Кіріспе

Көркем әдебиет пен өнер стилі. Сиқырлы реализм – әлемді нақты бейнелейтін, бірақ сонымен бірге сиқырлы элементтерді қосатын, көбінесе қиял мен шындық арасындағы шекараны жоятын көркем әдебиет пен өнер стилі немесе жанры. Сиқырлы реализм көбінесе әдебиетке қатысты, әсіресе роман мен драмалық қойылымдарда кездесетін, нақты әлемде немесе қарапайым ортада сиқырлы немесе табиғаттан тыс құбылыстарды бейнелейді. Белгілі бір сиқырлы элементтерді қамтығанына қарамастан, ол фантазиядан өзге жанр саналады, себебі сиқырлы реализм көптеген нақты деректерді пайдаланады және шындық туралы ой-пікір білдіру үшін сиқырлы элементтерді қолданады, ал фантазия әңгімелері көбінесе шындықтан алыстатылады. Сиқырлы реализм – әдеби реализм немесе фантазиядан гөрі, нақты және сиқырлы элементтердің үйлесімі арқылы кең мүмкіндіктер беретін жазу стилі ретінде қарастырылады. Терминнің және оның кең анықтамасының арасында шатасу жиі кездеседі, өйткені көптеген жазушылар сиқырлы реалистер ретінде жіктеледі. Бұл терминге 1920-жылдардағы неміс және итальян сурет салу стилі әсер еткен. Мичико Какутани былай деп жазады: «Латын Америкасының көптеген көркем әдебиеттерінде кездесетін ерекше және қарапайым арасындағы өзара әрекеттесу әдеби тәсіл ғана емес, сонымен қатар фантастикалық нәрсенің күнделікті өмірдің бір бөлігі ретінде қабылданатын шындықтың көрінісі». Сиқырлы реализм көбінесе тарих пен қиял-ғайыпты үйлестіреді, мысалы, Салман Рушдидің «Түн ортасындағы балалар» романында, 1947 жылдың 15 тамызында, Үндістан тәуелсіздік алған сәтте дүниеге келген балалардың телепатиялық байланыста болуы осыған дәлел. Айрин Гюнтер (1995) терминнің неміс тамырларын және ертедегі сиқырлы реалистік өнердің кейінірек сиқырлы реалистік әдебиетпен қалай байланысты екенін зерттейді, ал сиқырлы реализм көбінесе Латын Америка әдебиетімен байланысты, оның ішінде жанрдың негізін қалаушылар, әсіресе Габриэль Гарсия Маркес, Изабель Альенде, Хорхе Луис Борхес, Хуан Рульфо, Мигель Анхель Астуриас, Елена Гарро, Мирея Роблес, Ромуло Гальегос және Артуро Услар Пьетри сияқты авторлар бар. Ағылшын әдебиетінде оның негізгі өкілдері – Нил Гейман, Салман Рушди, Элис Хоффман, Луи Де Берньер, Ник Хоакин және Никола Баркер. Бенгал әдебиетінде сиқырлы реализмнің көрнекті жазушылары – Набарун Бхаттачарья, Ахтеруззаман Элиас, Шахидул Захир, Джибананнанда Дас және Сайед Валиулла. Каннада әдебиетінде Шиварама Карант және Деванур Махадева жазушылары өздерінің ең танымал туындыларында сиқырлы реализмді пайдаланған. Жапон әдебиетінде осы жанрдың маңызды авторларының бірі – Харуки Мураками. Қытай әдебиетінде бұл стильдің ең танымал өкілі – 2012 жылы әдебиет саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты Мо Ян. Польша әдебиетінде сиқырлы реализмді 2018 жылы әдебиет саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты Ольга Токарчук бейнелейді.

