Кіріспе

Лұқа 22 - Христиан Киелі кітаптарының Жаңа Келісіміндегі Лұқа Евангелиесінің жиырма екінші тарауы. Бұл кітап Құтқарылу мейрамына не Ашымаған нан мейрамына дейінгі күндері басталады. Бұл тарауды қамтитын кітаптың аты белгісіз, бірақ ертедегі христиан дәстүрі әдетте Лұқа евангелист осы Евангелиені және Елшілердің істері кітабын жазды деп санайды. Бұл тарау осы евангелиедегі азапты оқиғаларды баяндайды, ол 23-тарауда жалғасады: егер Лука 21-ші тараудағы апокалиптикалық баяндама "барлық ойларын Патшалықтың шынайылығына негіздесе", онда ол "жекеден-жеке азапты оқиғаға әкеледі [ол] оның қалай құрылғандығын көрсетеді".

Мәтін

Бастапқы мәтін грек тілінде жазылған. Бұл тарау 71 тармаққа бөлінген. Бұл - Евангелиедегі аяттар саны жағынан екінші ең ұзын тарау.

1-6 тармақтар

Лұқа 22: 1-6 тармақтарда Исаны өлтіру үшін бас діни қызметкерлер мен дін мұғалімдерінің Яһуда Искариотпен бірлесіп жасаған жоспары баяндалады. Бұл көрініс Марқа 14:12, 1011 және Матай 26:15, 1416-да да суреттеледі. Генри Алфорд Матайдың жазғандары толық екеніне назар аударып, Лұқаның жазғандарын "оқиғалардың жай ғана жинағы" деп атайды. Лұқаның жазған хатында Яһуданың Исаны "көпшілік жоқ кезде" ұстап беруді мақсат еткені баса айтылған. Жохан 11:45 - 57 тармақтарда Исаны өлтіру туралы жоспар да жазылған.

1-аят

Осылай Құтқарылу мейрамы жақындап қалған еді. Сол кезде Ашымаған нан мейрамы деп те аталатын. Бұл шағын түсіндірме "Пасха деп аталады", "Қасиетті Луканың негізінен басқа ұлт адамдарына жазғанын анық көрсетеді".

Қоштасу сөздері

Лұқа 22:14 38 (NKJV) грек-рим және библиялық дәстүрлердегі басқа да қоштасулар үлгісі бойынша "Исаның қоштасу сөзі" деп сипатталған.

14-аят

Таң атып, кешкі асқа жеткенде Иса елшілерімен бірге дастарқан басына жайғасты. δώδεκα (dōdeka, "он екі" деген мағынаны білдіреді) сөзі кейбір көне қолжазбаларда кездеспейді, ал кейбір сыншы редакторлар оны алып тастайды. Протестанттық діни қызметкер Генрих Мейер кейбір мәтіндерге енгізілгенге дейін "біздің параллельдермен келісе отырып, шетке жазылып қалдырылды" деп болжайды.

43-44-аяттар

Сонда көктен бір періште келіп, Исаға күш-қуат берді. Иса қатты қиналып, жан тәсілімен сиынып мінажат етті. Оның тері қан тамшыларына ұқсап жерге тамып жатты. XIX ғасырдың екінші жартысынан бастап ғалымдар Лұқа 22:43 - 44 тармақтағы сөздердің шынайылығына күмән келтіріп келеді. Бұл тармақтар грек тіліндегі қазіргі басылымдарда екі жақ жақшада орналастырылған, ал "Revised Standard Version" аудармасында төменгі беттерде келтірілген.

45-аят

Иса сиынып болған соң орнынан тұрды да, шәкірттеріне қайта оралып, олардың қайғыдан қалжырап, ұйықтап жатқанын көрді. Лұқа "қайғыға батып" деген сөздерді келтірген, бірақ бұл сөздерді Матай мен Марқа жазған жазбаларда кездестіруге болмайды.

50-51-аяттар

50 Олардың біреуі бас діни қызметкердің малайына қарай сілтеп қалып, оның оң құлағын шауып түсірді. Бірақ Иса: - Енді бітерсіңдер, - деп жауап қайырды. Иса сол адамның құлағына қолын тигізіп, оны сауықтырды. Лұқа да, Жохан да құлдың оң құлағын шауып тастағанын айтады. Дәл солай Дж. Б. Филипс: "Сендер дұрыс айтасыңдар, Менмін", - деп аударады. Бір кітапта бұл сұрақтардың қалай қойылғаны жайлы былай делінген: "Осылай жауап бергенде, жауап алушы өзіне қойылған сұраққа толықтай сенетінін білдіреді". Біз оның "Өзін Мәсіх деп жариялайтынын" естідік. Исаның өзі туралы айтқан куәлігін мойындамағаны және содан кейін сотталуы туралы сөздері осы тараудың соңында айтылады.