Кіріспе
Рок музыкасының түрі. Инструменталды рок – аспаптық орындауға баса назар беретін және өте аз немесе мүлдем ән айтылмаған рок музыкасы. Рок стилінің барлық қосалқы түрлерінде аспаптық музыканың мысалдарына тап болуға болады. Инструменталды рок 1950 жылдардың ортасынан 1960 жылдардың ортасына дейін Билл Доггет Комбо, The Fireballs, The Shadows, The Ventures, Johnny and the Hurricanes және The Spotnicks сияқты әртістермен ең танымал болды. Серф музыкасында көптеген аспаптық әндер болды. Көптеген аспаптық хиттер R&B жанрынан бастау алды. The Allman Brothers Band бірнеше аспаптық шығарма ұсынады. Джефф Бек 1970 жылдары екі аспаптық альбом жазды. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басындағы прогрессивтік рок және арт-рок орындаушылары көптеген виртуоздық аспаптық орындаулар жасады. 1980 және 1990 жылдары аспаптық рок жанрына Джо Сатриани, Ингви Малмстин және Стив Вай сияқты бірнеше гитарашылар жетекшілік етті. 2000 жылдары аспаптық орындаудың жаңа стилі пайда болды. Мысалы, Джон Лоуэри (ә.к.а. Джон 5) жеке аспаптық альбомдар сериясын шығарды. 2000 жылдары пост-рок деп аталатын топтардың аспаптық музыкасы кеңінен танылды.
Instrumental rock is rock music that emphasizes instrumental performance and features very little or no singing. Examples of instrumental music in rock can be found in practically every subgenre of the style. Instrumental rock was most popular from the mid 1950s to mid 1960s, with artists such as Bill Doggett Combo, The Fireballs, The Shadows, The Ventures, Johnny and the Hurricanes and The Spotnicks. Surf music had many instrumental songs. Many instrumental hits had roots from the R&B genre. The Allman Brothers Band feature several instrumentals. Jeff Beck also recorded two instrumental albums in the 1970s. Progressive rock and art rock performers of the late 1960s and early 1970s did many virtuosic instrumental performances. During the 1980s and 1990s, the instrumental rock genre was dominated by several guitar soloists, including Joe Satriani, Yngwie Malmsteen and Steve Vai. The 2000s gave way to a new style of instrumental performer. For example, John Lowery (a. k. a. John 5), released a series of solo instrumental albums. The 2000s also saw the rise of instrumental music by bands that have been labeled post rock.
Ерте тарих
Инструменталды рок рок-н-роллдың алғашқы онжылдығында (1950-жылдардың ортасы – 1960-жылдардың ортасы) британдық жарылысқа дейін ең танымал болды. Ерекше көзге түсетін ертедегі инструменталды ән – Билл Доггет Комбосының "Honky Tonk" әні, оның икемді ритмі және саксафонның әуенді органмен үйлесімі. Поп-хиттер жазған джаз музыканттарының ішінде Эрл Бостик пен Арнетт Кобб бар. Бірнеше ритм-н-блюз саксофонистері инструменталды әндерімен танымал болды, олардың ішінде Биг Джей Макнили, Ред Прайсок және Ли Аллен болды, оның "Мистер Лимен бірге серуендеуі" әні кең танылды. 1950-жылдары бірнеше атақты блюз инструменталды әндері болды; Лил Уолтердің "Juke" әні R&B хиттерінің біріншісі болды. Инструменталды хит әндер электронды органға (Торнадостың "Telstar", Дэйв "Бэйби" Кортестің "The Happy Organ", Джонни және Урагандардың "Red River Rock") немесе саксофонға (Чампстың "Tequila", Билл Блэктің Комбосының "Don't Be Cruel", Пилтдаун Адамдарының "McDonald's Cave") баса назар аударуы мүмкін, бірақ гитара ең бастысы болды. Дуэйн Эдди бірнеше хитке ие болды (оның ең танымал әні, әдетте, "Rebel 'Rouser" болып есептеледі). Эдди стерео форматында альбом шығарған алғашқы рок-н-ролл әртісі