Кіріспе

Marsh v. Alabama, 326 U. S. 501 (1946) - АҚШ Жоғарғы Сотының шешімі бойынша, мемлекеттік заңсыз кіру туралы заң, егер жаяу жүргінші жеке меншік компанияның бөлігі болса да, қала жаяу жолдарында діни материалдарды таратуды болдырмау үшін қолданыла алмайды. Сот өз шешімін Бірінші түзету мен Он төртінші түзету ережелеріне негіздеді.

Өмірбаян

Чикасоу қаласы, Алабама штаты, Мобайл қаласына жақын жердегі Gulf Shipbuilding Corporation компаниясының қаласы болды және оны Gulf Shipbuilding Corporation ("Gulf") иеленді және басқаратын. Қаланың жалпы ерекшеліктері дәстүрлі елді мекенге тән. Оның полиция қызметкері - Мобил округінің шериф бөлімінің орынбасары, оған Gulf компаниясы төлеген. Қаланың айналасында, шығанақтың аумағында емес, бірнеше көршілес аудандар орналасқан. Жоғарғы Соттың айтуынша, Перс шығанағындағы көршілес аудандар тұрғындары қаладағы кәсіпорындар мен нысандарға кіру үшін компанияға тиесілі көшелер мен тротуарларды еркін пайдалануға рұқсат етілген. Апелляциялық шағымда арыз берген Грейс Марш есімді Ехоба куәгері бір күні пошта кеңсесінің жанында тұрып, діни әдебиеттер тарата бастады. Маршқа бұған рұқсат алу үшін рұқсат қағазы керек екенін және оған рұқсат берілмейтінін ескертті. Оған жұмыстан кетуді сұрағанда, ол мұндай материалдарды таратуға қарсы компанияның ережелері оған конституциялық тұрғыдан қолданылмайды деген негізде бас тартты. Шерифтің орынбасары оны тұтқындап, Алабама штатының қылмыстық кодексіне сәйкес, үйіне кіру қылмысы бойынша айып тағылды. Сот барысында Марш бұл заңның конституциялық тұрғыдан өзіне қолданылмайтынын, өйткені ол бірінші түзету мен он төртінші түзету бойынша оның құқықтарын бұзуы мүмкін екенін айтты. Бұл пікір қабылданбады, ал Марш айыпталды. Алабама апелляциялық соты бұл шешімді растап, заңның қолданылуы конституциялық деп тапты, өйткені жаяужолдың меншік құқығы корпорацияның атында болды. Ол жаяу жүргіншілерді қоғамдық пайдалану Алабама заңына сәйкес оның халыққа қайтарып алынбайтын арналуы туралы болжам жасауға негіз бола алмайды деп тапты. Алабама Жоғарғы Соты certiorari-ді қабылдамады, содан кейін Марш өз ісіне АҚШ Жоғарғы Сотына шағым жасады.

Шешім

Сот 5 пен 3 теңгені Марш пайдасына шешті. Үш судья қосылған көпшілік пікірді судья Уго Блэк жазды, судья Феликс Франкфуртер келісетін пікір жазды және судья Стэнли Форман Рид қарсы пікір жазды. Бастапқыда сот бұл мәселе қаладағы дәстүрлі, мемлекеттік басқарудағы муниципалитетке қатысты болса, оңай шешілетінін атап өтті. Онда үкімет мұндай материалдарды жаяу жүргіншілерге таратуға тыйым салуы сөз бостандығына қатысты құқық бұзушылық болып табылады. Сондықтан сөз бостандығын қорғау туралы конституциялық қорғанысты бір ғана компанияның қалаға меншік құқығы бар дегендіктен ғана жоққа шығаруға бола ма деген сұрақ туындайды. Мемлекет қалалардың құқықтарын үй иелерінің өз үйлерінде қонақтардың жүріс-тұрысын реттеу құқығына теңеуге тырысты. Сот бұл пікірді жоққа шығарып, "мүлік иелену әрқашан да абсолютті билік етуді білдірмейді" деген. Соттың айтуынша, меншік иесі өз мүлкін жалпы жұртшылыққа қаншалықты көп ашса, оның құқықтары соғұрлым көп шақырылғандардың заңдық және конституциялық құқықтарымен шектеледі. Сот өз қорытындысында негізінен меншік иелерінің құқықтары мен азаматтардың баспасөз және дін бостандығына қатысты құқықтарын теңегенін айтты. Сот азаматтардың құқықтары туралы заңда басымдық берілгенін атап өтті. Осыған сәйкес, Сот жеке тұлғаның меншік құқығы азаматтардың негізгі құқықтары мен бостандықтарының орталығын шектеуді ақтауға жеткіліксіз деп тапты. Frankfurter судьясы бір ерекшелікпен Соттың пікірін қолдады. Көпшілік пікірде сауда туралы шарт осы жағдайға ұқсас болуы мүмкін деп қысқаша айтылды. Frankfurter өзінің пікірін білдірді, бірінші түзету мәселесі бойынша сауда туралы ережеге жүгінудің қажеті жоқ. Сот төрешісі Рид өз пікірін дін, сөз және баспасөзді конституциялық қорғау олардың қолданылу тәсілі мен орнына қатысты абсолютті немесе шексіз емес екенін атап өтті. Бұдан басқа, Рид Конституцияда қорғалған меншік құқықтарының "дін немесе сөз бостандығы үшін құқық бұзушы құқық бұзушылық жасаса да, оның мүддесінен жоғары тұрмайды" деп мәлімдеді.

Кейінгі тарихы

Марш холдингі алғашқыда Америка Құрама Штаттарынан компания қалаларының жоғалуы салдарынан біршама тар және қолданылмайтын болып көрінеді, бірақ ол 1996 жылы киберзаңдық іс-қатыстарда, Кибер Промошнс Америка Онлайнға қарсы, 948 F. Supp. 436, 442 (Е.Д. Па. 1996). Cyber Promotions AOL клиенттеріне "көпшілік электрондық пошта жарнамаларын" жібергісі келді. AOL сол электрондық хаттарды бұғаттау үшін бағдарлама орнатты. Cyber Promotions сөз бостандығы туралы шағымдалып, Марш ісіне сілтеме жасап, AOL серверлері жеке меншік болғанымен, AOL оларды халыққа конституциялық сөз бостандығын қорғау шаралары қолданылатындай деңгейде ашты деген ұсынысты қолданады. Федералды аудандық сот бұған келіспей, интернет-провайдерлер деңгейінде спам сүзгілеріне жол ашты. Ллойд Корп. қарсы Таннерде Жоғарғы Сот Марш қаласындағы жеке сауда орталығын компания қаласынан ажыратты және сауда орталығының Бірінші түзетуде сөз бостандығы құқығы қолданылуы үшін қоғамдық пайдалануға жеткілікті арналмаған деп тапты. Бұл жағдай Facebook сияқты онлайн-байланыс құралдарын сөйлеуге цензура салуды болдырмау үшін оны қоғамдық кеңістік ретінде қараудың мүмкін прецеденті ретінде атап өтілді. Манхэттен қауымдастығының Access Corp. v. Halleck-те Жоғарғы Сот жеке компаниялар тек егер олар "әдетте мемлекет үшін ғана ерекше өкілеттіктерді" қолданса, Бірінші түзету мақсаттары үшін мемлекеттік актерлер ретінде есептеледі деп тапты. Алайда, Соттың тар тұжырымдамасы Facebook мәселесін болдырмады.