Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рим императоры 253 жылы
Roman emperor in 253 AD
Маркус Эмилиус Эмилиан (шамамен 210 – 253 жылдың қыркүйегі), сонымен қатар Эмилиан деп те аталады, 253 жылы үш ай бойы Рим императоры болды. Мұзия әскерлерінің қолбасшысы болған ол, шабуыл жасаған готтарға қарсы маңызды жеңіске қол жеткізді және осы себепті әскері оны император деп жариялады. Одан кейін ол Рим Италиясына жылдам жол тартты, онда 253 жылдың тамызында Интерамна Нахарс шайқасында император Требониан Галлдан жеңіске жетіп, бір айдан кейін басқа генерал Валериан өзін император деп жариялап, Эмилианға қарсы үлкен әскермен жорыққа шықты.
Marcus Aemilius Aemilianus (c. 210 – September 253), also known as Aemilian, was Roman emperor for three months in 253. Commander of the Moesian troops, he obtained an important victory against the invading Goths and was, for this reason, acclaimed emperor by his army. He then moved quickly to Roman Italy, where he defeated Emperor Trebonianus Gallus at the Battle of Interamna Nahars in August 253, only to be killed by his own men a month later when another general, Valerian, proclaimed himself emperor and moved against Aemilian with a larger army.
Шығу тегі
Эмилиан Римнің Африка провинциясында дүниеге келген. IV ғасырдағы «Цезарьлер туралы анықтама» дереккөзінде ол Гирбада (қазіргі Джерба, Тунис жағалауындағы арал) туылған және мавр болған; сол дереккөздегі сілтеме оның шамамен 207 жылы туғанын көрсетеді. XII ғасыр тарихшысы Иоанн Зонарас оны мавр емес, ливиялық деп атайды, ал XIII ғасырдың тағы бір жылнамасында ол 253 жылы қайтыс болған кезде қырық жаста болған делінеді. Оның тегі туралы екі нұсқа бар, екеуі де жоғары бағаланған: Евтропий мен оның аудармашысы Пеаний, сәтсіз билікке таласушыны жамандау үшін, оның қарапайым отбасынан шыққандығын айтуы мүмкін, ал Иоанн Антиохиялық билікті алу үшін тегін пайдаланған деген кезде Эмилианның үгіт-насихатына сілтеме жасауы мүмкін. Оның аты-жөні, сондай-ақ тегі, Екінші Триумвират кезінде Рим азаматтығын алған Африкалықтан тарағанын көрсетеді, оның жерін Лепид басқарған. Эмилиан Африкалық Корнелия Супераға үйленді; олардың некелескен жылы белгісіз, бірақ екеуі де бір жерден болғандықтан, Эмилиан Африкадан кеткенге дейін үйленген болуы мүмкін.
Aemilian was born in the Roman province of Africa. According to the 4th century source Epitome de Caesaribus, he was born at Girba (modern Djerba, an island off the coast of Tunisia) and was a Moor; a reference in the same source hints that he was born around 207. The 12th century historian Joannes Zonaras, who calls him a Libyan rather than a Moor, and another chronicle of the 13th century hold that he was forty at the time of his death in 253. Regarding his lineage, there are two versions, both exaggerated: while Eutropius and his translator Paeanius probably defame a failed usurper when they say that he was from an insignificant family, John of Antioch may refer to Aemilian's propaganda when he says that the usurper used his ancestry to take power. His praenomen and nomen, reinforced by his cognomen, suggest a descent from a native African who obtained Roman citizenship during the Second Triumvirate, in which his land was ruled by Lepidus. Aemilian married Cornelia Supera, a woman of African origin; the year of their marriage is unknown, but since both were from the same place, it is possible they married before Aemilian left Africa.
Әскери мансап
Требоний Галл мен оның ұлы Волузиан билік еткен жылдары (251–253), Эмилиан Балқанға әскер басшысы ретінде жіберілді. Оның негізгі міндеті – патша Книва бастаған готтардың шабуылдарына жиі ұшыраған Дунай шебіндегі бейбітшілікті сақтау болды. Галл, император Деций Книва қолынан Абрит шайқасында (251 ж.) қаза болғаннан кейін таққа отырды, содан кейін Римді қиратқан оба індетінің таралуын басқаруға мәжбүр болды. Ол әскер арасында аса танымал болған жоқ, себебі 251 жылы готтармен және Сирияға шабуыл жасаған Персия патшасы Шапур I-мен жасалған артықшылықтан айырылған келісімдерге байланысты. Антиохиялық Иоаннның сөзіне сүйенсек, Эмилиан Моэзияға қолбасшы болып тағайындалған кезде Галлға қызғанышпен қарап, оған қарсы қастық жоспарлаған. Ол сонымен қатар Рим Сенатының қарсыласы болды.
During the reign of Trebonianus Gallus and his son Volusianus (251–253), Aemilian was sent to the Balkans to command an army. His primary responsibility was to assure peace along the Danube frontier, which had been subject to several attacks by the Goths led by king Cniva. Gallus secured the throne after the death of Emperor Decius at the hands of Cniva in the Battle of Abrittus (251), and later had to manage an outbreak of plague that devastated Rome. He was not popular with the army, mainly due to humiliating treaties signed in 251 with the Goths and King Shapur I of Persia who attacked Syria. According to John of Antioch, upon his appointment to the Moesian command, Aemilian was already envious of Gallus and plotted treachery against him. He was also an opponent of the Roman Senate,