Кіріспе

UKGBI Британдық Үндістан Австралия жауынгер2 = қолбасшы1 = H. J. M. Macandrew Чарльз Кокс Сирил Родни Харборд қолбасшы2 = күш1 = 15th (Императорлық қызмет) Кавалерия бригадасы1st Light Horse Brigade B Battery, Honourable Artillery Company күш2 = Османдық 24-дивизия (екі неміс батальоны қолдады) құрбандықтар1 = 189 оның ішінде 23 адам қаза тапты, 46 жараланған австралиялық жеңіл атшылар құрбандықтар2 = шамамен 1,000; 105 адам қаза тапты, 45 жараланды, 425540 тұтқынға алынды) 1918 жылы 14 шілдеде Синай мен Палестина кампаниясы кезінде Бірінші дүниежүзілік соғыста Германия мен Осман империясы күштерінің Иордан аңғарындағы Британ империясының гарнизонына шабуыл жасағанынан кейін болған. Өзендікті 1918 жылдың ақпанында Ерихонды басып алғаннан бастап Мысыр экспедициялық күштері (ЕЭҚ) басып алған болатын. Иордан өзенінің шығысында ЕЭФ-тің бірінші рейдінен кейін наурыз айында және екіншісі сәуірде аңғарды қорғау Шөлдік атлы корпустың жауапкершілігіне айналды. Неміс және Осман күштері Юдея тауларының шетіндегі Муссаллабех пен Әбу Теллул биіктіктерін қорғаған Австралияның жеңіл ат бөлімдеріне шабуыл жасады, ал неміс күштері Әбу Теллул мен Иордан өзені арасындағы Уди Мелаханы қорғағандарға шабуыл жасады. Бұл шабуылдар өзеннің батыс жағалауында жүргізілген кезде, шығыс жағында Осман Кавказ кавалерия бригадасы екі полк орналастырды, олар Эль-Хину мен Махедт Хиджла бұғаздарындағы көпір басына шабуыл жасады. Алайда, Осман құрамасы британдықтар мен үндістандықтардың біріккен күштерімен шабуылға түсе алмады. Бұл - британдықтарға қарсы соңғы шабуылдар.

Әскери жағдай

Абу Теллул Иордан өзенінің батыс жағалауында орналасқан стратегиялық маңызды жота болды, ол солтүстікке қарай Муссаллабех деп аталатын басқа жотамен бірге Иордан аңғарындағы британдық қорғаныс желісінде көрнекті орынды құрады. Австралия мен Жаңа Зеландия гарнизоны көптеген қорғаныс бекеттерін құрды, олар көбінесе қазылған немесе салынған тас сангарлардан тұрады, ал арадағы шатқалдар тікенді сыммен жабылған. Британдық артиллерия батареялары жотаның оңтүстігінде майдан шебінің артына тығылып тұрды. Ел Мусаллабеге бірінші және екінші Транс-Иорданиялық шабуылдар арасында 11 сәуірде шабуыл жасалды. Шабуылға төрт Осман әскері батальоны мен бірнеше батареядан тұратын күш қосылды. Одан кейін қорғаныс жұмыстары жүргізілді. Мамыр айының басында екінші Транс-Иорданиялық шабуылға қатысқан күштердің кері қайтуы аяқталғаннан кейін, Иордан алқабын Мысыр экспедициялық күшінің басып алуы 14 шілдедегі шабуылдар мен алыс аралықтағы Осман және неміс артиллериясының оқ атуынан басқа ешқандай қарсылықсыз болды. Осман және неміс шабуылы аңғардағы гарнизонды қорғайтын майдан сызығында болды; негізгі назар Иордан өзенінің батыс жағындағы Уди-эль-Аужаның солтүстік-солтүстік-батысындағы шөл даладағы көрініс болып табылады. Олар Иордан аңғарындағы британдық күшті Иудея төбелеріндегі майдан сызығын ұстап тұрған жаяу әскерден ажыратуға тырысты. Мұндай әрекет, егер сәтті болса, Иордан мен Өлі теңіз аймағындағы британдық бақылауды тұрақсыздастыратын, генерал-лейтенант Гарри Шаувелдің күштерін Иордан алқабынан кері итеріп, үшінші Транс-Иордандық шабуыл қаупін тиімді түрде тоқтатқан болар еді. Егер шабуыл сәтті болса, Жерорта теңізінен басталатын майдан шебі айтарлықтай қысқарып, тұрақсыздыққа ұшырайтын еді. Османдық Сегізінші армиясы жағалау секторын қорғады, Жетінші армия Яһуда таулыларын қорғады және Төртінші армия шығысты қорғады. Олар өздерінің едәуір қысқа сызығын нығайтып, генерал Эдмунд Алленбидің оң жақ флангін қауіпке ұшыратып, қыркүйектегі Мегиддодағы шабуылдарды өте қиын, тіпті мүмкін емес.