Этимологиясы мен әдеби шығу тегі

Бұл термин алғаш рет неміс тілінде magischer Realismus ("сиқырлы реализм") деп пайда болды. 1925 жылы неміс өнер сыншысы Франц Рох Neue Sachlichkeit ("Жаңа объективтілік") деп аталатын сурет салу стилін бейнелеу үшін магикалық реализмді қолданды, бұл экспрессионизмге балама ретінде неміс музей директоры Густав Хартлауб қолдады. Анатолий Луначарскийдің сөздері бойынша: Басқа романтиктерден өзгеше, Хоффман сатирик болған. Ол өзін қоршаған шындықты ерекше өткірлікпен сезінді, және осы тұрғыдан алғанда ол алғашқы және ең кескілеме реалистердің бірі болды. Күнделікті өмірдің ұсақ-түйектері мен айналасындағы адамдардың ерекшеліктері оның назарынан қашып өтпеді, ол оларды ерекше адалдықпен байқады. Осы себепті оның туындылары – шындықтың керемет бейнеленген карикатураларының толы тауы. Бірақ ол осымен ғана шектелмеді. Ол көбінесе Гогольдің "Портреті" сияқты қорқынышты армандарды жаратты. Гоголь Хоффманның шәкірті және көптеген шығармаларында Хоффманға тәуелді, мысалы, "Портрет" және "Мұрын" шығармаларында. Оларда, Хоффман сияқты, ол қорқынышты түспен қорқытады және оны жақсы жаңалықпен салыстырады. Хоффманның арманы еркін, әдемі, тартымды және шексіз қуанышпен толы болды. Оның ертегілерін оқығанда, Хоффманның, негізінен, мейірімді және түсінікті адам екенін түсінесіз, өйткені ол балаға "Жақынбастың жарылысы" немесе "Салтанатты келін" сияқты нәрселерді айта алды – бұл адам ойлап тапқан керемет шығармалар. Неміс сиқырлы реалистік суреттері итальян жазушысы Массимо Бонтемпеллиге әсер етті, ол шындықтың фантастикалық және құпия табиғатын бейнелеу мақсатымен сиқырлы реализмді жазуға алғаш қолданған деп есептеледі. 1926 жылы ол "900" атты магикалық реалистік журналға негіз салды. Novecento, және оның жазбалары бельгиялық магикалық реалист жазушылар Йохан Дайсне мен Хубер Лампоға әсер етті. Мексикалық жазушы Елена Гарроның Э.Т.А. Хоффманның туындыларын сипаттау үшін осы терминді қолданғаны, бірақ өзінің туындыларын осы жанрдың бір бөлігі деп санамағаны туралы мәліметтер бар. Француз-орыс-кубалық жазушы Алехо Карпентье Рохтың сиқырлы реализмін жалықтыратын мақтандыру деп қабылдамады және 1949 жылы осымен байланысты концепциясын – lo real maravilloso ("таңғажайып реализм") әзірледі. Гарсия Маркес Кафканың "Метаморфоза" романын қалыптастыратын әсер ретінде атады: "Бірінші жол мені төсектен құлатты. Ол былай басталады: "Грегор Самса алаңдаулы түстен оянғанда, төсегінде алып жәндікке айналғанын көрді". Мен осы жолды оқығанда, ешкімге мұндай нәрселерді жазуға рұқсат етілмейтінін білмедім. Егер білген болсам, жазуды көп бұрын бастаған болар едім". Ол сондай-ақ әжесінің айтқан әңгімелерінен үзінді келтірді: "Ол маған табиғаттан тыс және фантастикалық сияқты естілетін нәрселерді айтты, бірақ оларды толыққанды табиғилықпен айтты. Ол әңгіме айтқанда, оның бет-әлпеті өзгермеді, және барлығы таң қалды. "Жүз жылдық жалғыздық" романын жазуға тырысқанда, мен оған сенбей, оқиғаны баяндауға тырыстым. Мен оларға өзім сенуім керек екенін түсіндім, және оларды әжем айтқандай, бетіне тік қарап жаздым". Көрнекі өнердің сиқырлы реализмінің теориялық маңызы еуропалық және латын америкалық әдебиетке зор әсер етті. Мысалы, итальяндық Массимо Бонтемпелли әдебиет "әқиқатқа жаңа мифтік және сиқырлы көзқарастар ашу" арқылы ұжымдық сананы құру құралы бола алады деп мәлімдеді және өзінің жазбаларын фашизм билеген итальян ұлтын шабыттандыру үшін пайдаланды.

