Кіріспе

Sagittarii (лат. Sagittarius - аққу) - латын тіліндегі садақшылар. Жаяу әскер немесе ат әскері бөлімдерінің атауларындағы sagittariorum термині арнайы садақшы полкін көрсетті. Рим империясының алғашқы кезеңінде Рим армиясында атпен және жаяу садақшылардың тұрақты көмекші бөлімшелері пайда болды. Принципаттың кезінде барлық садақшылардың үштен екісі жаяу, үштен бірі ат үстінде садақ атушы болды. Біздің заманымыздан бұрынғы І ғасырдың басында атпен садақ жегушілер кеңінен қолданылған, тіпті Орталық Еуропадағы герман тайпаларына қарсы римдік науқандарды қолдаған. Римдік садақшылардың, жаяу әскер мен ат әскерінің әдеттегі қаруы - композиттік садақ, бірақ Вегеций рекруттарды "arcubus ligneis" (ағаш садақпен) оқытуға кеңес берді, бұл солтүстік Еуропаның өздігінен садақ дәстүрінде жасалған болуы мүмкін. Бір зерттеушілердің айтуынша, римдік қайыс арқалықтардың көбісі ассимметриялық болған, төменгі аяқтары жоғарғысынан қысқа болған. V ғасырда көптеген римдік ат әскерлері садақты семсер мен найзаға қосымша ретінде қолдануға үйретті, бірақ сагитарийлер садақты қосымша қару ретінде емес, негізгі қару ретінде қолданған көрінеді. Notitia Dignitatum-ға сәйкес, sagittarii-дің көпшілігі, әсіресе equites sagittarii, Шығыс империясында немесе Африкада болды. Мүмкін, басқа ат әскерлері қолдарына садақ ұстаған шығар, бірақ олар сагитарийлер сияқты аттанушы садақшылар болған жоқ. Қас-қағаздарды негізгі қару ретінде қолдану, бәлкім, Шығыс елдерінде 4 - 5 ғасырларда Рим армиясына парсы және хунн қақпаларын жарақтанған ат әскеріне қарсы тұру үшін пайда болған. Прокопийдің тарихы мен Маврикийдің Стратегиконы кезінде Рим әскерлерінің негізгі тиімді әскери құралы ат әскері болды, олардың көбі садақпен қаруланды. Батыс империясы құлағаннан кейін, Шығыс Рим әскерлері жүздеген жылдар бойы атпен садақ ату дәстүрін сақтап қалды.