Кіріспе

Баск ұлтшылдық қозғалысы Баск ұлт-азаттық қозғалысы (баск. Euskal Nazio Askapenerako Mugimendua, "ENAM") - халықаралық террористік ұйым ретінде тыйым салынған заңсыз қарулы ұйым Euskadi Ta Askatasuna (ETA) идеяларының айналасында айналып жүрген барлық әлеуметтік, саяси және қарулы ұйымдарды қамтитын қоршау термин. Бұл терминнің бірнеше анықтамасы бар. 80-ші, 90-шы жылдары және әсіресе 2000-шы жылдардың басында ол кең мағынада, басктардың патриоттық (абертазельдік) солшылдықтың синонимі ретінде түсінілді, ол ETA-ға ұқсас саяси мақсаттарды, атап айтқанда басктардың тәуелсіздігі мен социалистік мемлекетті көздеді. Таразырақ анықтама ЭТА мен осы ұйымның бағынысты немесе саяси ықпалындағы әлеуметтік және саяси ұйымдарды қамтиды. Тар анықтамада жақында құрылған Amaiur, Bildu және Sortu сияқты ETA әдістерінен бас тартқан және осы ұйымнан ашық түрде алыстап кеткен заңды партиялар кірмейді. Бұл партиялар АҚШ-тың террористік ұйымдар тізіміне енгізілген және 2003 жылы Испанияның Жоғарғы соты ресми түрде таратып тастаған Herri Batasuna және Euskal Herritarrok саяси партияларының орнын толтырды. Нәтижесінде, 2000-шы жылдардың көп бөлігінде Аберцальдық солшылдық саяси өкілдіксіз қалды және осы кезеңде МНЛВ-нің кең анықтамасы ең көп қолданылған. MLNV сайлау округінің басым бөлігі, саяси және әлеуметтік көшбасшылар жоғарыда аталған заңды партияларға ауысты, тек ETA-ны қолдайтын, ынтымақтасатын немесе оған бағынышты қалған ұйымдар мен тұлғалар ғана қазіргі уақытта MNLV-ге жатады деп есептеледі. Бұл жағдай, тіпті солтүстіктің басты себептерінің бірі - ETA тұтқындарының құқықтары, әсіресе олардың Баск еліндегі түрмелерге көшірілуі. Алайда, оның саяси бағытын осы саяси кеңістіктің қатал мүшелері сынға алды, олар Испания мемлекетімен күресшіл тәсілге оралуды талап етеді. Төменде осы саяси ағымның құрамына кірген деп саналатын ең маңызды ұйымдардың кейбірін келтіреміз.

Басқа да тиісті ұйымдар

Langile Abertzaleen Batzordeak (LAB) (Ұлтшыл жұмысшылар комитеттері) заңды кәсіподақ. Jarrai (ағылшынша, "Follow", жастар ұйымы), Haika және кейіннен Segi болды, олардың барлығы 2006 жылы Испания соттары оларды ETA құрамына жатқызғаннан кейін заңсыз деп танылды. Koordinadora Abertzale Sozialista (KAS), ұзақ уақыт бойы осы мақалада аталған ұйымдардың көпшілігін қамтитын нақты саяси ұйым. Оның аз танымал KAS платформасы 1980 жылдары MLNV-дің саяси манифесті болды.