Нақты жағдай

Нақты әлемдегі фантастикалық элементтердің болуы сиқырлы реализмнің негізін қалайды. Жазушылар жаңа әлемдерді ойлап таппайды, егер де, олар қолданыстағы әлемдегі сиқырды ашады, мысалы, Габриэль Гарсия Маркес жасағандай, ол "Жалғыздықтың жүз жылы" атты маңызды туындысын жазды. Сиқырлы реализм әлемінде, үстін-басқан әлем, табиғи және таныс әлеммен үйлеседі.

Автордың жасырын сөзі

Авторлық ұсыныспаушылық – бұл "көңілді қалдыратын ойдан туған әлем туралы ақпаратты және түсіндірмелерді қасақана жасыру". Баяндаушы бейжай, бұл қасиет фантастикалық оқиғаларға түсіндірме бермеу арқылы күшейеді; оқиға "логикалық дәлдікпен" ешқандай ерекше жағдай болмағандай жалғаса береді.

Толықтығы

Өзінің "Барокко және керемет шындық" атты эссесінде кубалық жазушы Алехо Карпентье барокконы бос кеңістіктің болмауы, құрылымнан немесе ережелерден бас тарту және бағдарды жоғалтатын, ерекше көптеген егжей-тегжейлі (толықтық) нәрселермен сипаттайды. (Ол Мондрианды оның қарсы тұратыны ретінде келтіреді.) Осы көзқарас бойынша Карпентье барокконы элементтердің қабаттасуы ретінде қарастырады, бұл оның "Бұл әлемнің патшалығы" романындағы постколониалдық немесе трансмәдени Латын Америкалық атмосферасына оңай ауысады. "Америка – симбиоз, өзгерістер, ұлтаралық араласу континенті, барокко тудырады",

Гибридтік

Сиқырлы реализм сюжеттері ерекше түрде "қала мен село, Батыс пен түпкілікті мәдениеттер сияқты қарама-қарсылықтардың үйлесімсіз кеңістіктерінде" орын алатын, біріктірілген көптеген шындықтар деңгейін қолданады.

Метафикция

Бұл ерекшелік әдебиетте оқырманның рөліне ден қояды. Көптеген шындықтар мен оқырман әлеміне тікелей сілтемелер арқылы, ол көркем әдебиеттің шындыққа, ал шындықтың көркем әдебиетке тигізетін әсерін, сондай-ақ оқырманның аралықтағы рөлін зерттейді; осы себепті ол әлеуметтік немесе саяси сынды қозғауға өте ыңғайлы. Бұдан бөлек, бұл байланысты және маңызды сиқыршыл реализм құбылысын іске асырудағы басты құрал: мәтіндеу. Бұл термин екі жағдайды анықтайды: біріншіден, оқырман оқиға ішінде оқитын болса, ол өзінің оқырман екенін сезіне бастайды; екіншіден, мәтіндік әлем оқырманның (нақты) әлеміне еніп кіреді. Ақыл-ес бұл процеске қарсы келер еді, бірақ "сиқыр" – оған рұқсат беретін икемді шарт.

Құпиялық туралы көбірек хабардар болу

Сиқырлы реализм әдебиеті әдетте өзінің сиқырлы элементтерін түсіндірмейді немесе оқиғаның элементтерін жасырады, осылайша шатасу мен құпия сезімін тудырады. Мысалы, "Жүз жылдық жалғыздық" романын оқығанда, оқырман алдын алағы түсініктерден, дәстүрлі сюжет дамуынан, сызықты уақыт тізбегінен, ғылыми логикадан және т.б. бас тартса ғана, өмірдің байланыстылығын немесе жасырын мағыналарын терең сезіне алады, сонда ғана кітап түсінікті бола бастайды. Луис Лиал осы сезімді "нәрселердің артында тыныс алатын құпияны ұстап алу" деп түсіндіреді және жазушы шындықтың барлық деңгейін, ең бастысы – құпияны түсіну үшін сезімдерін estado limite ("шектейтін жағдай" немесе "шектен шығу") деңгейіне дейін күшейтуі керек деп санайды.