болды. Джордж Томсконың ерекше гитаралық өнерімен танымал Fireballs тобы 1950-жылдардың соңында "Torquay" және "Bulldog" сияқты инструменталды хиттермен мансабын бастады. Топ гитара/гитара/бас/доп конфигурациясын дамытып, Ventures, Shadows және серф музыкасының жолын ашты. Fireballs 1963 жылы АҚШ-та ең үлкен хитіне ие болған ("Sugar Shack") вокалды музыкаға сәтті ауысқан бірнеше инструменталды топтардың бірі болды. B Bumble & the Stingers "Nut Rocker" хитімен танылды. Ұлыбританиялық The Shadows тобы 1960 жылдан бастап "Kon Tiki" және "Apache" сияқты бірнеше хит-синглдер шығарды. The Shadows (жеке және Клифф Ричардпен бірге) 1963 жылға дейін Ұлыбританияның хит-парадтарында көрінді, содан кейін Beatlemania келді, радио диджейлері вокалды емес синглдерге қызығушылық танытпады. The Ventures тобының нақты гитаралық өнері көптеген келешек рок-гитаристтеріне үлкен әсер етті; олар серф музыкасын қалыптастыруға да көмектесті. Топ "Walk Don't Run" және "Hawaii Five O" сияқты әндерімен сәттілікке жетті. АҚШ-та гитараның инструменталды орындалуы мен гитарадағы вибрато таяқшасын қолдану кеңінен тарады. Серф музыкасы 1960-жылдардың басында өте танымал болды және көбінесе өте қарапайым және әуенді болды, бірақ Дик Дейл осы ережеден тыс болды, ол өзінің жылдам ойнауымен, көбінесе Таяу Шығыстың музыкасының ықпалымен және экзотикалық гаммаларды жиі қолдануымен танымал болды. Британдық жарылыс кезінде рок айтарлықтай өзгерді, ал инструменталды хиттер көбінесе R&B әлемінен келді. Атақты әртістердің қатарында Букер Т. & the MG's және саксофонист Джуниор Уокер болды. Британдық жарылысқа дейін Лонни Мактың Чак Берридің "Memphis" әнінің нұсқасы 1963 жылдың маусымында Billboard Pop чартында 5-орынға жетті. Блюз гаммасы мен дисторшн қолданылып, Эрик Клэптон, Джимми Хендрикс және Стиви Рэй Вонның блюз-рок гитарасының дәуірі басталды. Fleetwood Mac тобының жетекшісі Питер Грин 1969 жылдың ақпанында гитаралық инструменталды "Albatross" әнімен чарттарда бірінші орынға шықты. Бұрын тек үш рок гитаралық инструменталды ән Billboard-тың топ бестігіне енген: 1959 жылы Virtues-тің "Guitar Boogie Shuffle", Дуэйн Эддидің "Because They're Young" және 1960 жылы Ventures-тің "Walk, Don't Run". 1964 жылдың тамызында Checker Records рок-н-роллдың негізін қалаушылары Чак Берри мен Бо Диддлидің орындауындағы "Two Great Guitars" альбомын шығарды, бұл рок музыкасының алғашқы жазылған гитаралық джем-сессияларының бірі болды.
1970 жылдар
70-ші жылдары кейбір музыканттар Денис Коффидің "Scorpio" (1971), Booker T & the MGs-ның "Melting Pot", Incredible Bong Band-тың "Apache", Hot Butter-дің "Popcorn" (1972) және Rhythm Heritage "Theme from S. W. A. T." (1976) сияқты аспаптық үнтаспаларды шығарды. The Allman Brothers Band көбінесе аспаптық рок-тобы деп есептелмейді, бірақ олар көптеген инструменталды орындайды және әндерінің ұзын нұсқаларына ұзақ инструменталды бөлімдерді қосады. Мұның жақсы мысалы – At Fillmore East LP-дегі Whipping Post-тің 22 минуттық нұсқасы. Олардың "In Memory of Elizabeth Reed" және "Jessica" атты инструменталды шығармалары танымал, "Jessica" 1977 және 2002 жылдардағы Top Gear бағдарламаларының тақырыбы ретінде қолданылды. Джефф Бек 1970-ші жылдары екі толыққанды инструменталды альбом жазды: Blow by Blow және Wired. Бұл екеуі де кең аудитория арасында сәттілікке жетті, сонымен қатар күшті джаздық ықпалға ие, екіншісінде Чарльз Мингустың джаз стандарты "Goodbye Pork Pie Hat" қаптамасы бар. 1960-1970 жылдардағы прогрессивтік рок пен арт-рок орындаушыларының көптеген өкілдері виртуоздық инструменталды орындаулар (және кейде инструменталды әндер) ұсынды, бірақ олардың көптеген композицияларында вокал да болды. 