Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1404 жылғы жарлық бойынша Арцвудтағы бөгет төтенше жағдайда әрқашан бұзылуы керек; бұл 1573 жылы, Алькмаар қоршауы кезінде, испан лагерінің аймағындағы полирлер суға батып кеткен кезде болды. 1799 жылы Голландияға англо-орыс шапқыншылығы кезінде батавиялық командир Герман Виллем Дэенделс подполковник Стюарт бастаған британдық сарбаздар жасағына шабуыл жасап, жиырма адам мен он үш жылқыны тұтқынға алған кезде ауыл біршама қызығушылыққа толы болды. 1844 жылғы дереккөзге сәйкес, Хугвуд пен Артсуудты қоса алғандағы аймақ Бавария герцогы Вильгельм IV ұлы Эдвард немесе Эвертке тиесілі болған, ол өзінің отбасы үшін Хугвуд тегін алған. 1607 жылы оны Эгмондтар отбасы сатып алды. 18 ғасырдың ортасында ол Вассенаар графы Маттьюс Йоханнес Ворбертке тиесілі болды.
An edict from 1404 mandates that the dike at Aartswoud should always be able to be breached in case of an emergency; this happened in 1573, during the Siege of Alkmaar, when polders in the area of the Spanish encampment were flooded. The village was the location of some excitement in 1799 when, during the Anglo Russian invasion of Holland, Batavian commander Herman Willem Daendels charged at a troop of British soldiers led by Lieutenant Colonel Stewart, and captured twenty men and thirteen horses. According to a source from 1844, the area including Hoogwoud and Aartswoud was owned by Edward or Evert, a son of William IV, Duke of Bavaria, who took the surname Hoogwoud for his family. In 1607 it was acquired by , of the Egmond family. In the middle of the 18th century it was owned by , and by 1844 by Mattheus Johannes Worbert, count of Wassenaar.
Шіркеу мен мұнара
Артсуудтағы шіркеу 1395 жылы Недерсвут атауымен куәландырылған, ал 1460-1550 жылдар үшін, Утрехттегі Сент-Мартин соборына тиесілі әкімшілік орталықтың мұрағатына сәйкес. Ғибадатхананың бір бағанасына "1515" деген жазу ойылып қойылған. Құлату алдында шіркеудің суреттері мен сызбалары Rijksdienst voor het Cultural Erfgoed мұрағатында сақталған. Қазіргі Голландия реформатор шіркеуі 1884 жылы салынған және оны К. Дютеком мен К. Лиу жобалаған. Оның төрт бұрышты кірпішпен салынған мұнарасы, үшеуінен тұратын кішкентай тас күмбез, ортағасырлық және 16 ғасырдың бірінші жартысына жатады. Кіреберіс үстіндегі жазулы тас 1635 жылы жөндеу жұмыстары жүргізілгенін көрсетеді. Ғимараттың қоңырауын Генрикус Ниман 1620 жылдары құйды. Мұнараның неоготикалық бөлшектері 1895 жылы, құрылыстың батыс және оңтүстік жақтары жаңа кірпіш пен таспен жабылған кезде және солтүстік жағының ең төменгі бөлігі сылатылған кезде пайда болды. Қазіргі залдық шіркеу кеш готика шіркеуінің орнын алады және эклектикалық бөлшектері мен құйма темір терезелер шеңберлері бар. Оның 1641 жылы салынған, "XVII ғасырдың ағаш ою-өрнектерінің әдемі үлгілерімен" безендірілген қораптық орындығы бар. Ғибадатхананың орган құрастырушысын 1885 жылы неміс орган құрастырушысы Ричард Пол Ибах салған. 1872 жылы үлкен пасторлар үйі салынды. Жергілікті фольклор бойынша, шіркеу мұнарасы маяк ретінде де қызмет еткен, өйткені Артсууд жағалауы қауіпті болғандықтан, кемелерді суға батып кетуіне жол бермеу үшін оттар орнатылған, сондықтан олардың жүгін ұрлап алуы мүмкін. Ертеректегі санақтар әдетте Артсвудты Хугвудпен біріктіреді.
A church in Aartswoud is attested probably in 1395 under the name Nederswout, and certainly for the years 1460–1550, according to the archives of the , the administrative center belonging to St. Martin's Cathedral, Utrecht. The inscription "1515" was supposedly carved on one of the church's beams. Before its demolition the church was surveyed and sketched; the drawings are archived at the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. The present day Dutch Reformed church dates from 1884 and was designed by C. Deutekom and C. Leeuw. Its square brick tower, in three sections surmounted by a small stone dome, is medieval and dates from the first half of the 16th century. An inscribed stone above the entrance dates repair work to 1635. The church bell was cast by Henricus Nieman in the 1620s. The tower's neo Gothic detail stems from 1895, when the structure was covered on the west and south sides in new brick and stone and the lowest section of the north side plastered over. The current hall church replaces the late Gothic church, and has eclectic details and cast iron window frames. It has a box pew dating from 1641, richly decorated with "beautiful examples of 17th c wood carvings", which belonged to the Soete van Laecken family, according to a heraldic image. The church organ was built in 1885 by German organ builder Richard Paul Ibach. The large rectory was built in 1872. Local folklore holds that the church tower also functioned as a lighthouse, since the coast at Aartswoud was dangerous, and that fires were also built to confuse ships in hopes of them foundering, so their cargo could be stolen. Earlier counts typically combine Aartswoud with Hoogwoud.
