Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бұршақ тұқымдас өсімдіктер түрі
Species of legume
Calicotome spinosa, тікенді қоқыс немесе қабықты қоқыс, Fabaceae тұқымдасына жататын, өте тікенді, тығыз бұталы бұта, оның биіктігі үш метрге дейін жетеді. Ол Батыс Жерорта теңізі аймағында күнге беткейлерде және құрғақ, тасты жерлерде өседі. Испания, Франция, Италия, Хорватия, Марокко, Тунис, Ливия, Алжир және Түркияда таралған, сондай-ақ Жаңа Зеландияға әкелінген. Наурыздан маусымға дейін жарқын сары гүлдері тоқтап, жалғыз немесе шағын топтарда гүлдейді. Тұқымдық қауыздары 30 мм ұзындығында, шашы жоқ, ал ұқсас түрге жататын Calicotome villosa-дан өзгеше.
Calicotome spinosa, the thorny broom or spiny broom, is a very spiny, densely branched shrub of the family Fabaceae which can reach up to three metres in height. It grows in the Western Mediterranean region on sunny slopes and dry, rocky ground. It is found in Spain, France, Italy, Croatia, Morocco, Tunisia, Libya, Algeria and Turkey, and it has been introduced to New Zealand. From March to June it produces bright yellow flowers which are borne singly or in small clusters. The seed pods are 30mm long and are almost hairless, unlike those of the similar species Calicotome villosa.
Ежелгі кездегі өсімдіктер қолданысы
Бұрынғы заманда гүлдер сусамық майына хоштандыру үшін қолданылған. Ал Тамими, дәрігер (10 ғасыр), осы процесті сипаттап, Палестинада тікенді бұтаның сары гүлдерін жинап, оларды ыстық күн астында жайылған қалың тоқыма матаға жайып, үстіне қабықтан арылған кунжут тұқымдарын құйып, зығыр матамен жауып, гүлдердегі ылғал буланғанша осылай қалдыруды әдеттегідей жазады. Осылайша, кунжут тұқымы гүлдің тәтті хош иісін сіңіретін болған. Бір-екі күннен кейін гүлдер мен кунжут тұқымдары ажыратылып, кунжут таза зығыр киімге салынып, гүлдерден сіңірілген ылғалдан одан әрі кептірілетін. Бұл процесс 3-4 рет қайталанып, әр жолы жаңа гүлдер кептіруге жіберілетін, содан кейін гүлдің айқын дәмі (ваниль дәміне ұқсас) кунжут тұқымдарына толық берілетін. Кептірілген гүлдер жиналып, кунжут тұқымымен бірге сығылып, хош иісті май алынған. Бұрын майды шыны ыдыстарда сақтап, үстіне тікенді бұтаның гүлдерімен жабылатын қалдық қалдырылатын. Бүгінде бедуиндер әлі де осы гүлдерді майға хоштандыру үшін пайдаланады.
The florets were used in ancient times to flavor sesame oil. Al Tamimi, the physician (10th century), describing the process, writes that in Palestine it was commonly practiced to collect the yellow florets of the spiny broom (القندول), spread them upon thickly woven sackcloth which laid out in the hot sun, pour over them hulled sesame seeds and cover them with linen sheets, while leaving them in this condition until the moisture in the florets has evaporated. In this manner, the sesame seeds would absorb the sweet fragrance of the florets. After one or two days, the florets and sesame seeds were then separated, the sesame placed on clean linen garments, being allowed to further dry out from the moisture absorbed by the florets. This process was repeated up to 3 or 4 times, with a fresh batch of florets set out to dry, until at length the pungent flavor of the florets (resembling the taste of vanilla) had been fully imparted to the sesame seeds. The dried florets were then collected and pressed with the sesame seeds in order to produce a fragrant oil. The oil was formerly stored in glassware vessels, with just enough space left at the top to be sealed with the florets of the spiny broom. Today, the florets are still used by Bedouins to flavor butter.