70-ші жылдардың басында EL&P "Nut Rocker" хитімен көзге түсті. King Crimson 1960-шы және 1970-ші жылдардың соңында рок, джаз, классикалық және хэви-метал стильдерін біріктіретін жарылғыш инструменталды туындыларымен үлкен жанкүйерлер қатарына ие болды, бірақ олардың альбомдарында вокалмен әндер де кездеседі. Genesis ұзақ әндерінде бірнеше инструменталды бөлімдер болды, ал Питер Габриэль тобынан кеткеннен кейін барабаншы Фил Коллинз инструменталды топ ретінде жалғастыруды ұсынды, бірақ басқа мүшелер бұл идеяны қолдамады. Alan Parsons Project әрбір альбомында, әсіресе алғашқыларында инструменталды шығармалар бар еді. Mike Oldfield-тің 1973 жылы шыққан Tubular Bells прогрессивтік рок альбомы негізінен инструменталды (кейбір қысқа сөздерден басқа) және 16 миллион данамен сатылған ең көп сатылатын инструменталды альбомдардың бірі. Оның бір бөлігі "Оскар" сыйлығын алған "The Exorcist" фильмінің саундтрегінде пайдаланылды. Camel тобының ең танымал альбомдарының бірі – 1975 жылғы The Snow Goose толығымен инструменталды болды. Pink Floyd-тың алғашқы композицияларының көптегені психоделикалық, прогрессивтік және ғарыш рогын біріктіретін құрылымды джемдерді қамтитын, негізінен инструменталды туындылар еді. Фрэнк Заппа өзінің альбомдарында рок-инструменталды тректерді жаңалық әндерімен үйлестіруімен танымал болды. 1970-ші жылдардағы джаз-роктың стилі көбінесе рокпен, мысалы, Colosseum, Soft Machine, Nucleus, Brand X, Chicago, Chase, Blood, Sweat & Tears және Affinity сияқты топтармен байланысты болды. Серф-роктың "2-ші толқыны" 1970-ші жылдардың соңында Edie & the Hot Rods-тың алғашқы синглінің шығуымен басталды.
1980 жылдар
1980 жылдары аспаптық рок жанрында бірнеше гитарашы-солисттер басымдық танытты. Швециялық виртуоз Ингви Малмстин 1984 жылы танымал Alcatrazz тобында ойнап, содан кейін сол жылы өзінің тұңғыш жеке альбомын – Rising Force шығарды, ол Billboard Charts тізімінде #60 орынға жетті. Джо Сатрианидің 1987 жылғы Surfing With The Alien альбомы күтпеген сәттілікке ие болды, онда танымал "Always With Me, Always With You" аспаптық балладасы және блюз-буги стиліндегі "Satch Boogie" әндері бар – екеуі де гитарашылардың өнерін жетілдіру үшін маңызды туындылар болды. Сатриани екі жылдан кейін "Flying in a Blue Dream" альбомын жариялады. Малмстин Alcatrazz тобын тастағаннан кейін, оның орнына бұрын Фрэнк Заппаның тобында ойнаған эксцентрикті Стив Вай келді. Дәстүрді жалғастыра отырып (және 1986 жылдан 1988 жылға дейін Дэвид Ли Роттың тобында болған қысқа мерзімді еңбектен кейін), Вай бірнеше жеке альбомдар шығарды; олардың ең танымалдарының бірі – 1990 жылы жарық көрген "Passion and Warfare" альбомы. Джейсон Беккер Cacophony тобымен екі альбом шығарды. Cacophony – Беккер мен Марти Фридманнан (соңғысы thrash metal Megadeth тобында ойнады) тұратын, негізінен аспаптық музыкамен айналысатын топ. Cacophony-дің Go Off! атты екінші альбомынан кейін, 1988 жылы Беккерге АЛС диагнозы қойылды. Қазір ол коляскада отырып, мүлдем ойнауға мүмкіндігі жоқ. Бразилиялық электрогитарашы Пепеу Гомес 1988 жылы американдық Guitar World журналы тарапынан әлемдегі он үздік гитарашының бірі деп танылды. Оның таза аспаптық рок әндерінде бразилиялық мотивтер жоқ болғанымен, ол белгілі әндердің бразилиялық ырғақтары мен мелодияларын үйлестіреді немесе Самба, Чоро, Маракату сияқты стильдерде өзіндік композициялар жасайды.
