Кіріспе

2019 жылғы жағдай бойынша Малави экономикасы жалпы ішкі өнім бойынша 7,522 миллиард долларды құрайды және негізінен ауыл шаруашылығына негізделген, халықтың шамамен 80 пайызы ауылдық жерлерде тұрады. Африканың оңтүстік-орталық бөлігінде орналасқан бұл ел әлемдегі ең аз дамыған елдердің қатарында. 2017 жылы ауыл шаруашылығы ЖІӨ-нің шамамен үштен бір бөлігін және экспорттық кірістің 80 пайызын құрады. Экономикасы Халықаралық валюта қоры, Әлемдік банк және жекелеген донор елдерден түсетін экономикалық көмекке тәуелді. Үкімет алдында экспортты дамыту, білім беру және денсаулық сақтау жүйесін жақсарту, орманды қырқу және топырақ эрозиясы сияқты экологиялық мәселелерді шешу, сондай-ақ Африкадағы АИТС/Құреу проблемасымен күресу сынды маңызды міндеттер тұр. Біріккен Ұлттар Ұйымының мәліметінше, Малави – ең аз дамыған елдердің бірі.

Өнеркәсіп

2013 жылы Малавидің өндіріс секторы ЖІӨ-нің 10,7%-ын құрады. Басты салалар: азық-түлік өңдеу, құрылыс, тұтыну тауарлары, цемент, тыңайтқыш, мақта талшығын өңдеу, жиһаз және темекі өндірісі. Үкіметтің ауыл шаруашылығын әртараптандыру және жаһандық құндылық тізбегінде көтерілу әрекеттері нашар инфрақұрылым, жеткіліксіз білікті жұмыс күші және нашар бизнес ахуалмен шектелді. Компанияларға жаңа тәсілдер мен технологияларды енгізуге көмектесу мақсатында 2013 жылы қабылданған Ұлттық экспорт стратегиясы компанияларға халықаралық зерттеулердің нәтижелеріне және қолда бар технологиялар туралы толымды ақпаратқа қол жеткізуге жағдай жасайды; сондай-ақ, бұл стратегия компанияларға елдің Экспортты дамыту қоры мен Малави инновациялық шылымдау қоры сияқты көздерден мұндай технологияларға инвестициялау үшін гранттар алуға көмектеседі. Параллельдік түрде, үкімет ғылыми-зерттеу және дамуға инвестицияларын ЖІӨ-нің 1%-ына дейін арттырды.

Тамақ пен сусындар

Жемістер мен көкөністердің көп бөлігі шикі күйінде экспортталады, ал өңделген тағамдар негізінен Оңтүстік Африкадан импортталады. 1965 жылы Carlsberg компаниясы Даниядан тыс, Блантайр қаласында алғашқы сыра қайнату зауытын ашты. Бұл зауыт сонымен қатар лицензия бойынша Coca Cola өнімдерін де бөтелкелейді. 2013 жылы Салима қаласында жеміс концентратын экспорттауға арналған манго өңдеу орны ашылды. Universal Industries компаниясы Блантайрда бірнеше азық-түлік фабрикаларын басқарады, онда дәмділер, чипстер, печеньелер, сүт ұнтағы, соя өнімдері және балалар тағамы өндіріледі. Кофе мен шайды Тьоло, Муланже және Мзузу маңындағы аймақтардағы бірнеше компания өңдейді.

Фармацевтикалық компаниялар

Малавиде төрт фармацевтикалық компания бар. Олар дәрі-дәрмектердің шектеулі ассортиментін, әсіресе жергілікті нарықта үлкен сұранысқа ие дәрі-дәрмектерді өндіреді. Олардың арасында – Pharmanova Ltd. Дүниежүзілік банктың 2014 жылғы мәліметтеріне сәйкес, ел халқының шамамен 12 пайызы электр қуатына қол жеткізе алады. Елде Шир өзенінің су деңгейінің күрт төмендеуі салдарынан электр қуаты үнемі тоқталып тұрады, соның нәтижесінде қуат өндірісі жартысына дейін азайды. Өзен әдетте 300 МВт электр қуатын өндіреді, бұл Малавидің жалпы қуат көлемінің 98 пайызын құрайды. Бірақ ESCOM мәліметінше, құрғақшылық осы қуатты 160 МВт-қа дейін төмендетті. Дегенмен, Мутариканың екінші мерзімінде экономикалық наразылық азайды. Экономикалық наразылық 2011 жылғы шілдеде Малавиде болған экономикалық протестердің себебі болды.