Кіріспе
Ғибадатханадан сауда-саттық әрекеттерін қуып шығару Ғибадатхананы тазарту Исаның саудагерлер мен ақша айырбастаушыларды ғибадатханадан қуып шығаруы туралы әңгімелейді және Жаңа Келісімнің төрт каноникалық ізгі хабарында да баяндалады. Бұл көрініс христиан өнерінде жиі кездесетін мотив болып табылады. Бұл оқиғада Иса мен шәкірттері Құтқарылу мейрамын тойлауға Иерусалимге барады. Иса саудагерлер мен тұтынушыларды ғибадатханадан қуып шығарып, оларды сауда-саттықпен айналысып, ғибадатхананы "қарақшылар ордасына" (Синаптикалық ізгі хабарларда) және "сауда үйіне" (Жоханның ізгі хабарында) айналдырғандары үшін айыптайды. Бұл оқиға Синоптикалық Ізгі хабарлардың соңында (а , а) және Жохан Ізгі хабарының басында (а) кездеседі . Кейбір ғалымдар бұл екі оқиға екі бөлек оқиға деп есептейді, өйткені Жоханның Ізгі хабарында бір ғана Құтқарылу мейрамы аталмаған.
The cleansing of the Temple narrative tells of Jesus expelling the merchants and the money changers from the Temple and is recounted in all four canonical gospels of the New Testament. The scene is a common motif in Christian art. In this account, Jesus and his disciples travel to Jerusalem for Passover, where Jesus expels the merchants and consumers from the temple, accusing them of turning it into "a den of thieves" (in the Synoptic Gospels) and "a house of trade" (in the Gospel of John) through their commercial activities. The narrative occurs near the end of the Synoptic Gospels (at , , and ) and near the start of the Gospel of John (at ). Some scholars believe that these refer to two separate incidents, given that the Gospel of John also includes more than one Passover.
Сипаттама
Иса Иерусалимдегі ғибадатханаға барған, ал оның ауласы малға, саудагерлерге және ақша айырбастаушылардың үстелдеріне толы болған. Иерусалим Құтқарылу мейрамына келген яһудилермен толы еді. Бұл жерде Иса ғибадатхана басшыларын ұрлықпен айыптады және осы жағдайда кедей жесір әйелдерді құрбандыққа шалдыққандар деп атады, бұл туралы дәлел келтіреді. Иса пайғамбардың айтуынша, ол ғибадатхана арқылы тауар тасымалдауға тыйым салған, бұл барлық сауда-саттықты бұзатын санкция еді. Бұл жерде мал сатып алу мен сату орындары болған. "Дәуіттің Ұрпағы үшін Тәңір Ие мадақталсын!" деп айқайлап жүрген балаларды Исаның білген-білмегенін сұрағанда, ғибадатхана жетекшілері: Иса оларға: "Балалар мен сәбилердің аузынан Өзіңе мақтау әнін шығардың", - деп жауап берді. Бұл сөз тіркесінде "балалар мен сәбилердің аузынан" деген сөз тіркестері бар. Яһудилердің көнеліктері деген еңбегінде бірінші ғасырдың тарихшысы Флавий Иосиф Флавий (Ант 15.380) ғибадатхананы қайта құруды Ирод Ұлы өзінің билігінің 18-ші жылы 22 жылы, Аугусттың 20 жылы Сирияға Фраат IV ұлын қайтару үшін келгеніне екі жыл бұрын бастағанын жазды. Ғибадатхананы кеңейту және қайта құру жалғасып жатты, ал ол 70 жылы римдіктер жойғанға дейін тұрақты қайта құруда болды. Бұл уақытқа дейін 46 жыл құрылыс жүргізілгенін ескерсек, Жоханның Ізгі хабарындағы ғибадатханаға келу біздің заманымыздың 24-29 жылдары аралығында болғанын болжауға болады. 70 жылы болашақ император Тит ғибадатхананы жойған кезде, кешен бірнеше жылдан кейін ғана аяқталуы мүмкін.