Саяси сын

Сиқырлы реализмде "қоғамның, әсіресе элитаның жасырын сыны" бар. Латын Америкасына қатысты айтсақ, бұл стиль "әдебиеттің жеңілдікке ие орталықтарының" даусыз айғағынан бас тартады. Бұл көбінесе "шеттетілгендер" – географиялық, әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан маргиналданғандар туралы және олар үшін жазылған жанр. Сондықтан сиқырлы реализмнің "балама әлемі" орнаған көзқарастардың (реализм, натурализм, модернизм сияқты) шындығын түзетуге бағытталған. Осы логика бойынша, сиқырлы реалистік мәтіндер – бұл бүлдіруші мәтіндер, әлеуметтік үстемдікке қарсы революциялық күштер. Алайда, әлеуметтік үстемдікке ие топтар өздерінің "билік дискурсынан" алшақтау үшін сиқырлы реализмді пайдалана алады.

Анықтамадағы түсініксіздер

Мексикалық сыншы Луис Лиал сиқырлы реализмді анықтаудың қиындығын былай деп түйіндеді: "Егер оны түсіндіре алсаңыз, онда ол сиқырлы реализм емес". Ол өзінің анықтамасын былай береді: "Сиқырлы реализм тұжырымын ойламай, әрбір жазушы өзі байқаған адамдардың шындығын көрсетеді. Мен үшін сиқырлы реализм – роман кейіпкерлерінің әлемге немесе табиғатқа қатысты көзқарасы". Лиал мен Гюнтер екеуі де Артуро Услар Пиетриден цитата келтіреді, ол "адамды реалистік фактілермен оралған құпия ретінде" сипаттады. Шындықты поэтикалық болжау немесе поэтикалық жоққа шығару. Басқаша атау таба алмағандықтан, мұны сиқырлы реализм деп атауға болады.

Шынымен керемет

Алехо Карпентье "Lo real maravilloso" (шамамен "таңғажайып шынайылық") терминін өзінің "The Kingdom of this World" (1949) романының алғы сөзінде енгізді; алайда, оның шыныменде сиқырлы реализм жазушысы ма, әлде тек бастамашысы және шабыт көзі ме деген пікір талас тудырады. Мэгги Бауэрс оның Латын Америкасының сиқырлы реализмінің (романшы және сыншы ретінде) бастаушысы ретінде кеңінен танылғанын мәлімдейді; Осыдан келіп, Карпентьедің "lo real maravilloso" ерекшелігі, ол "сиқырлы реализмнен" Америкаға (америкалық мазмұнға) қатысты екендігінде. Сиқырлы реализмді Латын Америкасының өнертабысы деп санайтындар мен оны постмодерн әлемінің жаһандық өнімі деп санайтындар арасында келіспеушіліктер бар. Постмодернизмге тән ерекшеліктердің тізімі жасалды, бірақ олар әдеби сиқырлы реализмді де сипаттауы мүмкін: "өз-өзін тану, метафикция, эклектизм, қайталау, көп түрлілік, үзіліс, мәтінаралық байланыс, пароди, кейіпкер мен повествованиедің жойылуы, шекаралардың өшірілуі және оқырманның тұрақсыздығы". Екеуін одан да байланыстыру үшін, сиқырлы реализм мен постмодернизм постколониалдық дискурстың тақырыптарын ортақ пайдаланады, онда уақыт пен назардың кенеттен ауысуын ғылыми емес, сиқырлы түсіндірумен түсіндіруге болады; мәтіндік құрылым (оқырманның); және метафикция. Көрерменге деген көзқарас тұрғысынан, кейбіреулер олардың көп нәрседе ұқсас екенін айтады. Сиқырлы реализм туындылары ең алдымен кең аудиторияны қанағаттандыруға емес, керісінше, мәтіннің "нақтылықтарын" байқауға дайын күрделі аудиторияны қанағаттандыруға тырысады.

