Кіріспе

Девон қалашығы, Англия
ағылшын қаласы

Торкей (/tɔrˈkiː/ torKEE) – Англияның Девон графтығындағы теңіз жағалауындағы қала, Торбей бірыңғай әкімшілік аймағының құрамына кіреді. Ол графтық орталығы Эксетер қаласынан оңтүстікке қарай 18 миль (29 км), ал Плимут қаласынан шығыс-солтүстік-шығысқа қарай 28 миль (45 км) қашықтықта, Тор шығанағының солтүстігінде орналасқан. Батысында көршілес Пейгтон қаласымен шектесіп, шығанақтың қарсы жағында Брикшем балық порты жатыр. Қала экономикасы, Брикшемдегідей, бастапқыда балық аулау мен ауыл шаруашылығына негізделген. Алайда, 19 ғасырдың басында ол сәндік теңіз жағалауындағы курортқа айнала бастады. Кейіннен қаланың даңқы артқан сайын, Виктория дәуірінде бұл қала аса танымал болды. Жылы климатымен әйгілі болғандықтан, қала "Англияның Ривьерасы" деген лақап атқа ие болды. Жазушы Агата Кристи осы қалада дүниеге келді және балалық шағының алғашқы жылдарын Торкейдегі Эшфилдте өткізді. Оның өмірі мен шығармашылығына арналған тақташалары бар "Агата Кристи жолы" саябағы бар. Ақын Элизабет Барретт Браунинг 1837-1841 жылдары осы қалада тұрды. Бұл оның дәрігерінің ұсынысымен жасалды, мақсаты – оны аурудан емдеу болатын; бұл ауру туберкулез болуы мүмкін деп саналады. Оның бұрынғы үйі қазір Воган Парадтағы "Реджина" қонақ үйінің бір бөлігіне айналды.

Топонимика

Торквей атауы ежелгі Торре ауылының порты болғандықтан пайда болған. Өз кезегінде, Торре атын тордан алған, оның кеңінен қазылған қалдықтары қаланың Лаймингтон жолынан көрінеді. Алғашқы атауы Торрекуэй болған, кейін Торкей, Торки және Тор Куэй деп аталған, содан соң сөздер бірігіп Торквей аты пайда болды.

