Альфред Лант: Американдық актер және режиссер өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Америкалық актер

Альфред Дэвид Лант (12 тамыз 1892 – 3 тамыз 1977) – американдық актер және режиссер, 1920-1960 жылдары әйелі Линн Фонтанмен ұзақ сахналық серіктестігімен әйгілі. Олар некелескеннен кейін дерлік әрқашан бірге ойнады. Олар "Лунттар" деп танылып, Атлант мұхитының екі жағында да құрметке ие болды. "Жабайы қызды ұялату", "Шағала" және "Пигмалион" сияқты классикалық туындыларда, сондай-ақ Фридрих Дюренматтың қараңғы комедиясында ойнағандарына қарамастан, Лунттар Ноэль Ковард, С.Н. Берман, Теренс Раттиган және басқалардың жеңіл комедияларындағы және Роберт Э. Шервуд сияқты авторлардың романтикалық пьесаларындағы ең керемет өнерлерімен танымал болды. Лант жұбайлардың кейбір қойылымдарын режиссерлікке алып, басқа да театр ұйымдары үшін спектакльдер қойды. Олар көбінесе кинода түспесе де, Лунттардың әрқайсысы "Эмми" сыйлығын алды және "Оскар" сыйлығына үміткер болды. Лунттар 1960 жылы сахнадан зейнеткерлікке шығып, Висконсин штатындағы Дженси-Депоттағы үйлерінде тұрды. Лант 1977 жылы, ал Фонтан 1983 жылы қайтыс болды.

Алғашқы жылдар

Альфред Дэвид Лант кіші 1892 жылдың 12 тамызында Висконсин штатының Милуоки қаласында Альфред Дэвид Лант пен оның әйелі Харриет Уошберн Бриггс-тің ұлы болып дүниеге келді. Ол 1894 жылы қайтыс болды, отбасына 500,000 доллардан астам мүлік қалдырды. Оның жесірі, ерекше және еркіндікке құмар әйел, ақырындап барлық ақшасын жоғалтты, ал отбасы Ваукешаға көшіп, пансионат ашты. 1912 жылы ол Бостон қаласындағы Эмерсон колледжіне түсті. Оның өмірбаяушысы Жаред Браун Ланттың «Бостонның Касл Сквер Театрында кішігірім актер және сахна менеджерінің көмекшісі болып жұмысқа тұрғандықтан, сабақтарға сирек қатысқан» деп жазады. Олар ғашық болды, бірақ бастапқыда Ланттың құдайы Фонтанның тілегенінен тартымдырақ болды. 1919 жылы Лант өзінің алғашқы маңызды басты рөлін ойнады. Ол Бродвейде 300 қойылым көрсеткен Бут Таркингтонның «Кларенс» комедиясында (1919) басты рөлді сомдады. 1922 жылдың мамыр айында ол Фонтаннаға үйленді, ал 1923 жылы олар Бродвейдегі өндірісте алғаш рет бірге ойнады, Пол Кестердің 1900 жылғы костюмдік драмасы «Ескі Дрюридің Сәтті Неллі» («Sweet Nell of Old Drury») қайта жандандырылды.