1990 жылдар
1990 жылы Стив Вай "Passion and Warfare" альбомын шығарды. Рок, джаз, классикалық музыка және шығыс мотивтерінің үйлесімі, "Passion and Warfare" гитара композициясы саласындағы маңызды техникалық жетістік болды. Одан кейін 1995 жылы "Alien Love Secrets" және "Fire Garden" трио альбомы, бір жыл өткен соң жарық көрді. 1995 жылы Nitro тобының гитарисі Майкл Анжело Батио "No Boundaries" альбомын шығарды, ол оның жеке карьерасының бастауы болды. Оның альбомдары көбінесе инструменталды роктан тұрады, бірақ кейде өзінің және басқа вокалшылардың орындауында ән де кездеседі. 1990-шы жылдарда аспаптық музыка инди-рок топтары арасында және Tortoise, Mogwai және Cul de Sac сияқты пост-рок топтарының танымалдылығы арқасында гүлденді. Дон Кабальеро өзінің математикалық рок музыкасымен, ал нео-серф рок тобы Мермен және Man or Astro man? есімдерімен танылды. Квентин Тарантиноның "Pulp Fiction" фильмі саундтректе рок-инструментальдарын кеңінен пайдаланды, бұл классикалық инструментальдарға деген қызығушылықты қайта жақтандырып, Дик Дейлдің мансабына жаңа серпіліс берді. Гранж музыкасының өркендеуімен 1980-ші жылдарда танымал болған гитараға бағытталған инструменталды рок музыкасының танымалдылығы төмендеді, және осы стильде табысқа жеткен музыканттардың саны азайды.
2000 жылдар
2000 жылдары көптеген жаңа аспаптық рок альбомдары жарық көрді. 1980 жылдардағы танымал орындаушылардың көпшілігі қайта жанданып, жаңартылған дыбысымен жақсы қарсы алынды, олардың соңғы шығарылымдарында бұл айқын байқалады. Стив Морс, Марти Фридман, Пол Гилберт, Рон Джарзомбек және Джо Сатриани сияқты әртістер аспаптық рок музыкасын шығаруды және сәтті гастрольдерді жалғастырды. Лес Фредкин Битлз музыкалық каталогын Apple iTunes музыка жүктеу сервисінде гитараға негіделген аспаптық рок ретінде танымал етті. 2000 жылдар жаңа стильдегі орындаушыларға жол ашты. Джон Лоуэри (ә.к. Джон 5) 2003 жылы Мэрилин Мэнсон тобынан кеткеннен кейін жеке аспаптық альбом шығарды. Vertigo металл, роккабилли, рок-н-ролл және блюграсс музыкалық стильдерінің қосындысынан тұрады. Альбом сәтті болды, ал одан кейінгі альбомы Songs for Sanity, онда Стив Вай мен Альберт Ли қонақ ретінде қатысты, Shrapnel лейблінің ең көп сатылатын жазбаларының біріне айналды. 2007 жылы ол Джо Сатриани, Джим Рут және Эрик Джонсон қатысқан The Devil Knows My Name альбомын шығарды. 2000 жылдары пост-рок деп аталатын топтардың танымалдылығы артты; олардың көптегені аспаптық рок әндерін жазды. Constellation Records Godspeed You! Black Emperor және Do Make Say Think сияқты post rock-тың ең белгілі үлгілерін шығарды. Басқа мысалдарға Austin TV, Mogwai, The Cancer Conspiracy, Mercury Program, 65daysofstatic, God Is An Astronaut, Russian Circles және Explosions in the Sky кіреді. Инди-рок лейблінде Ratatat және Delicate Steve сияқты топтар танымал аспаптық рок орындаушылары болып табылады. Гитарист Омар Родригес Лопестің жеке альбомдары көбінесе аспаптық (Old Money) немесе негізінен аспаптық (Se Dice Bisonte, No Bufalo) болып келеді. 2000 жылдардың соңында джент деп аталатын жаңа ауыр металл стилі пайда болды. Сахнадағы жетекші топтардың бірі – Animals as Leaders аспаптық топтардың қатарында, ал көптеген басқалары вокалистерді шақырудан бұрын аспаптық болып бастады. Math Rock әртістерінің көптегені, мысалы Toe, өз музыкасында аспаптық элементтерді басымдықпен қолданады және осылайша аспаптық орындаушылар болып табылады.