Талдау
Сент-Томас университетінің профессоры Дэвид Лэндри "бұл оқиғаның маңыздылығы Исаның осы оқиғадан кейін бір апта ішінде өлгенімен дәлелденген. Матай, Марқа және Лұқа Исаның өлімін 'жапқан' осы оқиғаға қатысты пікірлерін бірдей айтады". Батлер университетінің профессоры Джеймс Ф. Макграт мал сатудың ғибадатханадағы құрбандыққа арналған мал сатумен байланысты екенін түсіндіреді. Сондай-ақ ол ғибадатханадағы ақша айырбастаушылар көптеген валюталарды ғибадатхана салығын төлеу үшін қабылданған валютаға айналдыратындығын түсіндіреді. Э. П. Сандерс пен Барт Эрман гректер мен римдіктердің ақшасы яһудилер мен Тирдің ақшасына айналдырылды дейді. Көпшілік Исаның бұл сөздерін ақша айырбастаушылардың халықты күнделікті алдауларына қарсы тұрғаны үшін айтқан деген пікірде. Сондықтан ғибадатхананың басшылары кедейлерді қанау үшін аристократиямен бірлесіп жұмыс істеді. Бірінші яһудилік-римдік соғысының алғашқы әрекеттерінің бірі - мұрағаттағы қарыз жазбаларын өртеу болды. Рим папасы Франциск ғибадатхананы тазартуды зорлық-зомбылық емес, пайғамбарлық көрініс деп санайды. Исраилдік не яһуди неви'имдер ("аяуыздар", "пайғамбарлар") Құдайдан хабар жазып, сөйлеумен қатар, өмірлерінде пайғамбарлық іс-әрекеттерді жиі орындады. Д. А. Карсонның айтуынша, ғибадатхана күзетшілері Исаны тұтқындамағанының себебі - көпшілік Исаның іс-әрекетіне қолдау көрсеткені. Морис Кейси осы пікірмен келіседі, ол ғибадатхананың басшылары Иса мен оның шәкірттеріне қарсы күзетшілерді жіберу көтеріліс пен қазаға ұшыратады деп қорыққан болуы мүмкін, ал Антония бекінісіндегі римдік сарбаздар мұндай кішігірім тәртіпсіздікке әрекет етудің қажеті жоқ деп ойлады; дегенмен, Исаның әрекеттері, мүмкін, биліктің Исаны бірнеше күннен кейін тұтқындауға және кейінірек оны римдік префекті Понтий Пилатпен айқышқа шегелетуге шешім қабылдауына себеп болған. Исаның іс-әрекеттері (1998) кітабында айтылғандай, Иса семинарындағы және басқа да ғалымдар ғибадатхана кешенінің кеңдігі фактісі негізінде Ізгі хабарларда айтылғандай оқиғаның тарихилығына күмән келтіреді. Исаның іс-әрекеттері кітабында Иса семинарының ғалымдары ғибадатхана кешенінің аумағы "отыз төрт футбол алаңы" шамасында екенін айтады. Сол кітапта Иса семинарындағылар Құтқарылу мейрамы сияқты үлкен мейрамдарда сол аймаққа "мыңдаған паломшылар" келетінін айтады. Иса семинарында Иса "істеуханаға қарсы іс-әрекет жасады және ғибадатханаға қарсы сөз айтты" деп санайды. Джон Доминик Кроссан Исаның ғибадатхананы кез келген арамдықтан тазартуға тырыспағанын айтады. Қайта, бұл - адамдардың өкінуіне қарағанда, қателіктерді кешіруді дұрыс түсінбеген, мал құрбандығын ұсынуға қарсы шыққан радикалды наразылық. Ол осы көзқарастар Шомылдыру рәсімін жасаған Жақия мен Еремияның пікірлеріне сәйкес келеді деп санайды.
Толедот Иешу
Кейінгі уақытта оқиғаның оқиғасы туралы баяндауға бірқатар көркемдіктер енгізілді, олар әдетте ғалымдар аңыз немесе айтыс ретінде қарастырады. Мысалы, Толедот Йешу, пародиялық ізгі хабар, бәлкім, Мәсіхтен кейін 1000 жыл бұрын жазылған, бірақ, бәлкім, екінші ғасырдағы яһуди-христиан ізгі хабарларына байланысты және ауызша дәстүрлер емес, олар каноникалық баяндамалардың қалыптасуына дейін қайта оралуы мүмкін. "Толедот" Ешуы Ешу 310 ізбасарларымен бірге ғибадатханаға кіргенін айтады. Мәсіхтің ізбасарлары шынымен де Ғибадатханаға кіргенін, және шын мәнінде Киелілердің Киелісін де, Эпифаний де мәлімдейді, ол сондай-ақ Жақыптың бас діни қызметкердің кеуде қалқасын және бас діни қызметкердің диадемасын киіп, шын мәнінде Киелілердің Киелісіне кіргенін және Сүйікті Жақияның бас діни қызметкердің бас киімін киетін құрбандыққа шалушы діни қызметкер болғанын мәлімдеді. Ешу да Толедот Ешуда "Алланың құпия есімі" - шем хамефорашты "Адамдардың қасиеттілерінен қасиетті" деп атаған.