Кіріспе

Күннен қорқу - психологиялық жағдай Гелиофобия Күннен, күн сәулесінен немесе кез келген жарық сәуледен қорқу. Бұл - нақты фобияның бір түрі.

Белгілері мен симптомдары

Гелиофобияның белгілері әр адамға байланысты. Жай ауыратын адамдар өзін ыңғайсыз сезінеді, дірілдеп, құсырайды немесе сезімсіздейді. Ауыр науқастар уайымға ұшырауы немесе үрейленуі мүмкін. Басқа симптомдарға сезімнің күшейуі, назарынан тыс қалу, тұтқынға түсіп қалғаны сезілуі, жүректің тұрақты емес соғуы, ауаға деген аштық, тез дем алу, ауыздың құрғауы, терлеу, бұлшық еттердегі қимылдар және дене жарақатынан туындамайтын, бірақ физикалық көрінісі болып табылады. Бұл физикалық ауырсыну, мысалы, терісі тікелей күн сәулесінде күйіп жатқан фантомдық сезім ретінде көрінуі мүмкін, тіпті терісі күн сәулесінен кейін сау теріден гөрі күймейтінін анық көрінсе де, бірақ соған қарамастан, науқас үшін шынайы ауырсыну секілді. Кейде оларды фобиялық объектіні немесе жағдайды қоршаған зиянды оқиғалар туғызады, мысалы, осы жағдайда, қатты күннің әсерінен күйіп кету, жарықпен созылмалы мигрень немесе күн сәулесінің әсерінен болған жарақат. DSM 5 бойынша гелиофобия "ерекше фобия" санатына жатқызылады. Тынық мұхиты денсаулық орталығы адамдардың тері қатерлі ісігіне шалдығудан немесе соқырлықтан қорқатынына байланысты күн сәулесінен аулақ болуды ұсынды. Бұл техникалық тұрғыдан алғанда гелиофобия емес, негізсіз логикаға қайшы шешім. Бұл күн сәулесінің немесе жарық сәулелерінің әсерінен зиянды әсерге ұшырауынан қатты қорқуды қамтиды, сонымен қатар гелиофобияны тудырады. Гелиофобияның осындай қорқыныштарға негізделген түрлері, ауырған адамның соңында қоғам алдында болудан немесе адамдармен байланысудан қорқынышын дамыта алады, өйткені жарқын жарықтан қорқу гелиофобиялық адам ыңғайлы түрде бара алатын жерлерді айтарлықтай шектей алады, сондай-ақ сол адамның күндіз сыртқа шығуына кедергі келтіреді, басқа адамдардың көпшілігі белсенді. Егер науқас ауырсыну мен ыңғайсыздықты жарықпен байланыстыра бастаса, онда гелиофобияға әкелетін басқа медициналық жағдайлар, мысалы, кератоконус (күн сәулесі мен жарқын жарыққа өте сезімтал болуды тудыратын көздің бұзылуы), жарық сәулелер қозғайтын мигрень және теріге күн сәулесіне тым сезімтал болып, қабықшалар пайда болатын порфирия кутанеа дерта сияқты аурулар да болуы мүмкін.

Әсерлер

Ауру адам күндіз сыртқа шыққанда, қорқынышының ауырлығына қарай, ұзақ, қорғаныш киіммен немесе күн шамымен жабылуы мүмкін немесе күн ашық болған кезде мүлдем сыртқа шықпауы мүмкін. Аурумен ауыратын адамдар үйде басқаларға қарағанда көбірек болатынына байланысты, олар D витаминінің жетіспеушілігіне, сондай-ақ D витаминінің жетіспеушілігі, оқшаулану және басқа адамдардан шеттелу сезімі және үнемі қараңғы ортадан туындаған депрессияға бейім болады. Алайда витаминнің жетіспеушілігін Д витаминін қосымшалар немесе Д витаминін байытылған тағамдар арқылы емдеуге болады.

Емдеу

Гелиофобияны сөйлесу терапиясы, экспозициялық терапия, өзін-өзі қолдау әдістері, қолдау топтары, когнитивті мінез-құлық терапиясы және демалу әдістері арқылы емдеуге болады. Жетілді гелиофобиясы бар адамдарға анти- алаңдаушылық медитация емдеудің ұсынылатын тәсілі болып табылады.