Кіріспе

Канаддық халықтық соққы аспаптары Жаман таяқ - Ньюфаундленд музыка аспаптары, олар тұрмыстық және құрал-сайман сарайларынан жасалып, әдетте бөтелкелердің қақпақтары, қалайы банкалар, кішкентай қоңыраулар және басқа да шу шығаратын заттармен бірге. Барабан таяқшасы немесе ойық таяқшасы бар аспапта ерекше дыбыс шығады.

Тарих

Алыс маңдағы қалалар мен ауылдарда концерттер, "сағат", "мұмбалау" және ас үйде тойлар сияқты қоғамдық жиналыстар ауыл мәдениеті үшін маңызды болды. Ән салатын негізгі аспаптар - аккордеон мен скрипка. ХХ ғасырдан бастап ырғақты сүйемелдеуді сұмдық таяқ жасады. Құралдың ерте тарихы белгісіз, бірақ оның нақты бастауы бар: ұқсас соққы аспаптары Еуропада 16 ғасырда белгілі болды. Француз шетел легионының марш-арқасында ұқсас аспап бар, ол "шапчоу-хиноис" деп аталады, ал британдық армияның марш-арқасында 19-ғасырда "Джинглинг Джонни" деп аталатын қоңыраулармен жабылған таяқ қолданылған. Бүгінгі таңда Англияда халық музыканттары әлі күнге дейін сұр таяқтың нұсқасын ойнайды, оны mendoza немесе monkey stick деп атайды. Австралияда ол lagerphone, деп аталады, оның құрылысында қолданылатын сыра немесе лагерлік бөтелкелердің қақпақтарынан кейін; ұқсас аборигендік аспаптар бар. Көбінесе Ньюфаундлендтің "дәстүрлі" аспаптары ретінде сипатталса да, сұмдық таяқ тек 1980 жылдардың басында Ньюфаундленд пен Лабрадор аудиториясына таныс болды. 1987 жылғы Ньюфаундленд және Лабрадор халықтық фестивальдер туралы нұсқаулық мұқабасында сұмдық таяқ ойнағыш болды. Жетекші аспаптың "Барлық музыка дүкендерінде жоқ" екенін атап өтті және келесі түсіндірмені қосады: Сіздің алдыңғы мұқабаңыздағы жігіт кім және ол не ойнайды? Біз сіз ешқашан сұрамайсыз деп ойладық. Оның есімі Уинстон Стэнли, ол Сент-Джонның маңындағы Гулдс үйінің тұрғыны. Ол қысқа таяқпен соққылаған зат - осы жазда кез келген фольклорлық фестиваль сахнасында ойналған ең ерекше халық аспаптары. Ол "жаман таяқ" деп аталады, оның құрамында бөтелкелердің қақпақтары бар шүберек пен таяққа бекітілген қаптамалар бар және 48 унциялық Авон алма шырыны құйылған. Қысқа таяқты дұрыс қолданғанда, бұл ерекше халық аспаптары бүкіл барабандар сериясының дыбысына ұқсайды және халық музыкасымен өте жақсы араласады. Уинстон Стэнли 1970 жылдардың соңында өзінің әсем таяғын танымал еткен алғашқы жергілікті музыканттардың бірі болған болуы мүмкін, ал Бадди Васиснаме және басқа феллерлер 1983 жылы Принс-Эдвард аралындағы Шарлоттауда алғашқы таяғын сатып алды. 1990 жылдары жергілікті басылымдарда жағымсыз таяқтарға сілтеме жасала бастады. 1992 жылы балық аулауға тыйым салынғаннан кейін құрылған теңізшілер хоры Folk of the Sea Choir аспапты қолдана бастаған болса керек. 1994 жылы Хордың алғашқы концертіне Renews-тен келген Дунн ағайындылары Рик пен Даг, Герард Гамильтонмен бірге келді. Даг өзінің аспабын жұртшылыққа түсіндірді. Көпшілігіңіз оның не екенін білесіздер. Бұл - сұмдық таяқ. Неге екенін көре аласыз. Немесе, негізінен, бұл ескі шүберек, немесе жаңа, егер сіз өнер және мәдениет орталығында ойнасаңыз. Бұл - қара лентамен жабылып тұрған ескі шырын құтысы. Бірнеше үш жарым дюймдік шегелер. Кейбір консервілер, сыра тұмсықтары, қайдан келген болса да, осы ғана, музыка шығарады. Сондай-ақ 1990 жылдары жергілікті музыка мен сыйлық дүкендерінде жағымсыз таяқтар кеңінен таралды, оларды Grenfell Letto сияқты өндірушілер жасаған. Лабрадор боғазынан шыққан Летто туристер үлкен нұсқаға қарағанда үйлеріне оңай ала алатын шағын сұр таяқтарды жасай бастады. 2012 жылы ол туристік нарыққа арналған жылына 150 үлкен сұр таяқ пен 200-300 шағын сұр таяқ жасап шығарады. "Қырық таяқ" деген атау 2000-шы жылдары да кең тараған емес. 2007 жылы фольклоршылар Морин Пауэр мен Эвелин Осборн Мелвин Комбденнің "Ақымақ таяқ" ойнағанын құжаттады, Fogo аралы. 2000-жылдардың басында, қауымдар жағымсыз таяқ жасау шеберханаларын ұйымдастыра бастады. Алғашқы қоғамдық семинардың бірі "Үйге қайту жылы" мерекесінің аясында Трепассиде өткізілді. Ивонн Фонтейн сол кезде Оңтүстік Авалонның даму қауымдастығының үйлестірушісі болды: "Көреке таяқ көптеген жылдар бойы Ньюфаундлендтің дәстүрлі музыкалық аспабы ретінде асханалық тойларда ойналған", - дейді Фонтейн. Мен ойладым, неге адамдар жағымсыз таяқ жасауды үйреніп, содан кейін оны ойнауды үйренмесін. Мен бұл біздің мәдениет пен мұрамыздың осы бөлігін сақтауға көмектеседі деп ойладым. 2009 жылы құрылған Мэммерс фестиваліне жиі көрінетін жезөкше жасау шеберханалары кіреді, көбінесе Трепассидегі Wayne Cave өндірушісі қатысады. Жаман таяқтарды жасау бойынша семинар 2011 жылы Сент-Джонс қаласында өткен Халықаралық дәстүрлі музыка кеңесінің әлемдік конференциясына кірді. Семинарлар 2018 жылы "Жыртқыш таяқ клиникасын" өткізген Саммерсайд және Болин сияқты қауымдастықтарда өз бетінше ұйымдастырылды. Шетелдіктер мен музыкантт�...

