Кіріспе

Қабырғаларды қорғау үшін жасалған құрылғылар Mortsafe немесе mortcage - бұл Ұлыбританияда пайдаланған, қабірлерді бұзылудан қорғау үшін жасалған құрылыс. Қайта тірілушілердің анатомиялық мектептерде білім беруі 18 ғасырдың басынан басталған. Бұл медицина студенттерінің адам ағзаларын кесу арқылы анатомияны үйрену қажеттілігіне байланысты болды, бұл өлі денелердің өте шектеулі жәрдемақысымен (мысалы, жазаға кесілген қылмыскерлердің мәйіттері) өкiмет тарапынан берілген, ол ұсынысты бақылады.

Ресми әрекетсіздік

Британдық билік қабірлерді қазуға көз жұмған, өйткені хирургтар мен студенттер медициналық білімді жетілдіруге тырысты. Олар көпшілікке бұл туралы хабарлауды азайтып, болған оқиғаны ешкімге білдірмеу үшін әрекет етті. Қабірлерді тонау оқиғалары көкжиектер мен үй-жайларға зақым келтіріп, тіпті адам өліміне әкелді. XIX ғасырдың басында мектептер мен студенттердің санының артуымен оқшауланған зираттарды қазып алу, қаладағы қабірлерде ұрыс-керіс және басқа да тәртіпсіздіктер болды. Адамдар мәйіттерді ұрлап, оларды бір жерден екінші жерге, тіпті теңіз арқылы медициналық мектептерге сату үшін тасымалдады. Аяндар, әсіресе, Шотландияда өлгендерге үлкен құрметпен қараған және қайта тірілуге түбегейлі сенген халықтың ашуын туғызды. Өлген адам толық емес күйінде қайта тіріле алмайды деген пікір кең тараған.

Сақтық шаралары

Адамдар жаңадан қайтыс болған достары мен туыстарының қабірлерін қорғауға бел буған. Байлар ауыр үстелге арналған қабір тастарын, күмбездерді, кесенелерді және қабірлердің айналасындағы темір торларды сатып ала алды. Кедейлер қабірлерге гүлдер мен тастарды қойып, тосын шұғыл әрекет жасайтын адамдарды байқата бастады. Олар жерді көмуді қиындату үшін топыраққа бұта мен бұтақтарды қазып алды. Жаңа қабірлердің үстіне үлкен тастар, көбінесе табут пішіндес, кейде бай адамның шіркеуге берген сыйы қойылды. Достар мен туыстар түнде қабірлерді күзету үшін кезекпен немесе жалдамалы адамдармен күзететін. Кейде күзетшілерге баспана ретінде күзет үйлері тұрғызылды. Эдинбургтегі бір күзет үйі - үш қабатты, терезелері бар қорған салынған ғимарат. Көбінесе қалаларда бақылаушылар бірлестіктері құрылды, олардың бірі Глазго қаласында 2000 мүшеге ие болды. Көптеген шіркеулер күзетшілермен бірге болды, бірақ қабірлер әлі де бұзылды.

Өмірге қауіпсіз

Мертсейф 1816 жылы ойлап табылған. Бұлар темірден немесе темір мен тастан жасалған, салмағы үлкен, әр түрлі үлгідегі құралдар еді. Көбінесе олар бір-біріне тұйық жабысқан таяқ пен табақшалардан тұратын күрделі ауыр темір құрылғылар болды; мысалдар Шотландияның барлық медициналық мектептерінен табылған. Қоштабаның үстіне табақ қойылып, оның ішінде тесіктер арқылы бастар салынған таяқтар ілінеді. Бұл таяқшалар екінші тақтаны бірінші тақтаға бекітіп, өте ауыр қорғаныш жасайтын. Оны кілті бар екі адам алып тастауы керек. Олар 6 апта бойы табыт үстінде орналастырылып, кейін дене жеткілікті түрде шіріген кезде одан әрі пайдалану үшін алынып тасталды. Абердиндегі Маришал мұражайында осы типті сейфтің үлгісі бар. Кейде шіркеу оларды сатып алып, жалдап алады. Сондай-ақ, оларды сатып алу және пайдалануды бақылау үшін жыл сайынғы мүшелік ақысы және мүше еместерге төленетін алымдар бойынша қоғамдар құрылды.

Қамбалар мен күзет үйлері

Берк пен Хейрдің қылмыстары туралы хабарлар көпшіліктің үрейін арттырды. Осы уақыт аралығында Шотландияда қоғамдық тапсырыс бойынша қорлар - өлі денелерді сақтау орындары - салынды, оларды пайдалану ереже мен ережелерге сәйкес болды. Олардың кейбіреулері жер үстіне, ал басқалары - негізінен Абердинширде - толығымен немесе ішінара жер астында болды. Абердинширдің Удни Грин деген ауылында орналасқан мәйіттер үйі дөңгелек ғимарат болып, оның қалың ағаш есігі мен ішкі темір есігі бар. Оның ішінде жеті сандыққа арналған айналымдық үстел бар. Қосымша сандықтар қосылған сайын, сандықтар жылжып, қайта пайда болған кезде дененің дисекционерлерге еш пайдасы жоқ. Шотландияның Эдинбург, Глазго және Абердин қалаларындағы медицина мектептерінің маңында тұратын барлық қауымдар өлгендерді қорғаудың қандай да бір тәсілдерін қолданған. Кейбіреулері қоршау мен күзетті де қолданды. Шотландияның шалғай аймақтарында, шекараларда күзет үйлері бар, ал екеуі Англияның Нортумберленд графтығында табылды.

Тірі қалған мысалдар

Мәйіттер сақталатын сейфтер әдетте шіркеулер мен жерлеу орындарында кездеседі; кейбіреулері қатты сынған және тотығады. Бірін Шығыс Лотианның Антикварлық қоғамы қалпына келтіріп, түсіндірме жазбасымен бірге шіркеудің верандасына іліп қойды. Мұражайларда бір-екі дана бар, бірақ экспонатталғандарынан олардың қандай екені немесе қалай қолданылғаны туралы мәлімет өте сирек кездеседі. Морт сейфтері мен басқа да қорғау құрылғыларына қатысты кейбір құжаттар әлі күнге дейін кітапханаларда және жазба кеңселерінде сақталған. Стирлингтегі ескі Аберфойл шіркеуінің сыртында, ең жақын Глазгодағы анатомия мектебінен 50 шақырым қашықтықта орналасқан, екі сейф бар. Бірін де табуға болады, сәл тотталған күйде, Скене шіркеуінің сыртындағы есіктің оң жағында, Скене, Абердинширдің Кирктон. Ал Алфордтың батысындағы Тоуи деген шалғай ауылдың шіркеу ауласында қалыпты жағдайда қалған тағы бір шіркеу бар. Таллибодидің әйгілі тас табыны бар, сонымен қатар жергілікті дене ұрлаушыларды болдырмау үшін темір табыны болған.