Туысқан жанрлармен салыстыру

Бір нәрсенің не екенін анықтауға тырысқанда, оның не емес екенін анықтау көмектеседі. Көптеген әдеби сыншылар роман мен әдеби туындыларды тек бір жанрға, мысалы, "романтикалық" немесе "натуралистік" деп жіктеуге тырысады, көптеген туындылар бірнеше санатқа жататынын ескермейді. Салыстыру үшін, Рохтың 20 ғасырғы неміс өнерінде экспрессионизм мен пост-экспрессионизм арасындағы айырмашылығын, сиқырлы реализм мен реализмге қолдануға болады. Реализм "тарих", "миметикалық", "таныстыру", "эмпиризм/логика", "баяндау", "жабық/редуктивті натурализм" және "рационализация/себеп-салдар" ұғымдарымен байланысты. Ал сиқырлы реализм "миф/легенда", "фантастикалық/толықтыру", "бейтаныс ету", "мистицизм/магия", "мета-баяндау", "аяқталмаған/кеңейтілген романтизм" және "қиял/теріс қабілет" ұғымдарын қамтиды. Автор Эмбер Спаркс фабулизмді фантастикалық элементтерді шынайы ортаға енгізу деп сипаттады. Спаркс атап көрсеткендей, жанр үшін маңыздысы – элементтер көбінесе нақты мифтерден, ертегілерден және халық аңыздарынан алынуы. Сиқырлы реализмнен айырмашылығы, фабулизм жалпы сиқырлы элементтерді ғана емес, сонымен қатар белгілі оқиғалардан тікелей мәліметтерді қосады. "Біздің өміріміз ерекше, қиын және фантастикалық", - деді Washington Square Review журналының Хана Гилхам. "Шығармаларымыз соны көрсетуі керек емес пе?" Сиқырлы реализм дәстүрлі түрде Латын Америкасынан шыққан туындыларға қатысты қолданылса, фабулизм нақты бір мәдениетке байланысты емес. Саяси шындыққа назар аудармай, фабулизм әкімшілік пен мифтерді механикаландыру арқылы адам тәжірибесінің толық спектріне назар аударады. Бұл К.С. Льюис туындыларында көрінеді. Оның өмірбаянын жазған А.Н. Уилсон оны 20 ғасырдың ең ұлы фабулисті деп атады. Оның 1956 жылғы "Бет-әлпеттеріміз болғанша" романы фабулисттік қайта баяндау ретінде танымал. Купидон мен Психеяның оқиғасын қайта қарастыруда оқырманға моральдық білім беру үшін ежелгі миф пайдаланылады. The Washington Post журналы Льюис биографиясына шолу жасағанда, оның туындылары сабақ беру үшін "жасалады" дейді. "Льюис, өзі де, тыңдаушылары да, оқырмандары да білетін аналогтық ойлап табу арқылы нәрсенің мәнін түсіндіреді", - делінген газетте. Итало Кальвино – бұл жанрда "фабулист" терминін қолданатын жазушының мысалы. Кальвино "Ата-бабаларымыз" трилогиясымен танымал, бұл сюрреалистік фантазия арқылы айтылған моральдық әңгімелер жинағы. Көптеген жинақтар сияқты, оның