Тарих

Қазіргі Торквейді құрайтын аймақ палеолит дәуірінен бері қоныстанған. Кентс үңгірінен табылған қол балталары 40 000 жылға дейін соққан, ал Кентс үңгірінен табылған 4 нөмірімен белгіленген жоғарғы жақ сүйегінің фрагменті 37 000–40 000 жыл бұрынғы Еуропадағы қазіргі заманғы адамның ең көне мысалы болуы мүмкін. Британия Рим империясының бір бөлігі болған кезде римдік әскерлер Торквейге барып, Кентс үңгіріндегі "Бет" деп аталатын ерекше жартасқа құрбандықтар шалған. Торквейдегі ең алғашқы маңызды құрылыс 1196 жылы салынған Премонтратенттік монастырь – Торре аббаттығы болды. Торквейдің кеңеюінің екінші кезеңі 1848 жылдың 18 желтоқсанында Торре теміржол стансасының ашылуымен басталды. Көлік байланысының жақсаруы Изамбард Король Брунелдің теміржолдарында болмаған жақын жердегі қалалардың есебінен жылдам өсімге алып келді. Орталықтағы Торквей теміржол стансасы 1859 жылдың 2 тамызында ашылды, одан платформалардан теңіз көрінісі ашылатын. Алдыңғы онжылдықтардағы өсімнен кейін Торквейге 1892 жылы қала мәртебесі берілді. Torquay Tramways 1907 жылдан бастап электрлі көше трамвайларын пайдаланды. Олар бастапқыда қаланың әуе сымдарын бұзбау үшін ерекше Дольтер штангалы байланыс арқылы электр қуатымен жабдықталды, бірақ 1911 жылы дәстүрлі әуе желісіне ауыстырылды. 1911 жылы желі Пейнгтонға дейін созылды, бірақ 1934 жылы жабылды. Корольдік ұлттық құтқару қайықтары институтының Торквей құтқару қайықтары стансасы 1876 жылдан 1923 жылға дейін Лейдиз ванналық шығанағында орналасқан. 1917 жылдан 1928 жылға дейін портта екінші құтқару қайығы сақталды. Торквей теңіздік шипажай порттың жанындағы Beacon Hill төбесінде салынғаннан кейін "Спа қаласы" ретінде танымал болды. Бастапқыда "Bath Saloons кешені" деп аталған бұл кешенде ашық ауада сумен толтырылған жүзу бассейні болды. Кешен 1853 жылы Beacon Hill мүйісіне орын жасау үшін жарғылау арқылы жарылғаннан кейін ашылды. Чарльз Диккенс сол жерде оқыған деген әңгіме бар. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Торквейде әскери госпитальдар орналасқан, Галлиполи шайқасынан аман қалған көптеген жауынгерлер қалада жазылып, әскерлерге баспана ретінде пайдаланылды. 1915 жылдың қыркүйегінде король Георг V және королева Мария келді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Торквей Оңтүстік-Шығыс Англия қалаларына қарағанда қауіпсіз деп есептелді және Лондон аймағынан эвакуацияланғандарды қабылдады. Дегенмен, қала соғыс кезінде ұшақтар Плимут шабуылына қатысқаннан кейін артық жүктемелерді тастағаннан туындаған шағын бомбалық залалдарға ұшырады. Торквейге соңғы әуе шабуылы 1944 жылдың 29 мамырында, маусым айындағы D күніне дейін аз уақыт қалғанда болды. D күніне дейінгі айларда мыңдаған АҚШ армиясының қызметкерлері Челстон мен Кокингтонға орналастырылған 3204-ші квартермейстерлік қызмет компаниясымен келді. "Оверлорд" операциясы кезінде американдық 4-ші жаяу әскер дивизиясының 23 000-нан астам әскери қызметкері Торквейден Юта-Бичке аттанды. Америка армиясы қолданған жүк тиеу пандустары әлі күнге дейін Воган Парадындағы Регина қонақ үйінің алдында көрінеді. 1948 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының су спорты жарыстары Торквейде өтті, ал Олимпиада алауы Лондоннан Торре Абби бақшасына жеткізілді. 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында ешқандай олимпиадалық іс-шаралар өтпесе де, желкендеу Веймутта өткендіктен, Торбей командаларды дайындық лагері ретінде қабылдауға тырысты және жалын Ұлыбритания айналасындағы маршрутында тағы бір рет өтті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Рок-Уолк жартастары мен гавань үстінде бірнеше жеке тұрғын үйлер салынды, бұл аймаққа Монте-Карло сияқты әсер берді. 1971 жылы қайғылы оқиғадан кейін теңіздік шипажайы бұзылып, "Коралл аралы" демалыс кешені салынды. Бұл кешен ең жоғарғы қабатындағы бетон аркаларымен және круиздік лайнерлердегідей күн сәулесінің палубаларымен ерекшеленді. Бұл жерде алтыбұрышты ашық бассейн және Beacon Cove жағажайына төмен түсетін күн сәулесінің террасалары болды. Ғимараттың ішінде бірнеше лаунждар, мейрамхана және ежелгі жүзу бассейнінің аркаларындағы түнгі клуб орналасқан. Барлық деңгейлерге гидравликалық жолаушылар лифті қызмет көрсетті. "Коралл аралы" 1977 жылы ашылып, 1988 жылы жабылды. 1997 жылы, құрылысынан 20 жыл өткен соң, кешен бұзылды. 2002 жылға дейін бұл жерде ешқандай құрылыс болған жоқ, содан кейін Living Coasts жағалаулық зообагы салынды. Торквей Америка ложасындағы соқырларға арналған оңалту орталықтарымен де мақтанды, ол көптеген жылдар бойы RNIB-ге тиесілі болды. RNIB-тің көптеген мүліктері сияқты, бұл үй де 1990 жылдары сатылып, жеке пәтерлерге бөлінді. 1980 жылдардың соңында Флит-стрит қайта жаңартылып, Флит-Уолк сауда орталығына айналдырылды, онда көше деңгейіндегі дүкендер мен жоғарғы деңгейдегі сауда алаңы бар. Көшенің бойымен созылатын ұзын қисық ғимарат магнолия түсімен боялған және сәл викториялық стильде жасалған. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында гавань маңында жаңа пабтар мен түнгі клубтар ашылды, бұл шектен тыс ішімдік ішуге әкеп соқты, бірақ соңғы жылдары полиция күшінің күшеюі және жауапты ішімдік ішу акциялары жағдайды жақсартты. Торквей маңындағы аудандар да жаңартуға немесе жабылуға ұшырады. Мысалы, қаланың теңіз жағасында орналасқан Рок-Уолк 3 миллион фунт стерлингтік қаржыландыру жобасы арқылы жаңартылып, 2010 жылдың 3 қазанында Royal Terrace Gardens фестивалінің аясында қайта ашылды. 2013 жылы Торквей павильоны қаржыландырудың жоғалуына байланысты жабылды және жаңа қаржыландырумен қайта ашуға бағытталған әрекеттер жалғастырылуда.

