Кіріспе
Арвид Ярнефельттің "Куолема" (Өлім) пьесасы – фин жазушысы Арвид Ярнефельттің драмасы, алғаш рет 1903 жылдың 2 желтоқсанында қойылған. Ол бұл туындыны 1911 жылы қайта жөндеді. Пьесаның ерекшелігі – қосымша музыкасы: автордың қайнағасы Жан Сибелиус жазған алты композициядан тұратын жиынтық. Ең әйгілі бөлігі – ашылу нөмірі, "Valse triste" (Қайғылы вальс), кейіннен жеке концерттік туынды ретінде өңделді.
Kuolema (Death) is a drama by the Finnish writer Arvid Järnefelt, first performed on 2 December 1903. He revised the work in 1911. The play is notable for its incidental music: a group of six compositions created by the author's brother in law, Jean Sibelius. The most famous selection is the opening number, Valse triste (Sad Waltz), which was later adapted into a separate concert piece.
Пьеса
Пьеса үш актіде. Бірінші актіде Павали және оның ауру анасы көрсетіледі. Ол ұйықтап жатқанда, музыка естіледі, және ол бөлмені толтыра бастайтын бишілер туралы арман көреді. Содан кейін ол олармен биге қосылады, бірақ шаршайды. Бишілер кетіп бара жатқанда, ол қайтадан билеуге тырысады. Алайда, Өлім есікті үш рет қағып, музыка тоқтайды. Өлім оны қайтыс болған күйеуінің кейпінде алып кетеді. Екінші актіде Павали бірнеше жыл өткен соң, саяхаттап жүрген жас жігіт ретінде көрінеді. Бірде ол "қарт сиқыршы" тұратын шатырға тап болады. Павали шатырда нан пісіріп, сиқыршыға от жағады. Ол оған болашақ әйелін көруге мүмкіндік беретін сақина сыйлайды. Сцена бірден жазғы орманға ауысады, онда жас қыз Эльза өзіне-өзі ән айтады, ал Павали онымен танысады. Бір-бірімен түн өткізгеннен кейін Павали саяхатын жалғастыру үшін оянады, бірақ Эльза оны қалуға шақырады. Сол кезде бір үйір тұрқылас ұшып өтеді, олардың бірі топтан бөлініп, оларға нәресте алып келеді. Үшінші актіде Павали мен Эльза үйленген. Ол өзінің қаржысын мектеп салуға жұмсайды. Кейін Павали мен Эльзаның үйі өртеніп кетеді. Үй өртеніп жатқанда Павали өміріне ой жүгіртіп, оттың ішінде қолдарында қиялы бар анасының көрінісін көреді. Бірінші актінің соңымен салыстырғанда, Павалидің анасы ұлын алуға келген. Павали үйдің құлауынан қаза табады. Соңғы сахнада ауыл тұрғындары Эльза мен балаларды жұбатады және Павалиді еске алады. Эльза соңында Павали халықтың жүрегінде мәңгілікке сақталады дейді.