туындылары да балаларға арналған аллегориялар ретінде жіктеледі. Кальвино көркем әдебиеттің халық аңыздары сияқты оқу құралы ретінде жұмыс істеуін қалады. "Кальвино ертегілердің 'білім беру әлеуеті' және олардың моральдық үлгі ретіндегі қызметі туралы қайта-қайта айтты", - деп жазды журналист Ян Томсон итальяндық фабулист туралы. Румынияда туған американдық театр режиссері Андрей Шербанның жұмысын қарастырған кезде, New York Times сыншысы Мел Гуссов "Жаңа фабулизм" терминін қолданды. Шербан сахналық және режиссерлік өнердегі жаңалықтарымен танымал, ол "Арба патшасы" және "Жылан әйел" сияқты туындыларды сахнаға қойды. Гуссов "Жаңа фабулизмді" "ежелгі мифтерді алып, оларды моральдық ертегілерге айналдыру" деп анықтады. Эд Ментаның "Көрпе артындағы сиқыр" кітабында ол Шербанның жұмысын және американдық театр аясындағы оның әсерін зерттейді. Ол фабулисттік стиль Шербанға техникалық форманы және оның қиялын біріктіруге мүмкіндік берді деп жазды. Фабулисттік туындыларды қою арқылы Шербан көрермендерге театрдың сиқыры арқылы жақсылық пен романтизмды сезіндіруге шақырады. "Жаңа фабулизм Шербанға балалар театрының қарапайымдығына жету туралы өз идеяларын жүзеге асыруға мүмкіндік берді", - деп жазды Мента. "Шербан осы қарапайымдылықта, осы кінәсіздікте, осы сиқырда қазіргі театр үшін үміт табады". Терри Пратчетт айтуынша, "сиқырлы реализм" – "фантазия жазудың әдепті жолы". Алайда, Амарилл Беатрис Чанади сиқырлы реалистік әдебиетті фантастикалық әдебиеттен ("фантастикалық") үш ортақ өлшем бойынша ажыратады: антиномияны қолдану (екі қарама-қайшы кодтың бір уақытта болуы), логикалық шеңберге сыймайтын оқиғаларды қосу және авторлық тыныштықты пайдалану. Фантазияда табиғаттан тыс кодтың болуы проблемалық деп есептеледі, бұл ерекше назар аударады, ал сиқырлы реализмде табиғаттан тыс нәрсе қабылданады. Фантазияда авторлық тыныштық оқырманға алаңдату сезімін тудырса, сиқырлы реализмде ол табиғаттан тыс нәрсені табиғи аяға енгізуге көмектеседі. Бұл интеграция сиқырлы реализмде автор табиғаттан тыс нәрсені табиғимен бірдей құнды деп көрсетуі арқылы мүмкін болады. Екі код арасында иерархия жоқ. Маркестің "Жүз жылдық жалғыздық" романындағы Мелькиадестің шайыры немесе Тони Моррисонның "Жақсы" романындағы сәби шайыры, бұрынғы тұрғындарына келіп, алаңдататын немесе қорқытатын нәрселер, оларды баяндаушы әдеттегі оқиғалар ретінде көрсетеді; оқырман, демек, кереметті қалыпты және жалпы деп қабылдайды.