Басқару

Торквейді қамтитын жергілікті басқарудың бір ғана деңгейі бар, ол Торбейдің бірыңғай әкімшілігі. Торбей тек Торквейден гөрі ауданы кеңірек, сонымен қатар Пейгтон және Брикшемді де қамтиды. Торбей кеңесі Торквейде орналасқан, оның бас кеңсесі Торквей қалалық үйінде. Тарихи тұрғыдан алғанда, Торквей Тормохамның ежелгі приходының құрамында болған. 1835 жылға дейін приходты жер иелері мен шіркеу кеңесі басқарған, бұл көптеген ауылдық аймақтарға тән еді. 1835 жылы приход үшін жақсарту комиссарлары тағайындалған кезде қалалық жергілікті басқару нысандары пайда бола бастады. 1850 жылы сайланбаған комиссарлар сайланған жергілікті кеңеспен алмастырылды. Жергілікті кеңестің алғашқы жобаларының бірі – Юнион көшесінде қалалық үй салу, ол 1852 жылы аяқталды. 1876 жылдың мамырында Тормохам жергілікті кеңесі өзінің атын Торквей жергілікті кеңесіне өзгертуге дауыс берді, өйткені сол кезде Торквей қаланың жиі қолданылатын аты болды. Әртүрлі ресми атау шатасу тудырғаны айтылды. 1892 жылы Торквей муниципалды боронға айналды, оны ресми түрде «Торквей боронның мэрі, альдермендері және буржуалары» деп аталатын корпоративтік орган басқарды, бірақ көбінесе корпорация немесе қалалық кеңес деп аталды. 1911 жылы Касл Циркусында жаңа қалалық үй салынды. 1968 жылы Торквей бороны, Пейгтон және Брикшем қалалық округтері, сондай-ақ Чёрстон Феррерс приходы таратылды. Барлық аумақты қамту үшін Торбай деп аталатын графтық борон құрылды (сонымен бірге көршілес приходтардың шекаралары да сәл өзгертілді). Графтық борон ретінде Торбей Девон графтық кеңесінен әкімшілік тұрғысынан тәуелсіз болды. Алты жыл өткен соң, 1974 жылы жергілікті басқару тағы да реформаланды, Торбей метрополистік емес ауданға айналды, ал Девон графтық кеңесі аймаққа графтық деңгейдегі қызметтерді қайтадан көрсетті. Торбей 1998 жылы графтық кеңестен тәуелсіздігін қайта алды, ол бірыңғай әкімшілік болып жарияланды. Торбей әкімшілік мәселелер үшін Девонның рәсімдік графтығының құрамында қалады. Торквей (Пейгтонның бір бөлігімен бірге) 1974 жылы құрылған Торбай парламенттік сайлау округіне жатады, ал бұрын ол өзімен аттас округте болған. Округқа бір депутат сайланады, 2015 жылдан бері консерваторлар партиясынан Кевин Фостер.

География

Торквей Англияның оңтүстік-батыс жағалауында орналасқан, Торбейдің үштен бір бөлігін құрайды және шығанақтың батыс жағында жатыр. Мұндағы микроклимат қолайлы, қыстары жұмсақ және ылғалды болады. 2013 жылдың 14 шілдесінде сағат 17:30-да 31,5°C рекордтық температура тіркелді.

