Психологиялық номинализм: Уилфрид Селларстың теориясы, психологиялық түсініктерді тіл қолданысы арқылы түсіндіреді. Әрекет пен сананың лингвистикалық байланысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Психологиялық номинализм – Уилфрид Селларстың 1956 жылғы «Эмпиризм және Ақыл-ойының философиясы» (EPM) атты мақаласында ұсынылған, психологиялық ұғымдарды қоғамдық тілді қолдану арқылы түсіндіретін көзқарас. Селларс психологиялық номинализмді «барлық түрдегі сана, ұқсастықтар, фактілер және т.б., қысқасы, барлық сана – тілдік мәселе» деп сипаттайды.
Psychological nominalism is the view advanced in Wilfrid Sellars' 1956 paper "Empiricism and Philosophy of Mind" (EPM) that explains psychological concepts in terms of public language use. Sellars describes psychological nominalism as the view that “all awareness of sorts, resemblances, facts, etc., in short, all awareness is a linguistic affair.”
EPM-дегі айтылғандарға сүйенсек, психологиялық номинализм – психологиялық күйлерді сипаттаудың анықтамалық тұрғыдан мінез-құлық туралы болжамдарға тең келетін ауызша мінез-құлықтың бір түрі болып көрінеді. Мысалы, ауызша мінез-құлықтанушы «Джон найзағайдан қорқады» сияқты мәлімдеме, найзағай кезінде Джонның қандай сөздер айтуы және/немесе қандай әрекеттер жасауы мүмкін екені туралы болжамдарға талдау жасалса ғана мағыналы деп санайды (яғни, «Джон найзағай естігенде «Мен қорқамын» дейді немесе оған бейімділігі бар» немесе «Джон найзағай көргенде бетін жасырады немесе жасыруға бейімділігі бар»). Психологиялық номинализм ауызша мінез-құлықтанушының психологиялық күйлерді (қорқыныш, махаббат, құштарлық, ойлау және т.б.) түсіндіруін когнитивтік күйлерге (санада болу, білу және т.б.) дейін кеңейтеді, сонымен бірге мәлімдемелерге мағына беруге жалғандық критерийлерінің қабілеті жоқ екенін жоққа шығарады. Психологиялық номиналист психикалық терминологияның табиғи тілде сақталуын психикалық күйлерді анықтаудың практикалық тиімділігімен түсіндіруге болады деп мойындайды, бірақ бұл кез келген психикалық күйді анықтаудың мағынасын талдауды құрайды деп санамайды, себебі психологиялық номиналист кез келген терминнің мағынасы, психикалық болсын немесе басқаша, оның қолданылуымен тығыз байланысты деп есептейді. Осылайша, ауызша мінез-құлықтанушы тілдік мәлімдемелердің өзі олармен байланысты мінез-құлық түрлерінің тұрғысынан мағыналы екенін мойындамағандықтан, психологиялық мәлімдемелерді философиялық тұрғыдан толыққанды түсіндіре алмайды.
Judging solely from the mention in EPM, psychological nominalism would seem to be a form of verbal behaviorism, which holds that ascriptions of psychological states are definitionally equivalent to predictions about behavior. For example, the verbal behaviorist holds that a statement like "John is scared of thunderstorms" is meaningful only insofar as it can be parsed into predictions concerning the sorts of things John is likely to say and/or do in the event of a thunderstorm (i. e. "John will say, or have a propensity to say, "I am scared" when he hears thunder" or "John will hide, or have a propensity to hide, his face when he sees lightning"). Psychological nominalism extends the verbal behaviorist's explanation of psychological states (like fear, love, desire, thinking etc.) to cognitive states (being aware, knowing, etc.) while denying the premise that falsifiability criteria can give statements their meaning. The psychological nominalist concedes that survival of mental terminology in natural language can be explained in terms of the practical utility of mental state ascriptions, but denies that this constitutes an analysis of the meaning of any particular mental state ascription because the psychological nominalist contends that the meaning of any term, mental or otherwise, is irreducibly bound with its usage. Thus, the verbal behaviorist fails to give a completely philosophically satisfying account of psychological statements because he fails to recognize that the linguistic statements are themselves meaningful in light of the kinds of behavior associated with them.