Анимистік реализм

Анимистік реализм – африкалық әдебиетті түсіндірудің бір тәсілі, ол африкалық мәдениеттердегі ойдағы ата-бабалардың, дәстүрлі діннің және әсіресе анимизмнің күшті ықпалымен жазылған туындыларды қамтиды. Бұл терминді Пепетела (1989) және Гарри Гаруба (2003) африкалық әдебиеттегі сиқырлы реализмнің жаңа түсінігі ретінде қолданды.

Ғылыми фантастика

Ғылыми фантастика мен сиқырлы реализм екеуі де шындықтың түсінігін өзгертіп, адам қиялын оятып, фантастикалық көркем әдебиеттің түрлері болғанымен, олардың арасында үлкен айырмашылықтар бар. Боуэр Альдус Хакслидің "Жаңа әлем" романын мысалға келтіріп, ғылыми фантастикадағы "кез келген ерекше оқиғаның рационалды, физикалық түсіндірілуі" қажеттігін айтады. Хаксли халықтың көңіл-күйін жақсартатын дәрілермен бақыланатын әлемді бейнелейді, олар үкімет тарапынан қадағаланады. Бұл әлемде жыныстық қатынас пен бала туу арасында байланыс жоқ. Адамдар үлкен сынап түтікшелерде жасалады, ал олардың тағдыры ұрықтағы химиялық өзгерістермен анықталады. Боуэрс: "Ғылыми фантастиканың сиқырлы реализмнен басты айырмашылығы – оның бізге белгілі шындықтан өзгеше әлемде орналасуы және реализмі біз оны болашағымыздың мүмкіндігі ретінде тани алуымызда. Сиқырлы реализмнен айырмашылығы, оның өткен немесе қазіргі шындыққа қатысты танылатын нақты орны жоқ". Исабель Альенде және Нобель сыйлығының лауреаты Габриэль Гарсия Маркес, оның "Жүз жылдық жалғыздық" романы бірден әлемдік деңгейде танымал болды. Гарсия Маркес: "Мен үшін ең маңызды мәселе – шындық пен қиялдың арасындағы шекараны жою еді" деп мойындады. Альенде континенттен тыс танылған алғашқы латын американдық әйел жазушы. Оның ең танымал романы "Рухтар үйі" Гарсия Маркестің сиқырлы реализм стиліне ұқсас. Португал тілінде сөйлейтін әлемде Хорхе Амадо және Нобель сыйлығының лауреаты Жозе Сарамаго сиқырлы реализмнің ең танымал авторлары. Мурило Рубиао, драматург Диас Гомес ("Saramandaia" (1976 ж. телесериалы)) және Хосе Ж. Вейга сияқты аз танымал тұлғалар да бар. Эрико Верриссимоның "Инцидент-ем-Антарес" романы да автор болмаса да, осы жанрға жатады. Амадо қазіргі бразилиялық жазушылардың ішінде ең танымал, оның шығармалары шамамен 49 тілге аударылған. Ол кино, театр және теледидардағы ең көп бейімделген бразилиялық автор, мысалы, 1976 жылғы "Дона Флор және оның екі күйеуі" және 1982 жылғы американдық "Кішіреңіз мені сәлем" ремейкі. Анголалық автор Онджакидің "Ашық қала" романы африкалық әдебиеттегі сиқырлы реализмнің мысалы. "Ашық қала" 2013 жылы Жозе Сарамаго сыйлығын жеңіп алды. Ағылшын тілді әлемдегі ірі авторлар: британдық үнді жазушысы Салман Рушди, оның "Түн ортасында туғандар" романы тарих пен фантастиканы араластырады; африкалық американдық романдар Тони Моррисон (ол осы сипаттамамен келіспесе де) және Глория Нейлор; Америкалық латино жазушылары Ана Кастильо, Рудольфо Аная, Даниэль Оливас, Руди Руиз және Хелена Мария Вирамонтес; Гватемалалық автор Мигель Анхель Астурияс; Америка тума жазушылары Луиза Эрдрих және Шерман Алекси; ағылшын жазушысы Луи де Берниер; және ағылшын феминист жазушысы Анжела Картер. Ең танымал – Рушди, оның "сиқырлы реализмнің тілдік формасы Еуропада дамыған сюрреалистік дәстүр мен Латын Америкасында дамыған мифтік дәстүрдің арасында" орналасқан. Джонатан Сафран Фоер "Барлығы жарық" романында штетл мен Холокост тарихын зерттеуде сиқырлы реализмді қолданады. Оңтүстік Африканың итальяндық авторы Патриция Шонштейн Холокост, Родезия соғысы және апартеидті зерттеуде сиқырлы реализмді пайдаланады. Дино Бузатидің романдары мен әңгімелері итальян әдебиетіндегі сиқырлы реализмнің мысалы ретінде жиі келтіріледі. Норвегияда Эрик Фоснес Хансен, Ян Кьярстад және жас романист Руне Сальвесен сиқырлы реализмнің басты жазушылары ретінде танылды, бұл норвегиялық емес деп есептеледі. Димитрис Лякостың "Poena Damni" трилогиясы, бастапқыда грек тілінде жазылған, бір жайттық контекстте нақты және нақты емес жағдайларды біріктіру арқылы сиқырлы реализм сипаттамаларын көрсетеді. Каннада әдебиетінде Шиварам Каранттың "Мұқажжия Қанасугалу" романы және Деванур Махадеваның "Кусума Бале" романы магикалық реализмнің екі көрнекті туындысы. Екі туынды да кеңінен оқылады және фильмге және телесериалға бейімделген. "Мұқажжия Қанасугалу" романы Мұқажжидің (басты кейіпкердің) жансыз заттың өмірінде көргенін сезіну және көру қабілеті арқылы "құдайлардың" эволюциясын көрсетеді. "Кусума Бале" романы Карнатаканың ауылдық жерлеріндегі әлеуметтік жағдайды сиқырлы реализм мен сюрреализмді араластыра отырып баяндайды.