Қала, Торквей қаласын құраған бірнеше шағын елді мекендерден тұрады. Қаланың тарихи ядросы Тормохун (тарихи түрде Тормохам деп те аталады), Уэллсвуд, Уорберриз, Аптон және Эллакомбтан құралған, бұл жерлер бұрын Палк отбасының иелігінде болған. 1900 жылы Маллоктарға тиесілі Кокингтон иелігінің бөлігі болған Челстон мен Ливермид қалаға қосылды, одан кейін бұрынғы Сент-Мэричерч муниципалитеті де қосылды. Осы кезеңде Сент-Мэричерч Плейнмур, Уоткомб, Баббакомб және Кингскерсвеллді қамтыды. Уэллсвуд пен Линкомбтарды бай викториандықтар салды, олар Жерорта теңізіне саяхаттағаннан кейін итальяндық стильдегі виллалар мен мұнаралармен безендірді. Аймақта көптеген қарағайлар, лавр бұталары мен ағаштары (Laurus nobilis), пальма түрлерінің әртүрлілігі және Phormium өседі. "Торбей пальмалары" деп аталатын кабаж ағаштары аймақтың ерекшелігі болып табылады; олар 1820 жылы Жаңа Зеландиядан әкелінді және содан бері гүлденіп келеді. Торквейдің негізгі жағажайлары: Оддикомб жағажайы, Мидфут жағажайы, Мейденкомб, Уоткомб, Баббакомб жағажайы, Анстис Коув, Редгейт, Торре Абби Сэндс, Корбин Сэндс, Институт жағажайы және Холлакомб жағажайы. Олардың алғашқы екеуі 2012 жылы Еуропалық Көк Ту мәртебесіне ие болды. Бидефорд шығанағынан Торкейге дейін Девон арқылы өтетін Стиклепат жарылысы, Торбейді кесіп өтетін көптеген геологиялық жарылыстардың бірі. Баббакомб тік темір жолы осы жарылыстардың бірін пайдаланады. Уэллсвуд жағалауында Оңтүстік-Батыс жағалау жолынан көрінетін әктас доғасы – Лондон көпірі орналасқан.

Темір жол

Торкейде екі теміржол станциясы бар. Торквей теміржол станциясы теңізге жақын, Торре Абби құмдарының жанында орналасқан. Торре теміржол станциясы Ньютон Абботқа қарайтын жолдың іргесінде, құрлыққа қарай орналасқан. Барлық пойыз Торреде тоқтамайды. 2013 жылғы мәліметтер бойынша, Торквей және Торре (сондай-ақ Пейгнтон) станцияларын жақсарту және Эдгинсвеллде жаңа станция салу жоспарланған.

Жол

Торквей Ұлыбританияның тас жол желісіне A380 арқылы байланысқан, ол қала шетімен Hellevoetsluis Way және Hamelin Way болып өтеді, A38 және M5 Эксетерге дейін жалғасады. A3022 A380-нен бөлініп шығып, Torquay-ге Riviera Way ретінде, теңіз жағасына Newton Road және одан әрі Avenue Road арқылы, содан кейін Paignton-ға Torbay Road ретінде барады. A379 портынан өтіп, Баббакомб пен Сент-Мэричерчке дейін созылады, одан кейін жағалау бойымен солтүстікке қарай Тейнмутқа қарай жүреді. 2015 жылы Torquay шетінде, Kingskerswell жанында жаңа екі қатарлы тас жолдың құрылысы аяқталды, A380 South Devon Highway мен Torbay Ring Road арасында жаңа қиылыс пайда болды.

Автобус

Торквейдегі негізгі автобус операторы - Stagecoach South West. Оның 12-бағыты Ньютон-Аббот пен Брикшем арасында Торквей арқылы өтеді, ал қала ішінде тағы көптеген бағыттар қызмет етеді. 1919 жылдан 1996 жылға дейін Девон Генерал Торквейде автобустарды пайдаланды. 1965 жылдың 23 мамырынан бастап, бір бағытты қозғалыс жүйесі енгізілгендіктен, Пейгтоннан келетін автобустар Эбби Роуд арқылы бағытты өзгертуге мәжбүр болды.

