Кіріспе

Баудхаяна Шраута Сутра (Baudhāyana Śrautasūtra немесе Baudhāyanaśrautasūtram) - Брахмана дәуірінің аяғында Шығыс Уттар Прадеште жазылған Кришна Яджурведаның Тайттирия Шаха мектебінің салтанатты рәсімдерімен айналысатын кеш Веда мәтіні. Бұл хабар ауызша және қолжазба арқылы берілді. Оны 1904 жылы 23 - ші жылы "The Asiatic Society" баспасында басып шығарды, оны С. Г. Кашикар өзінің "Сраутакосасында" ішінара, ал кейіннен тұтастай аударды. Оны Виллем Каланд редакциялаған.

Тарих және маңызы

Баудхаяна, сутраның дәстүрлі авторы, бастапқыда Ақ Яджурведаның Канва мектебінен шыққан. В. Каланд буддаянның осы дәстүрден Тәттірия мектебінің дәстүріне ауысқанын көрсететін материалдарды келтірді. Бұл мәтіннің шығыс (Бихар) аймағы мен батыс (Уттар-Прадеш) аймағы арасындағы географиялық орналасуына сәйкес келеді. Алайда Бадхаянаның өзі көп рет келтірілген; бұл еңбек оның шәкірттерінің және оның мектебі Бадхаяналардың еңбегі екені анық. Бұл мәтін маңызды, өйткені ол Баудхаянадан батысқа қарай орналасқан Таиттрияның Вадхула суб-мектепінің жанында орналасқан ең көне Шрутасутралардың бірі. Екі мектеп те (басқа кейбір ертедегі сутралар сияқты) өз мәтіндеріне Брахмана жолдарының бірқатар бөліктерін енгізуге келіседі. Сондай-ақ, олардың мантраларды айтуындағы ерекше ұқсастықтары бар. Алайда, БСС ең маңыздысы, ол соңғы Ведалық ритуалистердің Сутра стиліне қарай жасаған алғашқы қадамдарын айқын көрсетеді, бұл әрқашанда қысқаша, Катяяна Срутасутраның минималды стилі мен Панинидің қысқа формулаларымен аяқталады. Бұл ерекшелік Макото Фушими өзінің Гарвардтағы соңғы диссертациясында (2007) баудхаяналар сутраны құруда қолданған көптеген жеке құрылғыларды көрсеткенше назардан тыс қалды. Олардың ішінде белгілі бір рәсімнің немесе рәсімнің сипаттамасын көрсететін және қысқаша сипаттайтын белгілі бір "басты сөздер" бар, сондай-ақ олар барлық Шраута рәсімдерінің жаңа жіктелуін қамтиды. Нәтижесі біркелкі емес: БСС әлі де Шраутасутра болып табылады. Қосымша бөлімде Баудхаянадан басқа да ырым-жырым мамандарының пікірлері талқыланады, ол да келтіріледі. БСС құрамына "шығыс" Веда патшаларының, мысалы, Косала мен Видеханың, өздерінің Ведалық емес аумақтарында Ведалық рәсімдерді орнату құмарлығы себеп болды.

ПуруравасУруваши аңызы

БСС-да табылған оншақты брахманалық үзінділердің ішінде бір брахманада Урваши мен Пуруравалар аңызы туралы айтылады, ол сондай-ақ Шатпатта брахмана және Вадхула Анвакхиана сияқты басқа да ведикалық мәтіндерде баяндалады. Мифті, әрдайым өзгеріп отыратын формада, Маһабхаратада және кейінірек жазылған мәтіндерде, мысалы, Калидаса драмасында кездеседі. Ригведаның (10.95) өте поэтикалық диалогтық әнұранынан белгілі болған Пуруравалар мен Урвасидің, олардың бөлінуі мен қайта қосылуы туралы аңыз әңгімелейді. Олар бөлінгеннен кейін Пуравас "равинг" деп, айналасында жүрді, бірақ ол сондай-ақ белгілі бір от рәсімдерін орындады. БСС 18.45 және Шатпатта Брахмана 11.5.1 -де Пуруравалардың Курукшетрада жер аударылғаны айтылған. Кейінгі Веда мәтінінде Курукшетраның шекарасы Сарасвати өзені мен Драшсадвати өзені арасында, шамамен қазіргі Харьяна штатына сәйкес келеді. Тайттирия Араньяка 5.1.1-ге сәйкес, Курукшетра Шұғна аймағының оңтүстігінде, Сирхинд Фатегартта, Хандава орманынан солтүстікте орналасқан. Пуравалар мен Урвасидің Аю мен Амавасу деген екі ұлы болған. Вадхула Авакхиана 1.1.1-ге сәйкес, яджня рәсімдері гандхарва отқа қол жеткізуге және Аюның тууына дейін дұрыс орындалмаған.

