane flew into the system and found that it had intensified into a tropical storm. At this time, the Joint Typhoon Warning Center (JTWC) began monitoring the newly named Tropical Storm Helen.|group="nb" Additionally, the Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration began warning on the system, assigning it the local name Paring. The following day, Helen attained typhoon status as it turned northward. Subsequently, a deepening trough over the East China Sea caused the typhoon to turn north northeastward and accelerate. Throughout the main island of Honshu, areas within of the storm's center experienced winds in excess of , leading to considerable disruptions to air, sea, and land travel. The highest gust was measured at in Sumoto. Over a substantial portion of the country, the storm produced torrential rains that triggered deadly flash floods. Peak rainfall in Honshu and Hokkaido reached , respectively. In Shikoku, ten people died after a landslide destroyed nine homes in Kōchi City. Roads and bridges sustained extensive damage, with large stretches being washed out. Including offshore, Helen killed 85 people in Japan. In all, 87 fatalities, 158 injuries and $102 million in damage was attributed to Typhoon Helen, making it the most destructive tropical cyclone to strike Japan in 1972.