Кіріспе

Әрбір омыртқалық жүйке симпатикалық түбірдің жанындағы паравертебральдық ганглийден сұр рамус коммуниканс (rami communicantes) деп аталатын тармақ алады. Сұр рами коммуниканстар симпатикалық жүйке жүйесінің постганглиондық жүйке талшықтарын қамтиды және көбінесе миелинсіз нейрондардан құралған. Бұл ақ рами коммуниканстардан өзгеше, онда көп миелинделген нейрондар рамиге ақ түс береді.

Функция

Омыртқа миының бүйірлік сұр бағанасындағы аралық-жақты ядродан шығатын симпатикалық талшықтар, симпатикалық жүйкенің паравертебральдық ганглияларына ақ рамус коммуниканс арқылы жеткізіледі. Преганглиондық жүйке ақ рамус коммуникансты кесіп өткеннен кейін үш мүмкіндік бар. Преганглиондық нейрон сол деңгейдегі симпатикалық паравертебральдық ганглионда постганглиондық симпатикалық нейронмен синапс құруы мүмкін. Осыдан кейін постганглиондық симпатикалық нейрон сол деңгейдің сұр рамус коммуникансы арқылы аралас омыртқалық жүйкеге және эффект органдарына жетеді. Преганглиондық нейрон жоғарырақ немесе төменгі деңгейдегі симпатикалық паравертебральдық ганглионға жылжып, онда постганглиондық симпатикалық нейронмен синапс құруы мүмкін. Содан кейін постганглиондық симпатикалық нейрон сол деңгейдің сұр рамус коммуникансы арқылы аралас омыртқалық жүйкеге және эффект органдарына жетеді. Преганглиондық нейрон паравертебральдық ганглион арқылы синапссыз өтіп, омыртқа бағанасының алдындағы алыс жанама ганглионға (превертебральдық ганглия) дейін преганглиондық жүйке талшығы (спланхникалық жүйке) ретінде жалғасады. Превертебральдық ганглияның ішіндегі жеке нейрондар өздерінің постганглиондық нейрондарымен синапс құрайды. Постганглиондық жүйке содан кейін өзінің мақсаттарын (тазылған висцеральды органдарды) иннервациялайды. Әдетте, ол тазылған висцераның иннервациясы үшін жауапты болады. Ганглиондық әсер нақты аяқталған органдарға бағытталуы мүмкін, сонымен қатар жиынтық жүйелік жауаптың бір бөлігіне айналуы мүмкін. Егер жауап бүкіл денеге таралатын жауап болса, мысалы, симпатикалық «күрес немесе қашу» жағдайында, сигналдар сұр рамус коммуниканстар арқылы басқа омыртқалық жүйкелерге таратылады, олар омыртқалық жүйкелер арасында өткізушілер ретінде қызмет етеді.

АЖС-дегі ерекше функциялар

Кейбір мойын және кеуде ганглиялары сұр rami communicantes тікелей жүрекке жібереді. Кеуде ганглиялары өздеріне жақын дене қабырғасына сұр rami communicantes жібереді. Олар қан тамырларын, тер бездерін және шашты тік қоятын бұлшықеттерді қамтамасыз етеді. Бел ганглияларындағы сұр rami communicantes тиісті омыртқалық жүйкелерге қосылып, іш қабырғасы мен төменгі аяқ-қолдарды қамтамасыз етеді. Шанақ ганглиялары сұр rami communicantes құрайды, олардың бүйірлік (постганглионарлық) тармақтары шанақ қабырғасын және төменгі аяқты қамтамасыз етеді.