Кіріспе

Х ғасырдың басында Дифнуал (908×915 жылы қайтыс болған) Стратклайдтың патшасы болды. Оның ата-анасы белгісіз болса да, ол одан бұрын Стратклайд патшалығын басқарған кумбрия әулетіне жататын болуы мүмкін. Дифнуал туралы бір ғана деректе, оның 908 және 915 жылдар аралығында қайтыс болғанын көрсететін ортағасырлық хроникада айтылған.

Шығу тегі

Дифнуалдың ата-анасы белгісіз. Тарихи дереккөздерде оған атақ берілмеген. Ол Дифнуалдан бұрын Стратклайдтың соңғы белгілі патшасы Рун аб Артгалдың ұлы болуы мүмкін. Рун ұзақ уақыт билік еткен Стратклидтің кумбриялық әулетінің мүшесі болды. Ол Гарлеиан шежірелері деп аталатын 10-ғасырлық Уэльстің генеалогиялық материалдарының жинағында сақталған тұқым қуары арқылы аталған соңғы монарх. Рунның ұлы Эохайд, IX ғасырдың соңғы онжылдықтарында биліктен құлағанға дейін Шотландияның патшалық билігіне қатысқан адам. Эохайдтің Стратклайд патшалығын шынымен билегені белгісіз, бірақ бұл мүмкін. Егер Дифнуал Рунның ұлы болмаса, онда оның Эохайдтан туысқаны да мүмкін: не ұлы, не немересі. Дифнуал сол әулеттің алыс тармағын білдіруі мүмкін. Егер Дифнуал шын мәнінде Эохайдтің ұлы болса, оның әпкесі Эохайдтің қызы Лэнд болуы мүмкін, ол Ниалл Глундаб мак Аэданың әйелі, бұл туралы он екінші ғасырдағы Баншенхалар куәлік етеді.

Кеңейту

Рунның әкесі Артгал ап Дифнуал Аль Клод патшалығын басқарған. 870 жылдары корольдіктің басты бекінісі - Аль Клод ("Клайдтың тасы") бекінісі - Ирландиядан шыққан скандинавиялық патшалар Амлайб пен Имардың қолына түсті. Содан кейін патшалықтың астанасы Клайд өзенінің бойымен Гован мен Партикке қарай көшірілген көрінеді. Бұл көшіруді патшалық терминологияның өзгеруімен салыстыруға болады. Мысалы, Аль Клод құлағанға дейін, аймақтың билеушілері қамалдан кейін стильде болды; Ал бұл сайттың жоғалуынан кейін Аль Клод Корольдігі Клайд өзенінің аңғары Истрад Клодқа (Стратклайд) қарай қайта бағытталуы салдарынан Стратклайд Корольдігі деп аталды. Аль Клодты жоғалтқаннан кейін Strathclyde патшалығы кеңейген кезеңді бастан өткерген көрінеді. Оның нақты уақыт тәртібі белгісіз болса да, 927 жылы оңтүстік шекарасы Пенритке жақын Емонт өзеніне жеткен көрінеді. Бұл оңтүстік кеңеюдің катализаторы - Нортумбрия патшалығының скандинавтардың қол астындағы күрт құлдырауы болуы мүмкін, ал кеңеюге 9 ғасырдың аяғы мен 10 ғасырдың басында кумбриялықтар мен арал скандинавтарының ынтымақтастығы ықпал еткен болуы мүмкін. Бұл күштер арасындағы достық қарым-қатынасты Говандағы қазіргі скандинавиялық әсер еткен мүсіндердің керемет жинағы дәлелдей алады.

Куәлік

Эохайдтың қызметінен кейін, Кумбрия патшалығы туралы келесі хабарлама - бұл 9-дан 12-ға дейінгі ғасырлардағы Альба патшаларының хроникасында сақталған Дифнуалдың өлімі туралы жазба. Бұл Дифнуалдың жалғыз куәлігі және оның осы дереккөздегі көрінісі оның Strathclyde-дің бұрынғы билеушілерімен шынымен туыстас екенін растай алады. Қалай болғанда да, хрониканың бір бөлігінде Дифнуалдың шотландтық әріптесі, Альба патшасы Кустантин мак Аеданың тұсында бес патшаның өлімі туралы айтылады. Дифнуал осы бестің екіншісі; оның алдындағы патша - Кормак мак Куиленнайн; одан кейінгілер - Домналь мак Аэда, Фланн Синна мак Майл Сехнаилл және Ниалл Глундюб. Дифнуалдың қайтыс болған күні хроникада нақты көрсетілмегенімен, мәтіннің мәнмәтінінде бұл оқиға 908×915 жылы болған деп айтылады. Сондықтан да, егер Альба патшаларының жылнамасына сенсек, Дифнуал 915 жылы қайтыс болған.

Орынбасары

Дифнуал - Стратклид патшасы Оуэйн ап Дифнуалдың әкесі. Дифнуалдың ұрпақтары Стратклайд патшалығын он бірінші ғасырға дейін басқарған. Дифнуал деген жеке есімді құмбрия патша әулеті жиі қолданған. Бұл атау британдық *Дин Дифнуалдан алынған Дундональд / Дундональд қамалының жер атауының артында жатыр. Бұл жермен нақты байланысты құмбриялық монархтың ешқайсысы болмаса да, Дифнуал деп аталатындардың кез келгені епоним болуы мүмкін. Осы сияқты атаулары бар патшалардың есімдерін алған тағы бір жер - Кардональд .