Кіріспе

Құс түрі Үлкен кестені (Falco rupicoloides) немесе ақ көзді кестені - Falconidae тұқымдасына жататын жыртқыш құс. Бұл - ең үлкен кестрелдердің бірі және оңтүстік және шығыс Африканың ашық даласында кездеседі.

Сипаттама

Ересектің қауырсындары негізінен жоғары және төменгі жағында ашық түсті. Арқа, жоғарғы қанаты мен бүйірлері қара түсті. Көкіректің қара жолақтары бар, ал басы жолақты, бірақ кәдімгі және кіші кестрлден айырмашылығы, желбезек жолағы жоқ. Құйрығы мен құйрығы сұр түсті, қара жолақпен, құйрығының ұшы ақ. Ұшу кезінде қанаттың астыңғы беті қараңғы денемен қарама-қарсы келеді. Көздің ақшыл жамылғысы құсты басқа түрлерден ерекшелендіреді. Құйрығы негізінен көк сұр, аяғы мен тұқымы сары. Жас құстардың құйрығында сұрдың орнына қызғылт түсті, жолақпен қапталған және қара көздері болады. Құс қанатының ұзындығы ұзын, оның салмағы шамамен 181334г. F. r. arthuri түрі кішірек, салмағы шамамен 165252г (.364.556 фунт). Солтүстік түрдегі F. r. fieldi де кішкентай және басқаларға қарағанда сарқырайды. Бұл түр әдетте үнсіз, бірақ қатты, қайта-қайта шақырады.

Тұрғылықты жері мен таралу аймағы

Ол ашық, құрғақ жерлерде, шөптеректерде, саванналарда және жартылай шөлдерде кездеседі. Ол көбінесе акациямен байланысты. Ол жердің 50 см-ден төмен жерлерді жақсы көреді. Теңіз деңгейінен 2150 метрге дейін, әсіресе 800 мен 1800 метр аралығында кездеседі. Ол өз аумағының оңтүстік бөлігінде өте жиі кездеседі, бірақ солтүстікке қарай сирек және біршама таралған. F. r. rupicoloides түрі Намибия, Ботсвана, Зимбабве, Ангола мен Замбияның кейбір жерлерінде және Оңтүстік Африканың көп бөлігінде, оңтүстік пен шығыстағы ылғалды аймақтардан басқа жерлерде көбейеді. F. r. arthuri Кения мен Танзанияның солтүстігінде кездеседі, ал F. r. fieldi Эфиопияда, Эритреяда, Солтүстік Сомалиде және, мүмкін, Кенияның солтүстігінде кездеседі. Жалпы аумағы шамамен 3,5 млн км2 құрайды. Олардың саны тұрақты, 100 - 200 мың жұпқа жетеді. Құстардың көпшілігі тұрақсыз, бірақ кейбіреулері көшпелі немесе таралып жүреді.

Тамақтандыру

Үлкен кестерлер әдетте ағаш немесе жартастан аң аулайды. Сондай-ақ, ол басқа да бірнеше кестрлер сияқты көтеріледі. Ол негізінен шегірткелер, термит, қоңыздар және солифугалар сияқты омыртқасыз жануарлармен қоректенеді. Сонымен қатар, ол кеміргіштерді, кейде кішкентай құстарды, сүтқоректілерді және жыландарды алады. Ол негізінен жерде аң аулайды. Ол отқа тартылған, ондағы жәндіктер мен басқа да жемшөптерді оттан қашып бара жатқанда ұстап алады. Азық-түліктің артығы өсімдіктер мен тастардың астында жасырылуы мүмкін.

Көбею

Ұрықтану кезеңі әр өңірде әр түрлі болады. Оңтүстік аймақта ол шілдеден сәуірге дейін созылады, ал қыркүйек пен желтоқсан аралығында ең көп болады. Кения мен Танзанияда көбейту барлық айларда өтеді, бірақ сәуір мен шілде аралығында шоғырланған. Сомалиде маусым сәуірден тамызға дейін созылады. Үлкен кестрлер басқа құстың, мысалы, мыс құрғағының немесе пид құрғағының ұясын көбейту үшін пайдаланады. Әдеттегі жер 2 мен 20 метр аралығында ағашта немесе кейде телеграф бағанасында немесе бағанасында болады. 2 - 7 жұмыртқа салады, көбінесе 3 - 4 жұмыртқа салады. Олар 22-23 күн инкубацияланады, негізінен әйелдер. Жас құстар 30 - 34 күннен кейін ұшып шығады да, ата-анасына тағы 26 күн бойы тәуелді болады.