Театр гильдиясы

1924 жылы Ланттар Театр гильдиясының құрамына қосылды, ол, Браунның айтуынша, "Бродвейде пьесалар қойса да, коммерциялық өндірістер үнемі қабылдамайтын, жаңашыл және күрделі туындыларды ұсынып, Бродвей дәстүрлеріне қарсы тұрды". Ұзақ отбасы Гилдия үшін алғаш рет Ференц Молнардың "Гвардияшы" пьесасында ойнады, онда олар жеңіл комедия жанрында танымал болды. Лунттың Гильдиядағы алғашқы жылдарындағы басқа рөлдері: "Карамазовтардың бауырларынан" Дмитрий Карамазов, "Марко Миллиондарынан" Марко Поло және "Волпонеден" Моска. Биограф Марго Петерс бұл қойылымды олардың мансабындағы маңызды кезең деп атайды, себебі бұл олардың өзі, пьеса емес, көрермендерді қызықтырған алғашқы қойылымы болды, сондай-ақ олардың ажырамас театрлық серіктестігінің басталуын белгіледі: содан бері олар әрқашан бірге сахнаға шықты. 1930 жылы олар "Каприс" комедиясын Лондонға алып барды – Лунттың онда алғашқы рет өнер көрсетуі, және көрермендердің, сыншылардың және Шоу мен Дж. Б. Пристли сияқты жазушылардың құрметіне ие болды. Нью-Йорктегі Гильдия үшін Лунт пен Фонтан Роберт Шервудтың "Венадағы кездесу" романтикалық комедиясында ойнады, ол 1931 жылдың қараша айында ашылды және бүкіл маусым бойы, содан кейін ел бойынша гастрольдік сапарға шықты. Ланттардың некесі театр ортасында көп пікір тудырды: олар бір-біріне берілгендігі анық болғанымен, Лунттың бисексуалдығы және гомосексуалдық қарым-қатынастары туралы негізсіз, бірақ талмай айтылатын әңгімелер болды; сонымен қатар, Фонтанның некеден тыс романдары болуы мүмкін деген болжамдар да тарады. Осыған байланысты Ковард олар үшін "Тұрмысқа арналған жоба" (1932) комедиясын жазды, онда Фонтанның кейіпкері екі еркек арасында ауысып-түйіседі, ал ол екеуін де тастап кеткен кезде олар жұптасады, соңында үшеуі де бірге табысады. Ковард пьесаның идеясын жетілдіріп жатқанда, "Альфред сахналық бірнеше нұсқауларды ұсынды, егер оларға қатаң орайынша орындалса, біз үшеуіміз де түрмеге түсер едік" деп жазды. Бұл оқиғаның ашықтығы мен үш жұлдыздың танымалдылығы кассалық рекордтарды жаңартты және оларға Бродвейдегі осы уақытқа дейінгі ең жоғары жалақы төленді. "Тұрмысқа арналған жобаның" үлкен табысы Ковардты достарына тағы бір пьеса жазуға итермеледі, бірақ оның 1934 жылы Лунт пен Фонтан ойнаған "Пойнт-Вален" пьесасы сәтсіз аяқталды. Ковард үшін бұл шығарма ерекше ауыр драма болды, ал көрермендерге мұңды сюжеті мен жағымсыз кейіпкерлері ұнаған жоқ, себебі олар Ланттарды жарқын және романтикалық рөлдерде көруге дағдыланған. Фонтанның пьеса тек бірнеше апта ғана сахнада тұрады деген болжамы расталды. Бұл Ланттардың бірлескен мансабындағы жалғыз сәтсіздік болды.

In 1924, the Lunts joined the company of the Theatre Guild, which, as Brown puts it, "staged plays on Broadway but defied Broadway conventions by offering serious and innovative plays that were regularly rejected by commercial managements". The first play in which the couple appeared for the Guild was Ferenc Molnár's The Guardsman, in which they established a reputation for playing light comedy. Lunt's other roles in his early years with the Guild included Dmitri Karamazov in The Brothers Karamazov, Marco Polo in Marco Millions and Mosca in Volpone.|group=n

In 1928, Lunt and Fontanne co starred in what for the Guild was an untypically frothy comedy, Caprice. The biographer Margot Peters calls the production a milestone in their careers for two reasons: it was the first production in which they, rather than the play, were the main draw, and it marked the start of their inseparable theatrical partnership: from then on they always appeared together. They took Caprice to London in 1930 – Lunt's first appearance there – and won the admiration of audiences, critics, and writers including Shaw and J. B. Priestley. For the Guild in New York, Lunt and Fontanne starred in Robert Sherwood's romantic comedy Reunion in Vienna, which opened in November 1931 and ran throughout the season, before a nationwide tour. The Lunts' marriage was the subject of much conjecture in theatrical circles: although they were clearly devoted to each other, there were unsubstantiated but persistent rumors that Lunt was bisexual and had gay liaisons; there was also speculation that Fontanne had extramarital interests. Against this background, Coward wrote a comedy for the three of them, Design for Living (1932), in which Fontanne's character switches back and forth between the two men, who then pair up when she deserts them both, before all three end up together. Coward recorded that while he was refining his original ideas for the play, "Alfred had suggested a few stage directions which, if followed faithfully, would undoubtedly have landed all three of us in gaol". The combination of the risqué subject and the popularity of the three stars caused box office records to be broken, and reportedly earned the three stars the highest salaries ever paid on Broadway to that time. The immense success of Design for Living led Coward to write another play for his friends, but his Point Valaine, in which Lunt and Fontanne starred in 1934, was a failure. For Coward, the piece was an uncharacteristically serious drama, and the grim plot and unsympathetic characters did not appeal to audiences used to seeing the Lunts in glamorous and romantic roles; Fontanne's prediction that the play would run for just a few weeks proved correct. It was the only outright failure of the Lunts' joint career.