Құрылыс

Құралдың негізгі бөлігі - бұл шүберек немесе қоқыс ұстағыш, кейде қажетті ұзындыққа кесіледі. Көбінесе, төменгі жағына ескі резеңке бот, ал жоғары жағына сыбызғыдай қызмет ететін қалайы банка ілінеді. Бұрыштағы ұзындығы бойынша стратегиялық аралықтарда шөлмектің ішіне бөтелкелердің қақпақтары, қаптамалар және басқа да шу шығаратын құрылғылар бекітілген шегелер немесе бұрандалар ілінеді. Одан кейін аспапты суретшінің дәміне сай түстермен және түстермен безендіреді. 2008 жылы өнер педагогы Джейсон Селлерс: "Стаканды ақылмен таңдау керек. Есіңізде болсын: сіздің шығармаңыз қарапайым немесе күрделі болуы мүмкін, бірақ ол қандай болса да, ерекше болады. Бір жағымсыз таяққа жеткілікті мөлшерде бөтелке қақпақтарын алу үшін, сіз өзіңіздің алғашқы үлкен концертіңізге дейін кем дегенде екі ұзақ демалыс күнін жоспарлап қоюыңыз керек. Бірнеше ондық жеткілікті, бірақ неғұрлым көп жинасаң, соғұрлым қатты және сұр боласың. Құрал-саймандар қоймасына барып, (Әкеме ұқсап) барлық джинглингтер мен кленгтерді тауып алыңыз. Егер оны тырнақпен тығып, шу шығара алсаңыз, ол жағымсыз таяқпен жақсы жұмыс істейді. Бұл аспап "Ньюфаундленд тұрғындарының әдетте қоқысқа тасталатын заттарды ойлап тапқандығының" дәлелі ретінде сипатталған.

Ойнау

Бір қолымен бұранданың бір бөлігін, екінші қолымен домбыраның бір бөлігін ұстайды. Әнші аспапты көтеріп, жерге тастап, ырғақпен ойнайды.

Идиоматикалық қолданысы

"Айқынсыз таяқпен ұрып-соғу" және оның грамматикалық формалары ("Біреу [түз нысанды] айқынсыз таяқпен ұрып-соққан сияқты" және т.б.) "American English" - музыкалық аспаппен байланысты емес, біреуді немесе жағымсыз немесе тартымды емес нәрсені білдіретін америкалық ағылшындық идиома.