Экономика

Торквей қаласы 1998 жылы көршілес Пейгтон қаласына көшкенге дейін Suttons Seeds компаниясының үйі болды, ал танымал және даулы алкогольдік бренд WKD-ның иесі Beverage Brands 2011 жылға дейін осы қалада орналасқан.

Туризм

Торкуэйде көптеген туристік тартымдылықтар бар, соның ішінде Кентс үңгірі – Ұлыбританиядағы ең маңызды тас дәуірі шамамен 40,000 жыл бойы ерте адамдарға пана болған. Үңгірдің қабаты бірнеше түрлі, онда тарихқа дейінгі адамдар мен жойылған жануарлардың бірге өмір сүргенін көрсететін қалдықтар табылды. Пастор Дж. МакЭнери 1825-1829 жылдар аралығында үңгірді зерттеді және олардың бірге өмір сүргендігі туралы теорияны ұсынды. Уильям Пенгелли 1865-1880 жылдар аралығында үңгірді жан-жақты зерттеді және МакЭнеридің гипотезасын қолдайтын дәлелдер тапты. Үңгір Агата Кристи, Беатрикс Поттер, король Георг V және Хайле Селассие сияқты көптеген танымал адамдарды қызықтырды, ол сапарынан қатты әсер алып, гиді Лесли Поуге алтын монета сыйлады. Rock Walk пен Marina арасындағы теңіз жағалауында Викториялық павильон орналасқан (суретте). Жанындағы «Достар шөлі» Викториялық архитектураны толықтырады. Принцесса саябағындағы шөлінің жанында, Принцесса театрының қасында Англиялық Ривьера дөңгелегі орналасқан; 100 фут биіктігіндегі бұл дөңгелек Англиялық Ривьераның бірегей көрінісін ұсынады және Торкуэй портына ерекше бұрыштан қарауға мүмкіндік береді. 1844 жылы Торкуэй табиғат тарих қоғамы құрған Торкуэй мұражайы Девондағы ең көне мұражай. Мұражайда геология, табиғаттану, археология және этнография бойынша халықаралық маңызы бар кең коллекциялар бар, соның ішінде Солтүстік-Батыс Еуропадағы қазіргі адамның ең көне қазбалық дәлелі де осында сақталған. English Riviera Geopark тарихы геология, қазбалар және археология туралы көрмелер арқылы айтылады, соның ішінде Кентс үңгірінен және басқа жергілікті археологиялық қазбалардан алынған артефакттар бар. Мұражайда Агата Кристи өмірі, ежелгі Египет, саяхатшылар және экология сияқты әртүрлі тақырыптарға арналған галереялар бар. Тағы бір галереяда тарихи шаруа үйлерінің интерьерлерінің көшірмелері көрсетілген. 1857 жылы Бэкон-Коувке қарап тұрған Bath's Saloons кешені салынды. Онда баль залы, концерт залы, күнге толы консерватория және жеке жуыну бөлмелері болды, ал төменде теңізге ашық үлкен қоғамдық бассейн орналасқан. Кейіннен бұл кешеннің орнында Пейтон зообағына тиесілі Living Coasts жағалау зообағы салынды. Қоғамдық бассейннің тас аркалары Living Coasts дүкеніне енгізілді. Torbay Council-дің қызығушылық танытқан тараптардан ұсыныстар қабылдау туралы шақыруына жауап ретінде 1999 жылдың басында жерді теңіз жануарларын көрмеге қою жобасы ұсынылды. Kay Elliott архитекторлары әзірлеген жобаға Плимут қаласындағы Ұлттық теңіз аквариумындағы көрмелерді қайталау қажеттілігін болдырмау үшін балық емес, теңіз құстарын орналастыруға арналған көрме кірді. Жобаны кейіннен Пейтон зообағы экологиялық паркі қабылдады және "Living Coasts" деп атады. 2020 жылдың маусым айында COVID-19 пандемиясына байланысты ол үшін мәңгілік жабылатыны туралы хабарланды. Басқа да тартымдылықтарға 1963 жылы ашылған Баббакомб үлгілі ауылы, 1939 жылы ашылған Баббакомб театры және Принцесса театры жатады. Қаланың әуеден көрінісін ұсынатын үлкен байланған шар бірнеше жыл бойы жұмыс істеді, бірақ 2012 жылдың қаңтар айында қатты желден зардап шекті. 1875 жылдан бастап Торкуэйде бірнеше керамикалық шеберханалар жұмыс істеді, олар туристік саудаға және жоғары сапалы бөлшек сауда нарығына арналған Торкуэй керамикасын жасады.

