Кіріспе

Румын әскери-теңіз офицері және философы Матила Костиеску Гыка (; туған аты Матила Костиеску; 13 қыркүйек 1881 14 шілде 1965), румын әскери-теңіз офицері, романист, математик, тарихшы, философ, академик және дипломат. Ол Румынияға Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қайтып келмеді және румын диаспорасының ең маңызды мүшелерінің бірі болды. Кейде оның аты Матиля деп жазылады.

Өмір

Гыка Молдавияның бұрынғы астанасы Яссь қаласында Гыка боярлар отбасында дүниеге келген. Оның анасы Мария Гилгия, ал әкесі Матила Костиеку, валахиялық офицер. Кейінгі жылдары ол Париждегі École supérieure d'électricité-ге оқуға түсіп, ақырында Брюссельдің еркін университетінде заң докторы болды. Гыка Румыния әскери-теңіз флотына кіші офицер ретінде кірді, негізінен Дунайда қызмет етті. Ол сондай-ақ Темза темір комбинатынан Еуропа су жолдары арқылы Румынияға жаңадан салынған өзендік канонерлік қайықтар алып барумен айналысты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Ресей крейсері Ростиславтың Румын әскери-теңіз флотының байланыс офицері болды, ол Қара теңіз жағалауында жағалауға қарсы бомбалау директоры қызметін атқарды. Ол дипломатиялық қызметке 1909 жылы қосылды, Римде, Берлинде, Лондонда, Мадридте, Парижде, Венада, Стокгольмде (өкілетті министр ретінде) және 1936-1938 және 1939-1940 жылдар аралығында Лондонда екі рет болды. 1918 жылы Бромптон ораториясында ол Елен О'Конормен (1897 - 1963), Сэр Николас Родерик О'Конордың (1908 ж. қайтыс болған), Стамбул мен Санкт-Петербургтегі бұрынғы британдық елшісінің қызы және Мина Маргарет Хоуп Скоттпен тұрмысқа шықты. Айлин О Конхобэйр Доннның кіші бөлімшесіне тиесілі, олар ежелгі Коннахт патшалары болған. Лондон мен Париждегі алғашқы дипломатиялық тапсырмалары кезінде ханзада Гыканы Пол Моран мен ханзада Антуан Бибеско ағылшын және француз әдеби ортасына таныстырды. Ол Марсель Прустпен дос болды және ақын Леон Пол Фаргпен "Пиэтон де Париж" болды. Натали Клиффорд Барнидің әдеби салонына жиі баратын ол, сонымен қатар 1920-шы жылдардағы американдық "көшірілген" жазушылардың көпшілігімен кездесті, бірақ оның басты қызығушылығы әрқашан жоғары математика мен поэзияның синтезі болды. Олардың жерлеу ескерткішін 2010 жылы өнер тарихшысы доктор Раду Вария қалпына келтірді.

Математикалық эстетика

1900 жылы Гыка бір жыл бойы Париждегі Эколь-супериор-д'электритте инженерлік мамандықты оқыды. Сол жерде ол термодинамика мен тірі заттар арасындағы қарым-қатынас туралы өз математикалық идеяларын әзірледі, ішінара Густав Ле Бонның ықпалымен. Алдағы еңбектері француз тілінде Essai sur le rythme (1938), Tour d'horizon philosophique (1946) және Philosophie et Mystique du nom (1952) деп, ал ағылшын тілінде The Geometry of Art and Life (1946) болып жарық көрді. 1945 жылы Гыкаға Лос-Анджелестегі Оңтүстік Калифорния университетінің қонақ профессоры ұсынылды, өйткені университет президенті Esthétique des proportions оқыды, содан кейін 1947 жылы Мэри Вашингтон колледжінің өнер кафедрасында жұмыс істеді, онда ол үш жыл бойы өзінің жеке эстетикалық теорияларын оқытты. 1950 жылы ол әйеліне Дублиндегі отбасылық үйіне оралды және оның "Геометрия және дизайнның практикалық нұсқаулығы" 1952 жылы жарық көрді. Сальвадор Далидің Гыканың екі кітабы бар, оларды театр режиссері Питер Брук оқыды, оған Гыканың классикалық өнер мен адам денесі арасындағы математикалық қатынастар туралы идеялары қатты әсер етті. Оның өмірі мен шығармашылығы туралы жалғыз монография румын тілінде жарық көрді.

Шығармалары

Contes marécageux; 1900 жылы жарық көрмеген жасөспірімдер.