Джон Филлипс Маркуанд: Америкалық жазушының өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Джон Филлипс Маркуанд (10 қараша 1893 – 16 шілде 1960) – американдық жазушы. Алғашқыда ол «Мистер Мото» тыңшылық әңгімелерімен танымал болды, бірақ 1938 жылы «Кейінгі Джордж Эпли» романы үшін Пулитцер сыйлығын жеңіп, сатирикалық романдары арқылы үлкен жетістікке жетіп, сыншылардың құрметіне ие болды. Оның тұрақты тақырыптарының бірі – Американың жоғарғы сыныбындағы және оған қосылуға тырысқандардың өмірінің шектеулілігі. Маркуанд осы жазба ережелермен байланысты өмір сүрген адамдарға ерекше құрмет пен сатирамен қарады.

Ата-бабалары, жастық шағы мен ерте жастағы ересек

Маркуан Филип Маркуан мен оның әйелі Маргарет Фуллердің ұлы болды. Оның анасы 19 ғасырдың трансценденталистік және феминистік қозғалысының өкілі Маргарет Фуллердің шөбересі еді. Маркуан Бакминстер Фуллердің де туысы болды. Ол Делавэр штатының Вилмингтон қаласында дүниеге келіп, ата-бабаларының мекен еткен Массачусетс штатының Ньюберипорт қаласында өсті. Оны сол жерде үш бойжеткен тәтесі тәрбиеледі, ал ата-анасы әкесінің мансабына байланысты басқа қалаларда тұрды. Маркуан Ньюберипорт орта мектебін бітірді, онда Гарвард колледжінде оқуға мүмкіндік беретін стипендия жеңіп алды. Оның отбасы Гарвардта ұзақ тарихы бар еді, бірақ Гарвардтың «Алтын жағалауының» гүлденген кезінде, қарапайым мемлекеттік мектепті бітірген, бай емес студент ретінде ол клубтарға қабылданбайтын шеттеулі болды. Гарвард университетінің газетінен бас тартылғанмен, Маркуан юмор журналы «Гарвард Лампунының» редакциялық алқасына сайланды. 1915 жылы бітіргеннен кейін Маркуан «The Boston Evening Transcript» газетіне жұмысқа орналасты, бастапқыда тілші болып, кейін газеттің екі аптада шығатын журналдық бөлімінде жұмыс істеді. Гарвардта оқып жүрген кезінде Маркуан Массачусетс Ұлттық гвардиясының А батареясына қосылды, ол 1916 жылы жандандырылды. 1916 жылдың шілдесінде Маркуан Мексика шекарасына жіберілді. Маркуан 1930 жылдардың ортасына қарай «костюмдік көркем әдебиеттен» бас тартты. 1930 жылдардың соңында Маркуан сыныптық мәселелерге арналған романдар сериясын жаза бастады. Көпшілігі Жаңа Англияда өрнектелді, ал кейбіреулері Маркуанның Ньюберипортына ұқсас, ойдан шығарылған теңіз жағалауындағы Клайд қаласында ішінара орын алды. Бұл романдардың алғашқысы – Бостонның жоғарғы сыныбының сатирасы «Кейінгі Джордж Эпли» (1937) 1938 жылы Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. Жаңа Англия мен сыныптық тақырыптарды зерттейтін Маркуанның басқа романдары: «Уикфорд Пойнт» (1939), «Х. М. Пулхам, Эсквайр» (1941) және «Қайта оралу нүктесі» (1949). Соңғысы Гарвард антропологы У. Ллойд Уорнердің сатирикалық бейнесі үшін ерекше көзге түседі, оның «Янки Сити» зерттеуі Ньюберипорттың әдет-ғұрыптарын сипаттауға және талдауға тырысты (бірақ Маркуан пікірінше, сәтсіз аяқталды). Маркуан Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жартылай штаттық тілші болды. Соғыстың американдықтар мен отбасыларға тигізген әсері оның кейінгі романдарының маңызды бөлігін құрайды. Бұл романдардағы кейіпкерлердің көпшілігі соғысқа көмектесу міндетімен жетеледі, бірақ олар әскери қызметке шақыру жасынан асып кеткен және тіпті өз үлестерінің құндылығына күмәнданады. Америка элитасына қатысты күмәнді көзқарасына қарамастан, Маркуан соңында оған қосып қана қоймай, оның ерекшеліктерін бейнелеуде сәттілікке жетті. Ол колледж кезінде өзін сыйламаған жоғары сыныптастарын кешірді (ол олардың қарым-қатынастарын «H. M. Pulham, Esq» және «The Late George Apley» романдарында сатирикалық түрде көрсетті). Ол Бостонның (Tavern, Somerset) және Нью-Йорктің (Century Association, University) дұрыс әлеуметтік клубтарына шақырылды. Аделаида Ферри Хукермен екінші некесі арқылы ол Рокфеллер отбасымен байланысты болды (оның әпкесі Бланшетт Джон Д. Рокфеллер III-ке үйленді). Ол Ньюберипортта және Кариб теңізінде сәнді үйлерде тұрды.