Өнер

Британ киносының алғашқы жылдарында Торкейде екі фильм шығару компаниясы болды – Cairns Torquay Films және Torquay And Paignton Photoplay Productions. Олар 1920 жылы барлығы үш фильм түсірді. Соңғы кезде Торквейде орналасқан Devon Films компаниясы, шығанақтың ең жаңа фильм өндірушісі ретінде танылды. Компания 2007 жылы Рикки Томлинсон, Крис Биссон және тағы басқалардың қатысуымен түсірілген Stepdad фильмін қаржыландырып, өндірді; ол Канн кинофестиваліне іліккен. Торквейде түсірілген және сол жерде түсірілген Snappers атты жаңа фильмде Каролина Квентин, Брюс Джонс және басқа да белгілі британдық телеактерлер ойнады, оның 2009 жылғы наурыз айында көрсетілімге шығуы жоспарланған. Порттың жанында орналасқан Princess Theatre Торбей кеңесіне тиесілі және ATG (Ambassador Theatre Group) басқарады. Бұрын Live Nation Theatres компаниясына тиесілі болған, бірақ олар 2009 жылы театрларын ATG-ге 100 миллион фунт стерлингке сатты. Шамамен 1500 орынға ие бұл Торкейдегі ең ірі театр, және ол гастрольдік тәуелсіз өндіріс компанияларын қабылдайды. Принцесса театрында тойлар және басқа да шаралар, мысалы, кештер мен ірі семинарлар ұйымдастырылады. TOADS Театр компаниясы Медфуттағы Киелі Марк шіркеуіне айналдырылған Little Theatre-ді басқарады, онда компанияның өзінің қойылымдарымен қатар, келуші қоғамдардың қойылымдары да көрсетіледі. Баббакомб театры Баббакомб Даунста орналасқан және елдегі ең ұзақ жазғы маусымына ие екенін мәлімдейді, ол тоғыз айға созылады. Торбей кеңесі және басқа жергілікті органдар Creative Torbay веб-сайтын басқарады, ол жергілікті мәдени ұйымдарға, шығармашылық адамдар мен суретшілерге өздерінің жұмыстарын насихаттауға мүмкіндік береді.

Медиа

Торкайдың жергілікті радио станциялары – BBC Radio Devon, Heart West және Greatest Hits Radio South West (бұрын Palm 105.5 және The Breeze деп аталған), оның студиясы Торкай қаласындағы Лаймингтон-роудта орналасқан. Жергілікті телеарналар BBC South West және ITV West Country арқылы көрсетіледі. Телевизиялық сигналдар Бикон-Хилл және жергілікті телеретрансляторлардан қабылданады. Қаланың жергілікті газеті – Herald Express, ол екі газет біріккеннен кейін 1925 жылдан бері жарық көріп келеді. Бұрынғы газеттердің қатарында 1839 жылы құрылған «Торквей және Тор Бас жарнамашысы мен директоры» газеті бар, ол 1853 жылы «Торквей анықтамалығы және Оңтүстік Девон журналы» болып, 1949 жылға дейін шығарылды, соңында «Оңтүстік Девон журналы» аталды және 1973 жылы жабылды.

Спорт

Торквейдің жағажайлық іс-шаралар мен регаталарды ұйымдастырудың ұзақ тарихы бар, себебі шығанақтың шығысқа қарайтын орналасуы қолайлы және ол 19-шы және 20-шы ғасырларда танымал болған. Бұл дәстүр 1948 жылы 1948 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының су спорты түрлері Торквейде өткенде ең жоғары деңгейіне жетті, Олимпиада оты Лондоннан Торре Абби бақшасына әкелініп, іс-шара бойында онда орналасты.