Неміс-Отман қарым-қатынасының нашарлауы

Екі одақтас арасындағы жаман сезімдер Палестинадағы Осман әскерінің бөлімдері кейбір неміс бөлімшелері кері шегеріліп, Кавказға жіберілді деп сенгенде пайда болды. Шын мәнінде, Осман әскерінің бірде-бір бөлімшесі Палестинадан Транскавказдық науқандарды қолдау үшін шығарылмаған, бір жаяу әскер дивизиясы мен жаяу әскер полкі 1918 жылы Шығыс Анатолияға жіберілді, бірақ Константинополден. Шынында да, 1918 жылы Палестинаға Кавказдан едәуір күшейтулер келді, оның ішінде 2-ші Кавказ кавалерия дивизиясы мен 37-ші дивизия. Синай мен Палестинадағы үш жылдық соғыс кезінде Осман мен немістер арасында дамыған жылы қарым-қатынастар 1918 жылы мамыр айында Энвер-паша Брест-Литовск келісімін бұзып, Грузияда Османдықтардың болуын агрессивті түрде кеңейткен кезде қатты бұзылды. Бұл күштердің құрамына 42 автомат мылтықпен қаруланған 100 неміс кірді.

Қорғау күшінің

Әбу Телл секторын 1-ші жеңіл ат бригадасының екі полкі ұстады; 2-ші жеңіл ат полкі төрт бекетке ие болды; "Муссаллабех", "Маскера", "Блеф" және "Вайс", ал 3-ші жеңіл ат полкі "Вейл", "Виу", "Вакс", "Зо" және "Зейс" бекеттерін ұстады, олар Әбу Теллдің биік жазығын қоршап алды, онда "Әбу Телл Шығыс" және "Әбу Телл Батыс" бекеттері арықпен бөлінген. Шабуылдар басталғанға дейін 3-ші жеңіл ат полкінің командирінен Әбу Теллулге шабуыл жасауды тоқтата алады деп ойлағанын сұрады. 1-ші жеңіл ат полк бригада резервін құрды. Осы Мусаллабех пен Әбу Теллул позицияларын қорғауға Ноттингемширдің 1-ші Корольдік ат артиллериясы (RHA), 1-Б батареясы, Құрметті артиллерия компаниясы (HAC), C/301 және C/303 гаубица батареялары (60-шы (2/2 Лондон) дивизиясы), 11-ші тау батареясы және Гонконг тау батареясы қолдау көрсетті. Маусым айына қарай қорғаныста жұмыс жалғасты, ал адамдар сангарларды, қазбаларды және сымдарды аяқтау үшін көп жұмыс істеді, бірақ бұл аймақты Османдықтар елемеді және жұмыстың көп бөлігі түнде жасалуы керек болды. Шілде айының басында 1-ші жеңіл ат полкі резервте тұрды, ал 2-ші және 3-ші жеңіл ат полктері Вейсе мен Зейс бекеттерін ұстады. 13 шілдеде Иордан алқабы арқылы өлген теңізге дейінгі майданның бөлігі Шауэлдің шөлдік атлы корпусының қол астында болды. Гораниях көпіршігі мен Өлі теңізге қарай оңтүстікке қарай созылған аңғардың аумағын 2-ші атлы дивизия екі үнділік жаяу әскер батальонымен (Алвар жаяу әскері (I.S.) және 20-шы үнділік бригаданың 1-ші батальоны, Патиала жаяу әскері (I.S.) ұстады. Австралия мен Жаңа Зеландияның атлы дивизиясы (Анзак атлы дивизиясы) Абу Теллул тұғырымен қоса Аужа мен Мелаха аймақтарын ұстады. Бұл тұғырды қорғау қиын болды, өйткені бағаналар мен сангарлар таулы жердің арқасында оқшауланған. Әбу Теллул мен Мусаллабехте барлық қорғану үшін арналып, бірнеше посттар мен сангарлар салынған. Бұл қорғанысты нығайту жұмыстары су, оқ-дәрі және азық-түлікпен қамтамасыз етілген барлық бекеттерді қатты сыммен жабдықтауды қамтиды. Салыстырмалы түрде салқын күндер өткеннен кейін, шамамен 7 тамызда температура бірте-бірте көтеріле бастады және Осман әскерлерінің өздерінің іс-әрекеттерін күшейткені байқалды, әсіресе Әбу Теллул қаласын бомбалау өте жоғарылады. 14 шілдеде көлеңкедегі ең жоғары температура 8 градус болды .