BSS 18:44 аударма даулары

Майкл Витцельдің айтуынша, кейбір Ведалық үзінділер Индо-Арий көшінін көрсетеді. М. Витцельдің (1989) Бадхаяна Шраута Сутрасының бір үзіндісін аудармасын арий көшіп-қонуына дәлел ретінде түсіндіруге болады: Витцель мақаласына сүйене отырып, Ромила Тапар сияқты тарихшылар бұл үзіндіде арий көшіп-қонуына әдеби дәлелдер бар екенін айтады. Аустриялық индолог және брахмана маманы Герта Криктің (1982 ж.) аудармасында және Т. Готоның (2000 ж.) бөлігінде Крик "Батысқа қарай Амавасю (немесе: ол батыста үйде қалды, өйткені оның аты "үйінде тауарлары / иеліктері бар адам") " деп жазады. Витцельдің аудармасын жергілікті арийлер теориясын жақтаушылар сынға алды. 1998 жылы түпкүлiктi арийлер теориясын қолдайтын индолог Коенрад Элст Витцелдің БСС үзiлiмiн аударғанын бiрiншi болып сынға алды. Б.Лал, жергілікті арийлер теориясының тағы бір қолдаушысы, сондай-ақ, Орталық Азиядан немесе Ауғанстандан келген қозғалыстар емес, кейбір Веда тайпаларының батысқа қарай қозғалыстарын атап өтуді ұсынады. Бұл үзінді немесе параллель үзінділерді Ханс Хенрих Хок және (ішінара) Тошифуми Гото талқылады, ол да Вицельдің аудармасынан ауытқыды. Агарвал Витцельдің аудармасын Виллем Каландтың, К. Г. Кашикардың және Д. С. Триведаның бұрынғы аудармаларымен салыстырып, олардың барлығы "Амавасу өзінің тұрған жерінде қалмастан, батысқа қарай көшіп кетті" деп мәлімдейді. Кардонаның айтуынша, "бұл мәтін Индо-Арийлердің субконтиненттің негізгі бөлігіне көшіп келгенін растай алмайды". Дегенмен, Кардона "индо-арийлер субконтиненттің жергілікті тұрғыны болды деп сендіретіндердің негізгі дәлелдері дәлелсіз" деп атап өтті. Бұл үзіндіге бейнелі мағынада, басқаша, Үндістанның дәстүріне сай түсіндіру қиынға соқпайды. Үнді дәстүрі бойынша, Курупанчалалар, кейін Каши Видехалар Веда ортопроксиін ұстанды (яғни, олар Деваларға отқа құрбандықтар ұсынды) және сондықтан "тірі" болды, ал Амавасу ұрпақтары Деваларға құрбандық шалып, өздерінің байлығын үйлерінде жинады. Ол бұл үзіндіге түсіндірудің әртүрлі мүмкіндіктерін егжей-тегжейлі талқылап, "Кім қандай түсіндіруді таңдамасын, субконтиненттің ішінде (немесе оның солтүстік-шығыс шекарасынан, Ауғанстанда) қозғалыстар туралы бұл дәлелдер лингвистикадан және RV-ден жиналған дәлелдердің басым бөлігі туралы аз өзгертеді.