Кейінгі дамуы: фантастикалық

Ингл Рохтың идеяларына сүйене отырып, "магиялық реализмді" білдірсе, 20-ғасырдың ортасындағы бейнелеу өнеріндегі "магиялық реализм" термині әдеби әріптесі сияқты айқын фантастикалық элементтерді қамтитын туындыларды білдіреді. Осы дамудың аралық сатысында тұрған еуропалық және американдық бірнеше суретшілердің туындылары, олардың ең маңызды жұмыстары 1930 жылдардан 1950 жылдарға дейін жаратылған, соның ішінде Беттина Шоу Лоуренс, Пол Кадмус, Иван Олбрайт, Филип Эвергуд, Джордж Тукер, Рико, тіпті Эндрю Уайет, оның белгілі "Кристинаның әлемі" туындысы "магиялық реалист" деп аталады. Бұл туынды Рохтың анықтамасынан күрт өзгеше, себебі ол (Artcyclopedia мәліметінше) "күнделікті шындыққа тікелей байланысты, бірақ қиял немесе таңғажайыптың иесі". Мысалы, Кадмустың туындыларында сюрреалистік атмосфера кейде стильдік бұрмалаулар немесе нақты емес көріністер арқылы қол жеткізіледі. Жақындағы "магиялық реализм" фантастикалық немесе сюрреалистік "көріністерден" асып, "күнделікті шындыққа" байланысы әлсіздей түскен, шын мәнінде сиқырлы шындықты бейнелеуге ұмтылады. Осындай сиқырлы реализммен байланысты суретшілер Марсела Донозо және Грегори Гиллеспи. Питер Дойг, Ричард Т. Скотт және Уилл Титер сияқты суретшілер 21-ші ғасырдың басында осы терминмен байланыстырылды.

Видеоойындар және жаңа медиа

MIT профессоры және ойын зерттеушісі Джеспер Юль өзінің "Жартылай нақты" атты эссесінде бейне ойындарының ішкі мәні сиқырлы реализм екенін айтады. 1986 жылғы "Trinity" сияқты алғашқы бейне ойындар ғылыми фантастика, қиял және сиқырлы реализм элементтерін үйлестірген. "Kentucky Route Zero" (2013) және "Memoranda" (2017) сияқты тапсыру және басу арқылы ойналатын ойындар да осы жанрды қабылдады. "Metal Gear" франшизасы да шынайы әскери фантастиканы мистикалық элементтермен біріктіргендігі үшін сиқырлы реализмнің маңызды мысалы ретінде жиі айтылады. Электрондық әдебиетте алғашқы автор Майкл Джойстің "Түстен кейін" атты туындысы жоғары модернизмге тән екіұштылық пен сенімсіз баяндаушылық сипаттарын, сондай-ақ кернеу мен романтика элементтерін қолданады. Оның мағынасы әр оқылыстағы лексиялар арқылы таңдалған жолға байланысты күрт өзгеріп, мағыналық тұрғыдан өте өзгермелі болады.