Кіріспе

Gary Webb Dark Alliance: The CIA, the Contras, and the Crack Cocaine Explosion) - 1998 жылы журналист Гэри Уэбб жазған кітап. Кітап 1996 жылы тамызда Сан-Хосе Меркьюри Ньюс газетінде жарияланған Уэббтің үш бөлімді тергеу сериясы "Қараңғы одақ" негізінде жазылған. Бастапқы серияда Никарагуаның Сандинистер үкіметінің қарсылығына қаражат жинау үшін ЦРУ Никарагуаның Контра-Төңкеріш ұйымдарының жетекші мүшелерінің АҚШ-қа кокаин әкелуін қолдады және Лос-Анджелесте крек эпидемиясының таралуына жол берді. Кітап серияны кеңейтеді және Веббтің газеттегі алғашқы ашылуына бұқаралық ақпарат құралдарының реакциясын баяндайды. Dark Alliance 1998 жылы Seven Stories Press баспасында жарияланды, оның кіріспесімен АҚШ өкілі Максин Уотерс жазды. 1999 жылы қайта қаралған басылым жарық көрді. Сол жылы кітап Pen Oakland Censorship Award және Firecracker Alternative Book Award сыйлықтарын жеңіп алды. Ол 2014 жылы Уэббтің өміріне негізделген "Хабаршыны өлтіру" фильміне негіз болды.

Қысқаша мазмұны

Веббтің айтуынша, 1980-ші жылдары ЦРУ FDN сияқты Контра топтарына белгілі бір бақылау жүргізген кезде, агенттік, сондай-ақ АҚШ-тың есірткіге қарсы күрес басқармасы (DEA) контраның маңызды жақтастары мен АҚШ үкіметіне кокаин контрабандистері ретінде белгілі болған қаржы жинаушыларға рақымшылық жасады және агенттіктің банкролына қойды. Кейін Оливер Норттың тапсырмасы бойынша Рейган әкімшілігі Контраның есірткі ақшасын антикоммунистік Никарагуаның Сандинист үкіметке қарсы көтерілісшілерінің күш-жігерін қолдауға жұмсады. Сандинистерді АҚШ-тың демократиялық және республикашыл әкімдіктері 1978-1979 жылдардағы Сандинистер төңкерісі (Никарагуада АҚШ-тың қолдауымен Анстасио Сомозаның қатыгез диктатурасын құлату) және Орталық және Оңтүстік Америкада жұмысшы және шаруа төңкерістерін қолдағаны үшін жек көреді. Бландон, Лос-Анджелесте FDN бөлімін құрған кокаин контрабандисі, Рики Росс автокөлік жолының негізгі жеткізушісі болды. Арзан, таза кокаинге қол жетімділігі және кокаинді крекке пісіру идеясы арқылы Росс едәуір есірткі желісін құрып, кректің танымалдығын арттырды. 1983 жылы Росс аптасына 10 - 15 кг кокаин сатып алып отырды, Бландонның айтуынша, ЦРУ-ның қолдауымен Контраның жақтасы Бландоннан. Осы уақыт ішінде, Веббтің айтуынша, ЦРУ Контраларды қолдап, оған кокаин жеткізіп отырды. Осы арада АҚШ Әділет министрлігі мен оның агенттіктері Контрамен байланысты ФДН жақтастарының есірткі айналымы туралы хабардар болғандықтан жергілікті полиция тергеулерін тоқтатты және Контрамен байланысты кокаин саудагерлерін қудалауды тоқтатты. Вебб сонымен қатар кітап кеңейтетін тергеу сериясын жазудағы тәжірибесі туралы да айтады. Ол өзінің пікірін негіздеген деректерді Интернет арқылы жүктеу "оқырманмен тікелей бөлісуге мүмкіндік туғызды. Егер олар қызығушылық танытса, онда олар сіздер оқыған және естіген нәрселерді оқып, өз ойларын құра алады. Бұл - интерактивті журналистика, кейбіреулер үшін бұл тым интерактивті болды". "Қараңғы одақ" сериясының жарық көруі Сан-Хосе Меркьюри Ньюс сайтында, веб және оның әріптестері жинаған АҚШ үкіметінің көптеген ресми деректі жазбаларының суреттері мен факсимильдерімен бірге журналистика мен Интернет үшін жаңа жол ашылды. Microsoft Encarta энциклопедиясы "Вебтің шексіз кеңістігі Mercury News-ке жаңа журналистика түріне көшуге мүмкіндік берді. Веб ақылды оқырмандарға бастапқы материалдарды қарап, өз қорытындыларын жасауға мүмкіндік берді. Газеттердің дәстүрлі рөлінен әлдеқайда асып түсетін бұл қадам бүкіл әлемнің назарын аударып, оқырмандарын өзіне тартты". "Қараңғы Альянс" веб-сайтына кірулер саны тез арада 500 000-ға, содан кейін 800 000-ға дейін көтеріліп, күн сайын 1 000 000-ға дейін жетті, бұл қазіргі заманғы Интернет дамуының алғашқы кезеңінде таңғаларлық. 1996 жылдың қазан айында, сериал жарық көргеннен екі ай өткен соң, "Бостон глоб" газетінің бір тілшісі "арнайы оқиғаның [Л. А. А. Қаралар тұратын аудандарда шок толқыны сияқты, ашу мен ашудың күшейіп бара жатқан деңгейі байқалады. Қара аудиториясы басым радиостанциялар осы тақырыпқа арналған хабарларға толы. Демонстрациялар, шам жағу рәсімдері мен қалалық кеңестер тұрақты болып келеді. Көшеде адамдар бұл тақырыпты қызу талқылап жатыр" - дейді. "Соған қарамастан, БАҚ-тар Уэббке қарсы шығып, оның беделін кемітуге тырысты. Оның пікірін негізсіз деп атаған мақалалар, атап айтқанда, The New York Times, The Washington Post және Los Angeles Times газеттерінде жарық көрді. Mercury News бастапқыда Webb-тің хабарлауымен бірге тұрды, бірақ басқа жаңалықтар көздерінің айыптаулары арасында, атқарушы редактор Жером Сеппос 1997 жылдың мамырында серияның көп бөлігі үшін кешірім сұрады.