Шайқас

Шабуыл түн бойы екі жақтан да алыс қашықтықтан артиллериялық оқ атумен басталды, содан кейін 17 неміс ұшағы Иордан алқабындағы гарнизонды 14 шілдеде таңғы сағат 04:00-де бомбалады, ондаған адам қаза тапты.

Әбу Теллул мен Мусаллебех тұғырына шабуыл

01:00 сағаттан кейін 3-ші жеңіл ат полкі қорғаған Вейл мен Вью постылары арасында қозғалыстар естілді, онда полк командирі Вейл постысының алдында артиллерия шабуылға бұйырды. Османдықтар Муссаллаба мен Әбу Теллул қалаларын да атудан бастады. Бұл бомбалау 02:30 шамасында тоқтады, өйткені көптеген Османдық бөлімшелердің қозғалысы қорғаушылармен тағы да естілді. Бұл неміс 702-ші және 703-ші батальондары, 11-ші полк Ягер батальонының бір ротасы және 146-шы полктың бір ротасы болды. Бұл күшті сол жақта Мусаллабаға шабуыл жасаған 32-ші полк, ал оң жақта Абу Теллулға қарсы тұрған 163-ші және 58-ші полктер қолдады, ал 2-ші полк артқы жақта резервті құрады. Сағат 03:30-да Вади-эль-Аужаны қорғайтын Муссаллабех тұғырына екі жарым батальоннан тұратын 1250 неміс шабуыл жасады. Шабуыл басталар алдында 2-ші жеңіл ат полкінің полк командирі өзінің штабын кері тартты, ол бірінші шабуылдан кейін орналасқан. Олар Әбу Теллул батысына тұтқындалудан қашып, шабуыл барысында өздерінің позициясын орнатқан және сақтаған. 2-жеңіл ат полкінің командалық офицері таңертеңгісін Абу Теллул батысындағы жаңа позициясынан өзінің он екі адамдық бекетіне қарай төбеден жоғары қарай келе жатқан үлкен әскерді байқады. Алғашында ол оларды сыртқы бекеттерден кетіп бара жатқан өз адамдары деп ойлады, бірақ олар сымға жетіп, оны кесіп бастағанда, ол бірден тез атысуға бұйрық берді. Олар өздерінің сангарлары мен бекеттерін кез келген бағыттан шабуылдан қорғап қалуға қабілетті болды. Мұсаллабеге шабуыл жасайтын күштердің сол жағы үш рет әрекет жасады, бірақ әр жолы жақсы орналастырылған пулемет оғымен ауыр залалмен кері қайтарылды, 200-ге жуық адам қаза тапты. Барлық позиция толығымен қалпына келтіріліп, 380 неміс және 200-ге жуық осман тұтқындары бас басқармаға қайта жіберілді. Осыған қарамастан, Осман 163-полкі Во постқа шабуыл жасауын жалғастырды.

Қосымша күш

Немістер 2-ші және 3-ші жеңіл ат полкі арасында алға жылжитыны анықталып, жеңіл ат полкі озық позициясының ортасына жеткенде, 1-ші жеңіл ат полкі 04:30-да қарсы шабуыл жасады. Алғашқы қоңырау соғылған кезде 1-ші жеңіл ат бригадасының командирі резервтік полктің бір эскадрильясын төрт пулеметпен Әбу Телл Батыстағы 2-ші жеңіл ат полкінің штабын нығайту үшін жіберді. Ал 03:40-да екінші эскадрильяны жіберіп, Әбу Телл Шығысқа шабуыл жасады. Немістер шашырап, ұйымдастырылмаған күйде ұсталды; жеңіл ат постылары оларды қазуға кедергі жасады және олар тез арада өздерінің позициясынан солтүстікке қарай аңғарға кері шегінді, онда олар Муссаллабех постыларынан атып тасталды. Екі сағаттан кейін сағат 08:00-де сол офицер жиырма адамымен бірге бомбалау қашықтығына дейін алға қарай өрлеп, көптеген османдықтарды бомбалар тастап, штыкпен соққыға жықты. Бір офицер мен екі жеңіл атлы әскер жеңіл жараланды, ал олар жиырма бес адамды өлтірді, отызын жаралады және отыздан қырық беске дейін тұтқынға алды, қалғандары артта қалған позицияларына қашып кетті.