1934 жылдан 1945 жылға дейін

Нью-Йорктегі екі Ковард пьесасы арасында Лунт пен Фонтан Лондонда, ал Венадағы «Қайта қосылуда» ойнады, пьесамен американдық табыстарын қайталады. «The Times» газеті былай деп жазды:

Лунт пьесада ойнағаннан бөлек, Лондондық қойылымды режиссерлікке алып, өмірі бойы режиссерлікпен айналысты. Ол Лунттардың ғана емес, басқа труппалардың да қойылымдарын сахналады. Бұл олардың жазғы үйі болды, ондаған жылдар бойы көптеген театр достары мен әріптестерін қабылдады. Кейін Кэрол Ченнинг: «Генузети Депосы актерлер үшін Ватикан сияқты» деді. 2003 жылдан бері «Он түтін» Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесіне ие. Лунттар Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы жылдарындағы әдеттегі жазғы демалысын өткізбеді, себебі Фонтанның тілегімен олар Англияға көшті. Ол отбасы мен достарының басынан өткен қиындықтарды ортақтасуды жөн санады, сондықтан 1943 жылдан 1945 жылға дейін Лунттар Вест-Эндте, сондай-ақ әскерлерге арналған қойылымдарда өнер көрсетті, тіпті 1945 жылы Франция мен Германиядағы әскер лагерьдерімен гастрольдік сапар жасады.

Кейінгі жылдар және өлім

Соғыстан кейін Лунт пен Фонтан АҚШ-қа оралып, Театр гильдиясымен байланысын жаңартты. Олар 1946–47 жылдары Теренс Раттиганның «Love In Idleness» комедиясында (Бродвейде «O Mistress Mine» деген атпен қойылды) және 1949–50 жылдары Берманның Марсель Ашардың «Auprès de ma blonde» романы бойынша жазылған «I Know My Love» пьесасында ойнады; бұл қойылымдар тиісінше 482 және 247 көрсетілімге созылды. Лунттар соңғысын АҚШ бойынша гастрольде көрсетті. Лунт режиссерлік қызметін жалғастырды. Оның қойылымдарының бірі – 1951 жылғы желтоқсанда Метрополитен операсында ағылшын тілінде орындалған «Così fan Tutte», ол сыншылар тарапынан жоғары бағаланып, кейіннен көп рет қайта қойылды. Бұл қойылымның алғашқы көрсетілімдерінде Лунт Фонтаннансыз сирек сахнаға шықты, ол операны шамдарды жағып ашып, әрекет басталғанға дейін кететін шамамен тік тұратын қызметкер рөлінде ойнады. Лунт пен Фонтан 1952 жылы үшінші және соңғы рет Ковардтың премьерасын көрсету үшін Англияға оралды, ол «Quadrille» – 1870 жылдардағы романтикалық комедия болды. Вест-Эндте 329 көрсетілімнен кейін олар 1954 жылы пьесаны Бродвейге алып барды, онда Лунт режиссерлік жасады және басты рөлде ойнады. Бұл пьеса 159 рет қойылды; оны одан да ұзақ қоюға болар еді, бірақ Лунттар 1955 жылғы наурыз айында оны жабуға шешім қабылдады. Олардың соңғы Бродвей премьерасы 1956 жылы Говард Линдсей мен Рассел Крауздың «мелодрамалық комедиясы» «The Great Sebastians» болды. Нью-Йоркте алты айлық көрсетілімнен кейін олар пьесаны бүкіл АҚШ бойынша гастрольде көрсетті. Олардың соңғы қойылымы 1957 жылы болды: Морис Валенсидің Фридрих Дюренматтың «Der Besuch der alten Dame» романы бойынша жазылған «The Visit», онда бай қарт әйел елу жыл бұрын оған қиянат жасаған адамнан қорқынышты кек алады. Олар 1957–58 жылдары Ұлыбританияда пьесаны гастрольде көрсетті, бастапқыда Питер Бруктың режиссерлігімен «Time and Again» деген атпен. 1958 жылғы мамыр айында олар Нью-Йорктегі Лунт Фонтан театрын сол пьесамен (кейін «The Visit» деп аталды) ашты және оны АҚШ бойынша гастрольде көрсетті. Қараша айында Голдерс Грин ипподромында өткен соңғы апталық көрсетім Лунттардың соңғы сахналық өнері болды. Лунт 1977 жылғы 3 тамызда Чикагодағы ауруханада 84 жасында рактан қайтыс болды. Жаңалық жарияланғаннан кейін, барлық Бродвей театрлары бір минутқа жарығын сөндірді, бірақ Лунт Фонтан театры жарқырап тұрды. Фонтан Лунттан алты жылға артық өмір сүрді, ол 1983 жылы Тен Чимнизде қайтыс болды. Екеуі Милуокидегі Forest Home зиратында бірге жерленген.

