Кіріспе

Мысық тұқымы

Cymric (['/k//ɪ//m//r//ᵻ//k/ KIMrik, '/k//ʌ//m////r//ᵻ//k/ KUMrik) – канадалық мысық тұқымы. Кейбір мысық тіркелімдері Cymric-ті жеке тұқым деп емес, Манкс тұқымының жартылай ұзын жүнді түрі деп санайды. Жүнінің ұзындығынан басқа, екі түр де бірдей, тіпті бір төлде екі түрдің де мысықтары тууы мүмкін. Бұл атау Уэльстің ежелгі атауы Cymru-дан алынған, бірақ тұқымның Уэльспен ешқандай байланысы жоқ. Атау, мүмкін, тұқымға «кельт» дыбысты атау беру үшін таңдалған. Тұқымның Манкс тегі Мэн аралынан бастау алған, ал ұзын жүнді нұсқасы Канадада дамытылған деп есептеледі. Кейбір тіркелімдер бұл тұқымды «ұзын жүнді Манкс» немесе осыған ұқсас атаумен белгілейді.

Тарих

Мэн аралының жазбаларына сәйкес, Манкс (және содан кейін цимрик) мысықтарының құйрықсыздық белгісі аралдағы үй мысықтарының арасында мутация ретінде пайда болған. Аралдың жабық ортасы және шағын гендік қоры болғандықтан, мысықтардың құйрықсыз болуын анықтайтын басым ген, ұзын шашты генмен бірге, бір буыннан екінші буынға оңай берілді. Ұзын шашты қолымысықтар Манкс мысықтарынан Мэн аралында туған, бірақ оларды селекционерлер әрқашан "мутанттар" деп санап, іріктеуден шығарып тастаған. Содан кейін, 1960 жылдары Канадада осыған ұқсас қолымысықтар дүниеге келді және оларды мақсатты түрде өсірді. Осылайша цимриктердің танымалдылығы арта бастады. Манкс мысықтары 1920 жылдары танылса, цимриктер 1960 жылдарға дейін көрсетілмеді және 1970 жылдардың ортасына дейін кеңінен танылмады. Халықаралық Мысық Федерациясы (FIFe, 2006 жылдан бері), Дүниежүзілік Мысық Федерациясы (WCF), Канадалық Мысық Ассоциациясы (CCA AFC), Австралиялық Мысық Федерациясы (ACF), Жаңа Зеландиялық Мысық Сүйерлер Қоғамы (NZCF), Оңтүстік Африка Мысық Кеңесі (SACC), Америкалық Мысық Сүйерлер Ассоциациясы (ACFA, АҚШ-тың Шығыс жағалауы) және Мысық Сүйерлер Федерациясы (CFF, АҚШ-тың Солтүстік-Шығысы) цимриктерді жеке тұқым деп санайды. Қытайдың Мысық Сүйерлер Ассоциациясы (CAA) да осылай санайды, себебі CAA өзінің батыс серігі ACFA-ның барлық тұқым стандарттарын қабылдады; бірақ Қытайда цимриктерді өсіретін шаруалар бар-жоғы белгісіз. Халықаралық Мысық Ассоциациясы (TICA) цимриктерді Манкс тұқымының бір түрі деп таниды, жеке стандарттары бар жеке тұқым емес. Сондай-ақ, АҚШ-тағы Мысық Сүйерлер Ассоциациясы (CFA), Австралияның Координациялық Мысық Кеңесі (CCCA) және Ұлыбританияның Мысық Сүйерлер Кеңесі (GCCF) цимриктерді жеке тұқым емес, ұзын шашты Манкс деп таниды (бірақ CFA 2015 жылдың басында GCCF Manx стандартын (көріктің ұзындығынан басқа) пайдалана отырып, цимриктерді жеке тұқым ретінде мойындады). Бұл канадалық мысық тұқымының еркектері 12 фунтқа дейін, ал аналықтары әдетте 8 мен 12 фунт арасында салмақтайды. Олардың дене пішіні дөңгелек, ал алдыңғы аяқтары артқы аяқтарынан қысқа. Көрмелерде мысықтың түсі мен белгілерінен гөрі, жүнінің сапасы маңыздырақ. Басқа халықаралық тізілімдерде осындай мысықтар "құйрықты цимрик" немесе "құйрықты Манкс ұзын жүнді" деп аталады, олар тек өсіру үшін қолданылады (олар өте маңызды, себебі екі құйрықсыз Манкс немесе цимриктерді бірге өсіру туа біткен кемшіліктерге әкелуі мүмкін) және оларды көрмеге қоюға болмайды. Цимрик мысықтарында омыртқаның деформациясынан туындаған қоян сияқты секіру кейде байқалады. Көбінесе бұл мәселелер алты айлық жасқа дейін анықталады.