Осман атты әскерінің шабуылы

Иордан өзенінің батыс жағындағы Муссаллебех пен Әбу Теллулға шабуылдар жүргізіліп жатқанда, Осман ат әскерінің өзеннің шығыс жағалауына шабуыл жасау үшін жиналғандығы көрінді. Кавалерия Гурания көпір басы мен Өлі теңіздің арасындағы Эль-Хину фордына қарай алға жылжи бастады. 15-ші (Империялық қызмет) атты әскер бригадасының Жодхпур және Майсур лансерлері фордтардан шығып, ал Шервуд рейнджерлері мен 14-ші атқыштар бригадасының 34-ші принц Альберт Виктордың Пуна атты әскері Ғоряния көпірінен шығып, Осман атқышына шабуыл жасады. Сағат 03:30-да Жодхпур лансерлерінің эскадрильясы Иордан өзенінен Эль-Хину фордынан өтіп, Майсур лансерлерінің эскадрильясы Махдет Хиджладан шығысқа қарай 2 миль (3 км) ұзындықтағы оң жақ қанатымен 2 миль (3 км) ұзындықтағы Осман ат әскерінің күшін табу үшін Махдет Хиджладан шығысқа қарай 1,5 миль (2 км) жерде өтті. Екі бронеавтомобиль No. 1 австралиялық жеңіл автокөлік патрулі Императорлық қызмет кавалерия бригадасына қарсы шабуылда сәтті қолдау көрсетті. Жодхпур лансерлерінің алға жылжуын көргеннен кейін, сағат 13:15-те Шервуд рейнджерлері мен Майсур лансерлері Осман ат әскеріне қарай алға жылжи бастады; Майсур лансерлері отызға жуық Осман сарбаздарына шабуыл жасап, орақ ұрып, ашық жерден Уди-эр-Раме жағалауына қарай шегініп кетті. Жодхпур мен Майсур лансерлері мен генерал-майор Х. Дж. М. Макандрюдің командалық етуімен Пуна атты жасағы 100 тұтқынға алып, тоқсаннан астам османдықты найзамен өлтірді, бірақ сексен әскерден айырылды. 14-15 шілде аралығында 4-ші Жеңіл ат майдандық жедел жәрдем жалпы 278 адамды эвакуациялады; олардың сексен бесеуі жараланған және қырық төрт науқас Жеңіл атшылар, жиырма төрт жараланған лансерлер, 111 жараланған неміс тұтқындары және он төрт жараланған Осман тұтқындары болды. Ұзақ қашықтықтан артиллериялық соққы басталғаннан кейін көп ұзамай 4-ші Жеңіл ат майдандық жедел жәрдемге көптеген зардап шекті; ұшақпен бомбалау және пулемет шабуылдары болған кезде сандар өсті. Жеңіс кезінде жарақат алғандарды фронт сызығынан таспамен алып шығып, оларды жедел жәрдем машинасына апарып, содан кейін жедел жәрдем машинасының шатырлық бөлімшесіне апарып отырды. Шатырлар бөлімшесінде барлық жарақаттанғандарға көмек көрсетілді, оларды медициналық қызметкерлер мен аурухана қызметкерлері жедел жәрдем машиналарына қайтадан төсеуге және Иерусалимдегі апаттан зардап шеккендерді тазарту бекеттеріне жолмен эвакуациялауға дейін жедел жәрдем қабылдады. 2-ші жеңіл ат майдандық жедел жәрдем машинасы 4-ші жеңіл ат майдандық жедел жәрдем машинасына көмек көрсету үшін келді, өйткені тез эвакуациялау өте маңызды болды. Бұл жеңіліс Германияның беделін қатты құртты. Османдықтар 16 шілде күні сағат 01:00-де артиллериялық шабуыл жасады, ал Әбу Теллул мен Мусаллабехте әлі де позицияда тұрған 1-жеңіл ат бригадасы қатты соққыға ұшырады. Олардың позицияларына 1500-ден астам снаряд атылды, бұл ауыр зардаптарға әкелді, әсіресе аттар арасында, олар снарядтық оққа немесе бомбалық шабуылдарға қарсы жақсы қорғалмаған. Османдық артиллерияның дәлдігін бақылаушы ұшақтар мен қашықтықты бақылау бекеттері арттырды. Түстен кейін 3-ші жеңіл ат бригадасы 1-ші жеңіл ат бригадасын босатуға қозғалғанда, олардың алдын ала қарауылдары соншалықты қатты соққыға ұшырады, бригаданың негізгі бөлігі қараңғыға дейін алмасты.