Кіріспе

"The whole nine yards" немесе "the full nine yards" – америкалық ағылшын тіліндегі "барлығы, түгелімен" немесе, сын есім ретінде қолданылғанда, "толыққанды" деген мағына беретін тіркес. Оның алғашқы қолданылуы 1855 жылы Индиана штатындағы "Сотшының үлкен көйлегі" атты комедиялық әңгіменің соңғы шумағы болды. Бұл оқиғада судья Ә. саяхаттарында әдетте екінші көйлек алып жүруді ұмытып кететін. Ол Солтүстік Каролина штатының Рали қаласына қызметтік сапармен келеді. Көйлек қарызға алуға үміттене отырып, ол заңгер досы C мырзаға ертеңгі кешкі маңызды кешке қатысу үшін бір көйлек керек екенін аң-таң баяндайды. (Баяндаушы "сол кезде" дайын көйлектерді сатып алу мүмкін болмағанын нақтылайды, бұл оқиға 19-шы ғасырдың басында немесе 18-шы ғасырдың соңында болған болуы мүмкін екенін көрсетеді.) Судья Ә-ге сабақ беру үшін C мырза әзіл-қалжыңмен үлкен көйлекке тапсырыс береді және оны кештен бұрын жеткізуге уәде береді. Кетуге бірнеше минут қалғанда көйлек келеді; Судья Ә бастапқыда шеберлігіне риза болады, содан кейін оны киюға тырысып, "өзін бес метрлік ұзындығы және төрт метрлік ені бар көйлекке ораған" күйге жетеді. Ол жағадан тысқары қарауға шамасы келмейді және "қорқынышты көйлекке" таңғалатынын білдіреді. Бұл тіркес келесі жеті жылда Митчелл коммерциялық жарнамасында тағы үш рет қолданылды: "оған тоғыз ярд беріңіз" (яғни, біреуге үлкен әңгіме айтыңыз), "тоғыз ярдты алыңыз" (яғни, бәрін алыңыз) және "тоғыз ярдты реттеңіз" (яғни, бәрін шешіңіз). Осы кезеңде фраза "алты ярдтың" барлығы ретінде де қолданылған. 1912 жылы Кентукки штатының жергілікті газеті оқырмандарынан: "Жігіттер, жағдай шиеленісіп, қызғанғанда, олар барлығын айтады" деп сұрады. Фразаның "алты ярдтық" түрі 1917 жылы Арканзас газетінде ("ол маған жеке хат жаза алады, мен оған барлығын беремін") және Оңтүстік Каролина газетінің тақырыбында, сондай-ақ 1927 жылғы Миссури газетінің мәтінінде ("біз барлығын естідік, хатыңызды қайда жоғалттыңыз?") кездеседі. "Толық / тоғыз ярд" сөздерінің соғыстан кейінгі қолданылуы 1946 және 1951 жылдар аралығында Кентукки штатының Лексингтон қаласындағы газетте және 1956 жылғы Кентуккидің Бақытты аңшылық алаңы журналында, балық аулау туралы мақалада табылды. Американдық жаргон сөздігі (1997) Шепардтың романына сілтеме жасап, ең алғашқы белгілі қолданылу мерзімін 1967 жылға дейін ықпалдады.

Шығу тегі

Шығу тегі туралы әлі де бір пікірге келмегендік қалды, бірақ көптеген ерте жарияланған цитаталар зерттеу үшін қолжетімді. Осы тіркеске қатысты көптеген түсіндірмелер ұсынылды; мұның себебі, көптеген түрлі маталардың немесе киімдердің тоғыз метрлік болуы мүмкін. "Ол барлық тоғыз метрін бір көйлекке салды" деген тіркес 1855 жылы пайда болған. Бір түсіндірме бойынша, Екінші дүниежүзілік соғыста (1939–1945 жж.) қолданылған ұшақтардың пулемет таспалары тоғыз метрден тұрған. Бұл түсіндірменің көптеген нұсқалары бар, олар ұшақ түріне, пулеметшінің ұлтына және географиялық аймаққа қатысты әртүрліліктерді қамтиды. Баламалы қару – британдық Викерс пулеметінің оқ-дәрі таспасы, ол Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін (1914–1918 жж.) британдық армияда ойлап табылып, қабылданған. Бұл пулеметке арналған стандартты таспа 250 оқтан тұрады және шамамен жиырма фут (6⅔ ярд) ұзындықта болған. Алайда, бұл теория енді қолдау таппайды, себебі тіркес Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын пайда болған. Тағы бір кең таралған түсіндірме – "тоғыз метр" көлем бірлігін білдіреді және бетон араластырғышқа қатысты. Бірақ осыны растайтын ешқандай құжат табылмады, сондай-ақ барлық кемелерде әр мачтада дәл үш ярд болған жоқ, тіпті барлық желкенді кемелер үш мачталы болмағандығын ескерсек. Оксфорд ағылшын тілінің сөздігінің редакторы Джесси Шейдловер және Фред Р. Шапиро бұл тіркестің нақты мағынасы жоқ екенін айтады, алты және тоғыз метр арасындағы айырмашылықты көрсетіп, оны "бүкіл мәселемен" салыстырады.