Табиғат қорықтары мен басқа да көрікті жерлер
Ауылда ірі қара мал өсіретін мұражай бар, оның миссиясы ірі қара малдың ескі түрлерін құрып кетуден сақтау. Ауылға жақын орналасқан үш табиғи қорық, Вельполдер, Браакполдер және Колк ван Дуссен, Ландшаф Норд Голландиямен басқарылады.
The village is home to a cattle museum, whose mission is to save older varieties of cattle from extinction. Three nature reserves near the village, the Weelpolder, the Braakpolder, and Kolk van Dussen, are governed by Landschap Noord Holland.
Вельполдер
Ауылға жақын жерде Велполдер табиғи қорығы орналасқан.
The Weelpolder nature reserve is adjacent to the village.
Бракполдер
Арцвуд Браакполдерге (брак, "бұзу", оның шығу тегіне нұсқайды; ол бөгеттегі бұрынғы бұзылудан пайда болады) кіруді қамтамасыз етеді.
Aartswoud gives access to the Braakpolder (braak, "breach", points to its origin; it results from a former breach in the dike).
Колк ван Дуссен
Жақын жерде Колк ван Дуссен орналасқан; Колк өз өмір сүруін кейіннен жөнделген бөгеттің бұзылуына байланысты. Жақында Колк өзені сулы-сазды жерлерді қалпына келтіру үшін қайтадан бұзылды. Бұл аймақтағы жайылым құстарына Солтүстік лапвинг, Қара құйрықты құс, Еуразиялық острица, Үлкен қырлы греб, Қара қызылша, Қара қаз, Қара баслы шаға және Қаңқа авоцет жатады. Батыс фриздік Омрингдийк Колк бойымен жүреді, ал Арцвуд пен Ламберцхаг арасындағы велосипед жолы одан өтеді; ландшафт Батыс фриз жерінің бүкіл тарихын, соның ішінде инверсиеруггенді (бұрынғы саздықтардағы құмның биік жерлері), далиегатенді (бұрынғы балшық жерлерден қазылған саздықтар, содан кейін топырақпен толтырылған, ал қоршаған балшық жерлерге қарағанда, әлі де тұншығып жатқан), Омрингдийктің өзі және 17-ғасырдағы бөлініс (веркавеллинг). Аймақтың көп бөлігі жерді тегістеуден кейін шағын масштабтағы рельефінен айырылғанмен, Cynosurus cristatus-тың ескі шалғыны әлі де бар. Бұл жайылымдарға бұрынғы маусымдық су деңгейінің қалпына келуінен көмек көрсетіледі: қыста жоғары, жазда төмен. Аймақтың солтүстік бөлігіндегі саз шұңқырларда қара қамыс пен сирек кездесетін түрлі орхидеялар өседі. Аймақтың бір бөлігі Omringdijk-ке дейін болған сулы-сулы ландшафтты еліктеуге және судың жоғары кезінде су қоймасы ретінде қызмет етуге арналған ылғалды жерге айналдырылды. Арал ылғалды жайылымдармен қоршалған, бұл жерді құстар басады; аймақ бес жылда бір рет суға бауы мүмкін және 60 000 м3 (2,1 млн.
Nearby is the Kolk van Dussen; the kolk also owes its existence to a breach in the dike, later repaired. The Kolk was recently again breached to restore wetland habitat. Meadow birds in the area include the Northern lapwing, the Black tailed godwit, the Eurasian oystercatcher, the Great crested grebe, the Common redshank, the Common shelduck, the Black headed gull, and the Pied avocet. The Westfriese Omringdijk runs along the Kolk, and the bicycle path between Aartswoud and Lambertschaag goes through it; The landscape evidences the entire history of the West Frisian land, including inversieruggen (higher areas of sand in former mudflat areas), daliegaten (holes formed by the digging up of clay, which then filled up with peat that continues to sink, as opposed to the surrounding clay ground), the Omringdijk itself, and the subdivision (verkaveling) of the 17th century. While much of the area has lost its small scale relief through levelling, old meadows of Cynosurus cristatus are still present. Those meadows are helped by the restoration of former seasonal water levels: higher in the winter, lower in the summer. Clay pits in the northern part of the area are home to Common reed and a variety of rare orchids. Part of the area has been turned into a wetland designed to mimic the tidal landscape that existed before the Omringdijk and to serve as a reservoir at high water. A creek is surrounded by wet grasslands, attracting wading birds; the area is likely to flood once every five years, and can contain 60 000 m3 (2.1 million cu ft) of water.