Оңтүстік Африканың «Makgona Tsohle» тобы және mbaqanga стилінің туылуы

Кіріспе

Makgona Tsohle Band – мбаканга музыкасын жасағандығымен танымал Оңтүстік Африка аспаптық тобы. Мбаканга – 19 ғасырда пайда болған, Оңтүстік Африканың мәдени ықпалдасқан халық музыкасы. Мбаканганы қалашық дживы деп те атайды. Топ 1964 жылы Mavuthela (Gallo Record Company компаниясының «қара музыка» бөлімі) құрамында құрылып, Mavuthela үй тобына айналды. Mavuthela Gallo жұлдыздары Махлатини және Махотелла Куинзді қолдап, сәттілікке жетті. Көбінесе бұл топ Motown-ның The Funk Brothers тобына тең Оңтүстік Африкалық құрам деп есептеледі.

Шығуы: 1956 1964

Топтың мүшелерінің барлығы Преториядан шыққан үй шаруасындағы жұмысшылар еді. 1940 жылы Нельспруит қаласында туған Уэст Нкози 16 жасында жұмыс табу үшін Преториядағы әкесінің үйіне жіберілді. Нкози 1957 жылы базарда жүкті тасиушы болып, кейін үй қызметшісі болып жұмыс істеді. Бос уақытында Нкоси спорт орталықтарының сыртында немесе көшеде әуесқойларға квела күйлерін орындап, өзінің кумирі Спокес Машиянға қатты риза болды. Олардың жаңа музыкасы мбаканга деп аталды.

1960 жылдардың қалған бөлігінде және 1970 жылдардың көп бөлігінде Квинс және Макгона Тсохле, Квинс тобының құрамындағы үлкен өзгерістерге қарамастан, өте өнімді және танымал болды. Алайда, 1977 жылы Руперт Бопапе инсульт алып зейнетке шыққанда, оның бұрынғы шәкірттері – Маркс Манкуан, Уэст Нкоси және Лакки Монама, олардың барлығы жартылай уақытпен Мавутела продюсерлері болған – толық уақытпен продюсерлерге айналуға дайын еді. Бұл Макгона Тсохленің тарауына және Mahotella Queens тобының танымалдылығының бірден төмендеуіне әкелді, себебі диско және соул жанрлары жергілікті мбаканга дыбыстарын ығыстырды.

Реюньон және халықаралық танымалдық: 1983 1999

Оңтүстік Африканың қара нәсілді көрермендерге арналған алғашқы телеарнасы – TV3 (қазір SABC 1) 1982 жылы іске қосылды. Бұл Мавутеланың жетекші продюсері Уэст Нкосидің жергілікті Trilion Entertainment студиясымен серіктестік орнатуына әкелді, әрі ол әлі де танымал Макгона Тсоле тобы туралы жаңа телесериал жасауды жоспарлады. Ақыры, 1983 жылы жоба жүзеге асты: «Матака» – мүшелері гаражда жұмыс істейтін кейіпкерлерді ойнап, үзіліс кезінде музыка орындайтын жаңа мымыздық опера/музыкалық комедия. Бұл сериал қара нәсілді көрермендердің арасында зор танымалдылыққа ие болды, олар ондаған рет көріп тұрды. Нкоси сериалға сәйкес келетін екі альбомның шығуын ұйымдастырды: «Матака» 1-том және «Котопо» 2-том. «Матака» сериалының танымалдығына қарамастан, топ мүшелері жалақының жеткіліксіздігіне шағымданды. Өкінішке орай, 1984 жылы шоу тоқтатылды. Дегенмен, Макгона Тсоле үшін тағы бір кезең күтіп тұрды: Маркс Манкуан, Махотелла Квинздің көп жылдар бойы жалғыз продюсері, түпнұсқа Махотелла Квинзді (Хилда Тлубатла, Нобесуту Мбаду, Милдред Мангксола, Этель Мнгомезулу және Джульет Мазамиса) Махлатинимен бірге қайта құрады. Бұл қайта қосылудың нәтижесінде «Махлатини Куинз Макгона Тсоле» альбомы – «Амакхаве Оmgqashiyo» жарық көрді, ол үлкен сұранысқа ие болды. 1986 жылы Пол Саймонның Оңтүстік Африка артистерімен «Graceland» альбомы үшін бірлесіп жұмыс істеуі африкалық музыкаға әлемдік қызығушылықты арттырды, соның арқасында әлемге әйгілі Ladysmith Black Mambazo, сондай-ақ Мириам Макеба мен Хью Масекела шетелде үлкен танымалдылыққа ие болды. Сұранысты қанағаттандыру үшін Уэст Нкоси Махлатини, үш Королева (Тлубатла, Мбаду және Мангксола) және Макгона Тсоле арасында жаңа альбом ұйымдастырды. Нәтижесінде 1987 жылы «Thokozile» альбомы шықты, ол топтың Оңтүстік Африка шегінен тыс танымалдығын арттырды, одан кейін көптеген әлемдік турлар, телешоулар мен жеке өнер көрсетулерге шақырулар келіп түсті. 1998 жылдың тамызында, әлі де ықпалды артистерді жариялап жатқан Уэст Нкоси студиядан үйге келе жатып ауыр жол апатына ұшырады. Ол сол жылдың қазан айында қайтыс болғанға дейін ауруханада сал болып қалды. Маркс Манкуан оның жерлеу рәсіміне бара жатқан күні қант диабетінен қайтыс болды. Келесі жылы Махлатини де қайтыс болып, «Макгона Тсоле» тобының өмір сүруіне нүкте қойды. Mahotella Queens жақын достары мен әріптестерінің қазасына қайғырып, аза тұтты. Алайда, олар Нкоси, Манкуан және Махлатинидің рухын сақтап қалу үшін жаңа музыканттармен өнерлерін қайта жандандыруды шешті. Олар «Махлатиниден» кейінгі альбомдары үшін мақталып, «Sebai Bai» (2000), «Bazobuya» (2004), «Kazet» (2006) және «Siyadumisa» (2007) сияқты туындыларын жарыққа шығарды. Queens тобының құрамында Виктор Мкизе (жетекші гитара), Джеймс Нкоси (добыл) және Арнольд Джеки Мокоатло (пернелі аспаптар) бар.