After the war Lunt and Fontanne returned to the US and resumed their association with the Theatre Guild. They appeared in 1946–47 in Terence Rattigan's comedy Love In Idleness (given on Broadway under the title O Mistress Mine), and in 1949–50 in I Know My Love, Berhman's adaptation of Auprès de ma blonde by Marcel Achard; these productions ran for 482 and 247 performances respectively. The Lunts toured the latter throughout the US. Lunt continued to direct. Among his productions was Così fan Tutte, sung in English, at the Metropolitan Opera in December 1951, critically praised and much revived subsequently. In the first performances of the production, Lunt made a rare stage appearance without Fontanne, in the silent role of a footman, opening the opera by lighting candles and exiting before the action began. Lunt and Fontanne returned to England in 1952 for their third and final Coward premiere, Quadrille, a romantic comedy set in the 1870s. After a West End run of 329 performances they took the play to Broadway in 1954, where Lunt directed as well as starring. The piece ran for 159 performances; it could have profitably run for longer, but the Lunts chose to close in March 1955. Their last Broadway premiere was in Howard Lindsay and Russel Crouse's "melodramatic comedy" The Great Sebastians in 1956. After a six month run in New York they toured the piece throughout the US. Their final production was in 1957: The Visit, Maurice Valency's adaptation of Friedrich Dürrenmatt's Der Besuch der alten Dame, in which a rich old woman exacts a terrible revenge on the man who betrayed her fifty years earlier. They toured the play in Britain in 1957–58, initially under the title Time and Again, in a production directed by Peter Brook. In May 1958 they opened the Lunt Fontanne Theatre in New York with the same play (by then renamed The Visit) and toured it in the US. A final week playing the piece at the Golders Green Hippodrome in November was the Lunts' last stage appearance. Lunt died of cancer in a hospital in Chicago on August 3, 1977, aged 84. On the day after the news was released, every Broadway theatre dimmed its lights for one minute at 7.59 p. m., except for the Lunt Fontanne, which remained brilliantly lit. Fontanne outlived Lunt by six years, dying at Ten Chimneys in 1983. The two are buried together at Forest Home Cemetery in Milwaukee.

Кино және телерадио хабарларын тарату

Ланттар камера алдында ойнауды ұнатпады және бірге үш фильм ғана түсірді. Олардың бірі – "Гвардияшы" (1931) фильмі, осы фильм үшін екеуі де "Оскар" сыйлығына үміткер болды. Олар "Stage Door Canteen" (1943) фильмінде өздерінің ролінде эпизодтық түсірілімдерде қатысты. Екеуі 1950-1960 жылдары төрт телеспекльде ойнады, соның ішінде 1965 жылы "Ұлы янки" үшін Лант пен Фонтан екеуі де "Эмми" сыйлығын жеңіп алды. Лант 1947 жылы сахнадағы көркем тілдік шеберлігі үшін Америка өнер және әдебиет академиясының медалімен марапатталды. Ол Каролл колледжінен, Дартмут колледжінен, Белойт колледжінен, Эмерсон колледжінен, Нью-Йорк университетінен, Йель университетінен және Висконсин университетінен құрметті дипломдар алды.