Кіріспе
Балықтан жасалған коммерциялық өнім, шаруашылық жануарларды азықтандыру үшін Балық ұны, кейде балық ұны, ауланған балық, жанама ау және шаруашылық жануарларды, мысалы, шошқа, құс және балық азықтандыру үшін балық өнімдері. Балық ұны калориясы көп және оны өндіру арзан болғандықтан, фабрикалық шаруашылықтардың өсуінде және өсіру мен азықтандыруға болатын шаруашылық жануарларының санының өсуінде маңызды рөл атқарды. Балық ұны ұнтақ немесе торт түрінде болады. Бұл түрді балық немесе балық кесінділерін кептіріп, содан кейін ұнтақтау арқылы алады. Егер пайдаланылатын балық майлы болса, онда алдымен балық майының көп бөлігін алу үшін сығымдалады. Балық ұнын өндіру және кең көлемде пайдалану даулы. Балық ұны азығы ретінде табысты нарық корпоративтік балық шаруашылығын аулау бойынша (балық ұны жасалатын) өнімдерін шектеуге шақырады, сондықтан экожүйелердің құлдырауына, қоршаған ортаға зиян келтіруге және жергілікті балық шаруашылығының құлдырауына әкеледі. Оның миллиондаған шошқалар мен тауықтарды өсіруді және оларды фермаларда асырауды жеңілдетудегі рөлі жануарларды қорғаушы және жануарларды қорғаушы топтар тарапынан сынға алынды. Балық ұнын өндірушілер оның миллиондаған шаруашылық жануарларды азықтандыру мен өсірудегі рөлі азық-түліктің көптеп өндірілуіне және әлемдегі миллиондаған адамдардың тамақтануына әкеледі деп қарсылық білдіреді.
Fish meal, sometimes spelt fishmeal, is a commercial product made from whole wild caught fish, bycatch, and fish by products to feed farm animals, e. g., pigs, poultry, and farmed fish. Because it is calorically dense and cheap to produce, fishmeal has played a critical role in the growth of factory farms and the number of farm animals it is possible to breed and feed. Fishmeal takes the form of powder or cake. This form is obtained by drying the fish or fish trimmings, and then grinding it. If the fish used is a fatty fish it is first pressed to extract most of the fish oil. The production and large scale use of fishmeal are controversial. The lucrative market for fishmeal as a feed encourages corporate fisheries not to limit their yields of by catch (from which fish meal is made), and thus leads to depletion of ecosystems, environmental damage, and the collapse of local fisheries. Its role in facilitating the breeding and over feeding of millions of pigs and chickens on factory farms has also been criticized by animal rights and animal welfare groups. Manufacturers of fishmeal counter that fishmeal's role in the feeding and breeding of millions of farm animals leads to the production of more food and the feeding of millions of people around the world.
Тарих
Балық өнімдері бұрыннан құс, шошқа және басқа да балықтарды азықтандыру үшін қолданылған. Балық ұнының алғашқы түрі туралы 14 ғасырдың басында "Марко Полоның саяхаттары" деген кітапта былай делінген: "Олар ірі қара, сиыр, қой, түйе және жылқыларын құрғатылған балықпен тамақтандыруға үйретеді. Ареңкті өнеркәсіптік шикізат ретінде пайдалану 800 жылы Норвегияда басталды; ағаш тақталар мен тастар арқылы ареңктен майды сығудың өте бастапқы процесі қолданылды.
Өңдеу
Балық ұны - балық немесе балық қалдықтарын пісіру, сығу, кептіру және қатты түрге ұнтақтау арқылы жасалады. Судың көп бөлігі және майдың бір бөлігі немесе барлығы алынып тасталады. Бір тонна құрғақ балық ұнын өндіру үшін төрт-бес тонна балық қажет.
Қауіптері
Өзгертілмеген балық ұны ұндағы көп қанықпаған май қышқылдарының тотығуынан пайда болған жылудан өздігінен жануы мүмкін. Бұрын мұндай өрттердің салдарынан зауыттық кемелер батып кеткен. Бұл қауіп тағамға антиоксиданттарды қосу арқылы жойылған. Жақында жүргізілген зерттеуде төрт құрлықтағы 11 елден және Антарктидадан алынған 26 түрлі балық ұны өнімдерінің үлгілерінде 0-526,7 н/кг-ға дейінгі пластик қоспасы көп екені анықталды.