Marquand was the son of Philip Marquand and his wife Margaret née Fuller. His mother was a great niece of 19th century transcendentalist and feminist Margaret Fuller. Marquand was also a cousin of Buckminster Fuller. Born in Wilmington, Delaware, he grew up in Newburyport, Massachusetts, where his forebears had lived. There he was raised by his three maiden aunts, while his parents lived in a number of other cities as his father pursued his career. Marquand attended Newburyport High School where he won a scholarship that enabled him to attend Harvard College. His family had a long Harvard tradition, but as an impecunious public school graduate in the heyday of Harvard's Gold Coast, he was an unclubbable outsider. Though turned down by the college newspaper, the Harvard Crimson, Marquand succeeded in being elected to the editorial board of the humor magazine, the Harvard Lampoon. After graduating in 1915, Marquand was hired by The Boston Evening Transcript, working initially as a reporter and later on the Transcript's bi weekly magazine section. While he was a student at Harvard, Marquand joined Battery A of the Massachusetts National Guard, which, in 1916, was activated. In July 1916, Marquand was sent to the Mexican border. Marquand had abandoned "costume fiction" by the mid 1930s. In the late 1930s, Marquand began producing a series of novels on the dilemmas of class. Most centered on New England, and some were at least partially set in Clyde, Massachusetts, a fictional seaside community based strongly on Marquand's Newburyport. The first of these novels, The Late George Apley (1937), a satire of Boston's upper class, won the Pulitzer Prize for the Novel in 1938. Other Marquand novels exploring New England and class themes include Wickford Point (1939), H. M. Pulham, Esquire (1941), and Point of No Return (1949). The last is especially notable for its satirical portrayal of Harvard anthropologist W. Lloyd Warner, whose Yankee City study attempted (and in Marquand's view, dismally failed) to describe and analyze the manners and mores of Newburyport. Marquand was a part time war correspondent during World War II. The war's huge effect on American individuals and families is often an element in his later novels. Several characters in these novels are motivated by a sense of duty to aid the war effort, though they are past draft age and even unsure of the value of their contribution. For all of his ambivalence about America's elite, Marquand ultimately succeeded not only in joining it, but in embodying its characteristics. He forgave the upper crust classmates who had snubbed him in college (relationships he satirized in H. M. Pulham, Esq and The Late George Apley). He was invited to join all the right social clubs in Boston (Tavern, Somerset) and New York (Century Association, University). Through his second marriage to Adelaide Ferry Hooker, he became linked to the Rockefeller family (her sister, Blanchette, was married to John D. Rockefeller III). He maintained luxury homes in Newburyport and in the Caribbean.

Жеке өмір

Маркуан екі рет үйленген және бес баласы болған. 1922 жылы Кристина Седжвикке үйленді, олардың екі баласы болды: Джон кіші ұлы және Кристина кіші қызы. Маркуанд пен Седжвик 1935 жылы ажырасты. Келесі жылы Маркуан Томас Хукердің ұрпағы Аделаида Ферри Хукерге үйленді. Олардың үш баласы болды – екі ұл және бір қыз, содан кейін 1958 жылы ажырасты.

Өлім

1960 жылы 16 шілдеде Маркуанд Массачусетс штатының Ньюберипорт қаласында 66 жасында ұйықтағанда жүрек талмасынан қайтыс болды.