Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жоғарғы қарын аймағындағы екі үлкен жүйке ұлпасы
Two large masses of nerve tissue in the upper abdomen
Целиактық ганглиялар немесе коэлиактық ганглиялар – жоғарғы қарын аймағындағы екі үлкен, дөңгелек пішіндес жүйке ұлпасының массасы. Автономды жүйке жүйесінің (АЖЖ) симпатикалық бөлімшесінің құрамындағы екі целиактық ганглия АЖЖ-дағы ең ірі ганглиялар болып табылады және олар ас қорыту жолының көп бөлігін иннервациялайды. Олар лимфа түйіндеріне ұқсас және диафрагманың аяқтарының алдында, бүйрек үсті бездеріне (бүйрек бездері деп те аталады) жақын, орта сызықтың екі жағына орналасқан. Оң жақ ганглийі төменгі қуыс венаның артында орналасқан. Оларды кейде жартылай ай ганглиялары немесе күн ганглиялары деп те атайды.
The celiac ganglia or coeliac ganglia are two large irregularly shaped masses of nerve tissue in the upper abdomen. Part of the sympathetic subdivision of the autonomic nervous system (ANS), the two celiac ganglia are the largest ganglia in the ANS, and they innervate most of the digestive tract. They have the appearance of lymph glands and are placed on either side of the midline in front of the crura of the diaphragm, close to the suprarenal glands (also called adrenal glands). The ganglion on the right side is placed behind the inferior vena cava. They are sometimes referred to as the semilunar ganglia or the solar ganglia.
Нейротрансмиссия
Целиактық ганглий симпатикалық омыртқа алды тізбегінің бір бөлігі болып табылады, ол катехоламиндер, нейропептидтер және азот оксиді сияқты әртүрлі рецепторлар мен нейротрансмиттерлерге ие және орталық нерв жүйесі мен жұмыртқалық арасындағы афференттік және эфференттік талшықтар жолындағы модуляциялық орталық құрайды. Целиактық ганглийдің негізгі преганглиондық нейротрансмиттері ацетилхолин, алайда целиактық ганглий мезентериялық кешенінде α және β адренергиялық рецепторлар да бар, сонымен қатар ол басқа омыртқа алды ганглияларынан келген адренергиялық талшықтармен иннервацияланады.
The celiac ganglion is part of the sympathetic prevertebral chain possessing a great variety of specific receptors and neurotransmitters such as catecholamines, neuropeptides, and nitric oxide and constitutes a modulation center in the pathway of the afferent and efferent fibers between the central nervous system and the ovary. The main preganglion neurotransmitter of the celiac ganglion is acetylcholine, yet the celiac ganglion mesenteric complex also contain α and β adrenergic receptors and is innervated by fibers of adrenergic nature that come from other preaortic ganglia.
Жол
Әр ганглионның жоғарғы бөлігі үлкен ішек жүйкесімен (үлкен слангникалық жүйкемен) қосылады, ал төменгі бөлігі, сегменттелген және аорторенальді ганглион деп аталатын бөлігі, кіші ішек жүйкесін (кіші слангникалық жүйкесін) қабылдайды және бүйрек торының көп бөлігін шығарады.
The upper part of each ganglion is joined by the greater splanchnic nerve, while the lower part, which is segmented off and named the aorticorenal ganglion, receives the lesser splanchnic nerve and gives off the greater part of the renal plexus.
Иннервация
Бұл ганглияларда асқазанды, бауырды, өт қабын, селезенкті, бүйректі, жіңішке ішекті, сондай-ақ көтерілгіш және көлденең қызыл ішекті иннервациялайтын постганглиялық аксондары бар нейрондар орналасқан. Олар жұмыртқалық текасын және екінші интерстициалды жасушаларды тікелей иннервациялайды, ал лютеин жасушаларына жанама әсер етеді.
These ganglia contain neurons whose postganglionic axons innervate the stomach, liver, gallbladder, spleen, kidney, small intestine, and the ascending and transverse colon. They directly innervate the ovarian theca and secondary interstitial cells and exert an indirect action on the luteal cells.
Жұмыртқалық
Селеакті ганглидің адренергиялық активтілігіндегі өзгерістер жүкті егеуқұйрықтардың жұмыртқалығының прогестерон өндіру қабілетін өзгертеді, бұл селеакті гангли – жоғарғы жұмыртқалық жүйке – жұмыртқалық осьінің автономды нерв жүйесі мен жүктіліктің физиологиясы арасында тікелей байланыс орнатуын көрсетеді. Сондай-ақ, селеакті ганглидегі холинергиялық стимулдың өзгеруі жоғарғы жұмыртқалық жүйке арқылы жұмыртқалық стероидгенезінің өзгеруіне алып келгені дәлелденді. Жоғарғы жұмыртқалық жүйкенің көп бөлігі селеакті ганглидің постганглиондық симпатикалық нейрондарынан шығады.
Modifications in the adrenergic activity of the celiac ganglion results in an altered capacity of the ovary of pregnant rats to produce progesterone, suggesting that the celiac ganglion superior ovarian nerve ovarian axis provides a direct link between the autonomic nervous system and the physiology of pregnancy. It has also been shown that modifications in the cholinergic input at the celiac ganglion also led, via the superior ovarian nerve, to modifications in ovarian steroidogenesis. Most of the fibers of the superior ovarian nerve come from the postganglionic sympathetic neurons of the celiac ganglion.