Сыни қабылдау

Кітапқа сыншылар пікірлері әртүрлі болды. "The Nation" журналының Вашингтон редакторы Дэвид Корн "The Washington Post" газетінде кітапты қарады. Корн бұған дейін "Қараңғы одақ" газетінің сериясының кейбір аспектілерін сынға алған болатын және ол кітаптың "түпнұсқа серияның оң және теріс жақтарын көрсетеді" деп тапты. Ол Вэббтің "жақында болған оқиғалардың маңызды бөлігін іздестіріп, ЦРУ мен Әділет министрлігін контра-наркологиялық байланысты тексеруге мәжбүрлегені үшін құрметке лайық" екенін атап өтті, бірақ ол кітаптың бірнеше аспектілерін сынға алды, бұл туралы Вэббтің "дәлелдеу шегі төмен". Майкл Массинг, тергеуші репортер және Колумбия журналистикасы шолуының редакторы, Лос-Анджелес Таймс газетінде Қара Альянсты қарады. Массингтің айтуынша, Уэбб "Никарагуалық саудагерлердің ақшасы Контраның қорағасына түскенін дәлелдеуде берік негізге ие болып көрінеді", бірақ "осыған қатысты сомалар күмәнді" деп атап өтті. Ол Веббтің ЦРУ-ның осы әрекеттерге қатысқанын немесе санкциялағанын дәлелдемейтінін, бірақ агенттіктің қызметкерлері "жалғандағандарды естігенін, бірақ араласуға аз тырысқанын" көрсетті деп сенді. CIA және Контралар "ұлттың крек жарылысын бастауға көмектесті" деген мәлімдеме үшін Массинг "Веббтің есебі ең дірілсіз" және Веббтің жалпы тезисі "фантастикалық көрінеді" деп мәлімдейді. Ол сондай-ақ, Webb-тің Рикки Росс адвокаты Алан Фенстермен байланыстарын сынға алады. "Санди Таймс" газетінің Вашингтондағы тілшісі Джеймс Адамс "Нью-Йорк Таймс" газетіне негізінен жағымсыз пікір жазды. Адамс Веббтің ЦРУ-мен "бағалы дереккөздер мен айыптауларды тексеруге" байланыспауына сын көзбен қарады және "ақиқатты ашуға бел буған тергеуші репортерлер үшін мұндай процедуралар қабылданбайды. Сан-Хосе Меркьюри Ньюс газетінің редакторлары да, осы кітаптарды басып шығарушылар да өздерінің жазушыларына осындай маңызды тақырыпқа мұндай бейқам көзқарас танытуға мүмкіндік бермеуі керек еді". Ең жағымсыз пікірлердің бірі Глен Гарвиннің "Reason" журналында жазылған. Гарвин, Манагуадағы "Майами геральд" газетінің бюро меңгерушісі болған репортер, Веббтің дереккөздер мен дәлелдерге қатысты ұстанымын қатты сынға алды: "Вебб бұрмалайтын немесе жалғандыққа айналдыра алмайтын ешқандай тақырып тым үлкен, тым кішкентай немесе тым алыс емес", - деп мәлімдеді Гарвин. Гарвин "бірнеше контра пилоттары мен олардың серіктестері, әсіресе оңтүстік майданда" есірткі сатушылармен байланыста болғандығын айтса да, ол Веббтің кокаин саудасына қатысы бар деген пікірін жоққа шығарды, ол "әдетте, бірнеше никарагуалық саудагерлердің ұзақ мерзімге бас бостандығынан айыру жазасына тартылғанын және ЦРУ мені қорғауға мәжбүрлегенін" айтты. Гарвиннің айтуынша, Уэбб контралар үшін осы дилерлердің маңыздылығын және олардың кокаин саудасындағы нақты рөлін асыра бағалады.