South Africa's first television station aimed at black audiences, TV3 (now known as SABC 1), was launched in 1982. This led to West Nkosi, Mavuthela's top producer, forming a partnership with local studio Trilion Entertainment, in the hope of producing a new TV series about the still famous Makgona Tsohle Band. Eventually, in 1983, the project came to fruition: Mathaka, a brand new soap opera/musical comedy featuring the members playing characters who worked in a garage, playing their music during breaks. The series was massively popular with black audiences, who tuned in by the dozens. Nkosi organised the release of two LPs to coincide with the series, Mathaka Vol 1 and Kotopo Vol 2. Despite the Mathaka series' popularity, the band members complained about insufficient pay. Unfortunately, the show was cancelled in 1984. However, another phase was in store for Makgona Tsohle: Marks Mankwane, for years the Mahotella Queens' sole producer, regrouped the original Mahotella Queens (Hilda Tloubatla, Nobesuthu Mbadu, Mildred Mangxola, Ethel Mngomezulu, and Juliet Mazamisa) with Mahlathini. This reunion resulted in the Mahlathini Queens Makgona Tsohle comeback album Amaqhawe Omgqashiyo, which sold highly. Paul Simon's collaborations with South African artists in 1986 for his Graceland album led to a worldwide interest in African music, leading to artists such as the world famous Ladysmith Black Mambazo as well as Miriam Makeba and Hugh Masekela gaining huge popularity abroad. To fulfil the growing demand, West Nkosi organised a new album between Mahlathini, three of the Queens (Tloubatla, Mbadu, and Mangxola), and Makgona Tsohle. The result was the 1987 Thokozile, which saw the group's popularity escalate out of South Africa, leading to countless world tours, television appearances, and several requests for personal appearances. In August 1998, still producing influential acts, West Nkosi was caught in a large car accident whilst driving home from the studios. He was left paralysed in hospital before dying in October that year. On the very day of his funeral, Marks Mankwane died due to complications from diabetes. The following year, groaner Mahlathini also died, thus ending the Makgona Tsohle Band's existence. The Mahotella Queens were left in mourning following the deaths of their close friends and bandmates. However, they decided to relaunch their act with newer backing musicians, hoping to keep Nkosi, Mankwane, and Mahlathini's spirits alive. They have been praised for their albums post Mahlathini, which include Sebai Bai (2000), Bazobuya (2004), Kazet (2006), and Siyadumisa (2007). The Queens' backing now includes Victor Mkize (lead guitar), James Nkosi (drums), and Arnold Jackie Mokoatlo (keyboards).