Кіріспе

I дәрежелі тізімделген Нортумберленд қамалы, Англия

Эдлингэм қамалы – Англия мұрасының қамқорлығындағы, ескерткіш ретінде тізімделген және I дәрежелі тізімделген ғимарат мәртебесіне ие шағын қамалдың қираған қалдығы. Ол Англияның Нортумберленд аймағындағы Алнуик қаласының батысындағы аңғарда орналасқан. Архитектура тарихшысы Николаус Певснер оны «аудандағы ең қызықты қамалдардың бірі» деп сипаттаған. Эдлингэмнің өзі – қамалдың жанында шіркеуі бар шағын ауыл ғана. Қалдықтар көбінесе жермен тең, бірақ күн мұнарасының көп бөлігі әлі де тұр, әйтсе де бірнеше қабатқа дейін жететін әсерлі жарық бар. Зал үйінің, қақпа үйінің, барбиканның және басқа да аула ғимараттарының іргетастары мен қабырғаларының бөліктері әлі көрініп тұр, олардың көпшілігі 16 ғасырға жатады. Бұл қамал – Англияның солтүстігіндегі көптеген ортағасырлық үйлерге тән бекінілген үй – батыстағы төбелер арқылы Алнуикке апаратын сирек жолдардың бірін қорғайды. Оның бекіністері 1300-1600 жылдар аралығында Англия мен Шотландия арасындағы шекаралық соғыстарға жауап ретінде күшейтілген.

Тарих

1174 жылы Джон Эдлингхем осы жерде үй-жайға ие болды. 1294 жылы оның ұрпағы, Эдлингхемдік Уолтер, оны Уильям де Фелтонға сатты. Ол мықты қоршау қабырғалары мен қақпа ғимаратын салып, қаланы нығайтты, басты залды бекітіп, аула ішіне басқа да ғимараттар салды. 1396 жылы Елизавета де Фелтон мұрагерлікке ие болып, мықты күн мұнарасын салған сэр Эдмунд Гастингске үйленді. Олардың ұрпақтары 1514 жылға дейін қамал мен меншікті пайдаланды. Оны Прудхо констеблі Джордж Суинберн сатып алды, оның отбасы оны 18 ғасырға дейін сақтап келді. Осы кезеңде ол бірте-бірте құлдырап, 1660 жылдары көптеген ғимараттар жақын жердегі шаруа үйлерін салу үшін бұзылып, бірақ күн мұнарасы бұзылмады. 1978 жылы Қоршаған орта департаменті бұл жерді сатып алып, кең ауқымды археологиялық қазба жұмыстарын жүргізді, оған дейін қиыршықтар күн мұнарасын үш метрге дейін толтырған еді. Қазіргі таңда бұл орын English Heritage қамқорлығында және жақын маңдағы Эдлингхемдегі Әулие Жохан Баптист шіркеуінен оңай қол жеткізуге болады. Уильям де Фелтон сонда жерленген. Сайтта ақпараттық тақта орнатылған, ал шіркеуден шағын қайырымдылық жасау арқылы толыққанды жапырақшаларды алуға болады.