Кіріспе
"The whole nine yards" немесе "the full nine yards" – америкалық ағылшын тіліндегі "барлығы, түгелімен" немесе, сын есім ретінде қолданылғанда, "толыққанды" деген мағына беретін тіркес. Оның алғашқы қолданылуы 1855 жылы Индиана штатындағы "Сотшының үлкен көйлегі" атты комедиялық әңгіменің соңғы шумағы болды. Бұл оқиғада судья Ә. саяхаттарында әдетте екінші көйлек алып жүруді ұмытып кететін. Ол Солтүстік Каролина штатының Рали қаласына қызметтік сапармен келеді. Көйлек қарызға алуға үміттене отырып, ол заңгер досы C мырзаға ертеңгі кешкі маңызды кешке қатысу үшін бір көйлек керек екенін аң-таң баяндайды. (Баяндаушы "сол кезде" дайын көйлектерді сатып алу мүмкін болмағанын нақтылайды, бұл оқиға 19-шы ғасырдың басында немесе 18-шы ғасырдың соңында болған болуы мүмкін екенін көрсетеді.) Судья Ә-ге сабақ беру үшін C мырза әзіл-қалжыңмен үлкен көйлекке тапсырыс береді және оны кештен бұрын жеткізуге уәде береді. Кетуге бірнеше минут қалғанда көйлек келеді; Судья Ә бастапқыда шеберлігіне риза болады, содан кейін оны киюға тырысып, "өзін бес метрлік ұзындығы және төрт метрлік ені бар көйлекке ораған" күйге жетеді. Ол жағадан тысқары қарауға шамасы келмейді және "қорқынышты көйлекке" таңғалатынын білдіреді. Бұл тіркес келесі жеті жылда Митчелл коммерциялық жарнамасында тағы үш рет қолданылды: "оған тоғыз ярд беріңіз" (яғни, біреуге үлкен әңгіме айтыңыз), "тоғыз ярдты алыңыз" (яғни, бәрін алыңыз) және "тоғыз ярдты реттеңіз" (яғни, бәрін шешіңіз). Осы кезеңде фраза "алты ярдтың" барлығы ретінде де қолданылған. 1912 жылы Кентукки штатының жергілікті газеті оқырмандарынан: "Жігіттер, жағдай шиеленісіп, қызғанғанда, олар барлығын айтады" деп сұрады. Фразаның "алты ярдтық" түрі 1917 жылы Арканзас газетінде ("ол маған жеке хат жаза алады, мен оған барлығын беремін") және Оңтүстік Каролина газетінің тақырыбында, сондай-ақ 1927 жылғы Миссури газетінің мәтінінде ("біз барлығын естідік, хатыңызды қайда жоғалттыңыз?") кездеседі. "Толық / тоғыз ярд" сөздерінің соғыстан кейінгі қолданылуы 1946 және 1951 жылдар аралығында Кентукки штатының Лексингтон қаласындағы газетте және 1956 жылғы Кентуккидің Бақытты аңшылық алаңы журналында, балық аулау туралы мақалада табылды. Американдық жаргон сөздігі (1997) Шепардтың романына сілтеме жасап, ең алғашқы белгілі қолданылу мерзімін 1967 жылға дейін ықпалдады.
the phrase
"The whole nine yards" or "the full nine yards" is a colloquial American English phrase meaning "everything, the whole lot" or, when used as an adjective, "all the way." Its first usage was the punch line of an 1855 Indiana comedic short story titled "The Judge's Big Shirt." The humorous anecdote follows Judge A., who regularly neglected packing a second shirt during his travels. He arrives in Raleigh, North Carolina as part of a business trip. While hoping to find a shirt to borrow, he hints to his lawyer friend (Mr. C.) that he needs one in order to attend a prominent party the following evening. (The narrator clarifies that ready made shirts were not purchasable "in those days", likely setting the story in the early 19th or late 18th century.) To teach Judge A. a lesson, Mr. C. specifically orders a comically large shirt and promises to have it delivered before the party. Minutes before their departure, the shirt arrives; Judge A. initially praises the craftsmanship, then struggles to pull it on, until he "[finds] himself enshrouded in a shirt five yards long and four yards broad". He is unable to see beyond the collar and expresses his astonishment at the "monstrous shirt".</blockquote>
The idiom was used three more times in the Mitchell Commercial over the next seven years, in the forms give him the whole nine yards (i. e., tell someone a big story), take the whole nine yards (i. e., take everything), and settled the whole nine yards (i. e., resolved everything). In other uses from this time period, the phrase was given as the whole six yards. In 1912, a local newspaper in Kentucky asked readers to, "Just wait boys until the fix gets to a fever heat and they will tell the whole six yards." The six yard form of the phrase also appears in a 1917 Arkansas paper (" he may write me personally and I'll give him the whole six yards. "); a South Carolina newspaper headline;, and in the text of a 1927 Missouri paper ("we heard the whole six yards where did you lose your letter?"). Post war usages of "the whole/full nine yards" have been found between 1946 and 1951 in a Lexington, Kentucky newspaper and in a 1956 issue of Kentucky Happy Hunting Ground, where it appears in an article on fishing. The Historical Dictionary of American Slang (1997) cited Shepard's novel, thus pushing the earliest known usage back to 1967.
Шығу тегі
Шығу тегі туралы әлі де бір пікірге келмегендік қалды, бірақ көптеген ерте жарияланған цитаталар зерттеу үшін қолжетімді. Осы тіркеске қатысты көптеген түсіндірмелер ұсынылды; мұның себебі, көптеген түрлі маталардың немесе киімдердің тоғыз метрлік болуы мүмкін. "Ол барлық тоғыз метрін бір көйлекке салды" деген тіркес 1855 жылы пайда болған. Бір түсіндірме бойынша, Екінші дүниежүзілік соғыста (1939–1945 жж.) қолданылған ұшақтардың пулемет таспалары тоғыз метрден тұрған. Бұл түсіндірменің көптеген нұсқалары бар, олар ұшақ түріне, пулеметшінің ұлтына және географиялық аймаққа қатысты әртүрліліктерді қамтиды. Баламалы қару – британдық Викерс пулеметінің оқ-дәрі таспасы, ол Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін (1914–1918 жж.) британдық армияда ойлап табылып, қабылданған. Бұл пулеметке арналған стандартты таспа 250 оқтан тұрады және шамамен жиырма фут (6⅔ ярд) ұзындықта болған. Алайда, бұл теория енді қолдау таппайды, себебі тіркес Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын пайда болған. Тағы бір кең таралған түсіндірме – "тоғыз метр" көлем бірлігін білдіреді және бетон араластырғышқа қатысты. Бірақ осыны растайтын ешқандай құжат табылмады, сондай-ақ барлық кемелерде әр мачтада дәл үш ярд болған жоқ, тіпті барлық желкенді кемелер үш мачталы болмағандығын ескерсек. Оксфорд ағылшын тілінің сөздігінің редакторы Джесси Шейдловер және Фред Р. Шапиро бұл тіркестің нақты мағынасы жоқ екенін айтады, алты және тоғыз метр арасындағы айырмашылықты көрсетіп, оны "бүкіл мәселемен" салыстырады.