Кіріспе

Тенорлық корнет немесе "күлкі" Ренессанс және Барокко кезеңдерінде кең тараған музыкалық аспап болды. Бұл аспап әдетте C-де жасалатын, ал тенорлық корнеттердің басым көпшілігінің педальді (ең төменгі) нотасы ортаңғы C-ден төмен C-ге тең болған. Бірқатар сақталған аспаптарда ең төменгі нотаны қамтамасыз ету үшін кілт бар. Құралдың шамамен екі жарым октаваның пайдалы диапазоны бар, алайда тәжірибелі музыкант күшті амбуратурасы бар аспапты жоғарырақ итеріп жібере алады. Тенорлық корнетті Джованни Габриели, Генрих Шуц және Орландо ди Лассо сияқты композиторлар корнеттер мен тромбондар ансамблінде альт немесе тенор дауысы ретінде қолданған. Көптеген тенорлық корнеттер сияқты тенорлық корнеттер де Оргелтон немесе Корнетттон қаласында, шамамен б.з.д. a' = 466 Гц қазіргі концерттік биіктіктен жоғары жарты тонға жуық, ол a' = 440 Гц.

Номенклатура

Тенорлық корнет аспаптың "S" пішініне байланысты лизард, лизарден, лизарден немесе лизарден деп те аталды. Инструмент итальян тілінде cornetto tenore, cornetto grosso, cornetto storto немесе cornone, ал неміс тілінде Corno, Tenor Zink немесе Groß Tenor Zink деп те аталды. 16 ғасырдың соңы мен 17 ғасырдың басындағы бірқатар шығармаларда тенорлық корнеттерге арналған бөлімдер бар, олар тек "корнето" немесе "корнето о тромбоне" сөзін ғана қамтиды. Біз мұндай бөліктердің тенорлық корнетке арналған екенін білеміз, өйткені музыкалық желілердің тесситурасы мен тенорлық кілт қолданылғандығы. Мысалы, қараңыз: Джованни Габриелидің "Canzon in echo duodecimi toni à 10" және Генрих Шуцтың "Ist nicht Ephraim mein teurer Sohn SWV 40" (Давид Забурларынан 1619). Бұл екі шығармада да тенорлық кілтпен жазылған төменгі корнето жолдары бар.

Тезқұрастыру

Тенорлық корнеттің тесситурасы - "с" - "е" шамасында. Алайда, тәжірибелі музыкант қуатты ауыздықпен және кішкентай бұрғылы аспаппен g" немесе одан жоғары жетуі мүмкін.

Таңба

Тенорлық корнеттің тембрі немесе дыбыс сапасы мүйіз тәрізді, жағымды жыртық желге ұқсас. Тәжірибелі музыканттың қолында тенорлық корнет тегіс дыбысқа ие, бұл жоғары корнеттер мен төменгі тромбондардың арасындағы идеалды байланыс болып табылады. Бұл дыбыс "мұзды" деп сипатталған. Бұл аспап ерлер дауысына, әсіресе контратенорларға өте жақсы үйлеседі. Михаил Преториус тенорлық корнет дыбысына қатты қызықпаған; ол оны 1619 жылы Syntagma Musicum еңбегінде "булочный және мүйіз тәрізді" деп сипаттаған. Оның айтуынша, тромбонды артық көруге болады, ал корнет пен тромбон ансамбльдерінің альт және тенор дауыстары әдетте тромбонмен ойналатын. Алайда тенорлық корнеттер кең таралған сияқты, Габриели, Лассус, Хаслер және Шуц сияқты композиторлар (Псалтирь Давидінің 1619 жылғы төртінші корнетті бөлігі тенорлық корнетті қажет етеді) жиі осы аспапты қолданған. Кристофер Монк преторийдің бірнеше рет аспапты нашар ойнағанын естігенін айтады. 1619 жылы шыққан "Caduceatrix & Panegyrica" полихимниясынан Praetorius-тың "In Dulci Jubilo à 20 cum Tubis" орнатуы I хордың үшінші жолында тенорлық корнет талап еткен сияқты, бұл бөлім альт (альт) және корнет бірге ойнауға арналған. 1619 жылы шыққан "Полихимния" және Праторийдің басқа жинақтарында тенорлық корнеттерге арналған шығармалар бар. Тенорлық корнеттің күшті фортесі бар, бірақ оның фортепианосы жеткілікті жұмсақ, оны рекордерлік консортта C бас бас үшін қолайлы орынға қояды. Корнетистер Дуглас Кирк пен Николас Перри 1991 жылы Андрю Парроттың режиссерлігімен жазылған Джованни Габриели: Тавернер консортының канзоналары, сонаталары мен мотеттері, хор мен ойыншылар. Бастапқыда EMI (CDC 7 54265 2) компаниясында жазылған бұл жазба қазір Virgin лейблімен қол жетімді. Роланд Уилсон және оның "Музика Фиата" тобы Генрих Шуцтың "Дәуіттің Забур жырлары" және Джованни Габриели мен оның замандастарының "Сан-Рокко мейрамы" музыкасын жазған кезде тенорлық корнеттерді қолданады. Екі жазба да Sony лейблінде қол жетімді.

Нұсқалар

Тенорлық корнеттер екі түрге бөлінген: кіші және үлкен. Кішігірім аспаптар "үлкен" корнеттер, шынайы альт немесе тенор корнеттер болған сияқты. Алайда, бұдан да үлкен ұзындықтағы аспаптар сақталып қалды және бұл аспаптар жыланды еске түсіретін дыбыс шығарған сияқты. Кіші ұңғылы тенор корнеттілердің тембрі үлкен ұңғылы тенор корнеттілерге қарағанда "бағдарланған" және өткір. Мысалы, Кристофер Монк сияқты кейбір қазіргі заманғы корнет өндірушілер тенор корнетінің екі түрін де тұтынушыларға ұсынады.

Қолданылуы

Тенорлық корнет тек қана консорттық аспап ретінде қолданылған. Бұл аспап үшін сололық музыка сақталмаған. Шюц, Шейн, Шейдт, Преториус, Габриели, Виадана және басқа да композиторлар шығармаларында 16-шы және 17-ші ғасырдағы Венеция, тенорлық корнет аспаптық және вокалды музыкада 3-ші немесе 4-ші дауыс ретінде қолданылған көрінеді, әдетте альт немесе тенорлық музыкалық бөліктерді ойнайды. Бір "хорда" үш немесе одан да көп корнет қолданылатын шығармаларда жиі корнеттер үшін белгіленген ең төменгі жолда тенор корнетті қолдану қажет. Орланд де Лассус тенорлық корнетті Мюнхен сотында өзінің басшылығымен орындалған әр түрлі аспаптардың ажыратылған консорттық комбинацияларында қолданды. Мюнхен ордасының әншісі Трояно 1569 жылы Лассус жетекшілігінің астында бірқатар шығармалардың аспаптарын тізімдейді. Бір шығармасы: сегіз скрипка, сегіз viole da braccio (скрипкалар, виолалар, виолончельдер және т.б.) ), сегіз аралас жел; фагот, corna musa, үнсіз корнет, корнет, тенор корнет, флейта, дользайна және бас тромбон. Ол сонымен қатар Ренессанс Уэйтспен танымал аспап болды. Вальтердің 1542 жылғы "Фюген" әуенінде "әсіресе корнеттер үшін" деген белгі қойылып, төменгі сапта тенор керек.