Саясат

1974 жылдан бастап 1997 жылға дейін Торбай сайлау округі консерваторлардың сенімді орыны болды, бірақ 1997 жылы либерал-демократ Адриан Сандерс шпион жазушысы Руперт Аласонның артық дауысын бар болғаны 12 дауыспен жеңіп алды, ал 2001 жылы бұл көрсеткіш 6 708 дауысқа дейін өсті. 2005 жылғы жалпы сайлау кезінде консерваторлардың лидері Майкл Ховард қалаға келді. Дегенмен, Сандерс 40,8% дауыспен (19 317, 2001 жылғы 23 012-ден азайған) орынды сақтап қалды. Либерал-демократтардан 9,7% дауыс өтуі консерваторларға (4,9% дауыспен), 1997 және 2001 жылдары либерал-демократтарды қолдаған сайлаушылардың қолдауы артып, үлкен дауыс жинаған Лейбористер партиясына және Ұлыбританияның тәуелсіздік партиясына (UKIP) бөлінді. Олардың үміткері Грэм Бут 2001 жылғы көрсеткішін 4,7% дауыспен жақсартты. 2005 жылы Торбайдың алғашқы сайланған мэрін тағайындау үшін референдум өтті. 2005 жылдың қазан айында өткен сайлауда жеңіске жеткен кандидат – бұрынғы либералдық парламенттік үміткер Николас Бай, ол консерватор ретінде сайлауда жеңіске жетті. 2011 жылы Гордон Оливер Торбайдың жаңа мэрі болып сайланды, бұрынғы мэр Николас Байды жеңіп шықты. Оливер 12 716 дауыспен, ал Бай 9 631 дауыспен екінші және соңғы саноқтан кейін жеңіліске ұшырады.

Білім

Торквейде бірқатар бастауыш мектептер бар, соның ішінде Сент-Мэричерчтегі Сент-Маргарет бастауыш мектебі бар, онда шамамен 329 оқушы оқиды және бұрынғы ферма болған үлкен аумақта орналасқан. Қалада бес негізгі орта мектеп бар. Торкуэй академиясы, бұрын Торкуэй қоғамдық мектебі және Оудли Паркі деп аталған, бұрын қиындықтарға тап болған, бірақ 2001 жылдан бері Ofsted-тің арнайы бақылаудан шықты. Мектеп 26 миллион фунт стерлингке қайта жаңартылды және 2010 жылдың желтоқсанында Ofsted қайта бағалағанда, ол «жақсы және жақсарып келе жатқан мектеп» деп танылды. 2001 жылдың қыркүйегінде Торкуэй ұлдар гимназиясының (Torquay Boys' Grammar School) демеушілігімен академия мәртебесіне ие болды. Spires College (бұрынғы Westlands School) – барлық деңгейдегі оқушыларды қабылдайтын орта мектеп және жоғарғы сынып кешені. 2002 жылы жаңа ғимаратқа көшірілді. Сент-Кутберт-Майн мектебі – католик және Англикан шіркеуінің бірлескен орта мектебі және жоғарғы сынып кешені. Торкуэйдегі тағы екі мемлекеттік орта мектеп таңдаулы. Олар – Torquay Boys' Grammar School және Torquay Grammar School for Girls, оларға тек Eleven plus емтиханын және мектептердің өз стандартты тестілерін сәтті тапсырған оқушылар ғана қабылданады. Аймақта Abbey School сияқты бірнеше жеке мектептер де бар. Жоғары білім алу үшін студенттер жоғарыда аталған The Spires, St Cuthbert's Mayne немесе Grammar мектептерінің жоғарғы сыныптарына бара алады, немесе 2006 жылдың қаңтарында толыққандай ашылған жаңа кампуста, Пейнгтон қаласындағы Лонг-роудта орналасқан Оңтүстік Девон колледжіне бара алады.

Денсаулық сақтау

Торкуайда екі аурухана бар: NHS басқаратын Торбай ауруханасы, ол Ньютон жолындағы Шифэйде орналасқан, және жекеменшік, шұғыл емес Монт Стюарт ауруханасы, ол Торредегі Сан-Винсент жолында Ramsay Health Care UK басқарады.