Кіріспе

Ауғанстанның ұлттық биі - ататан - паштун тайпасының жерінде таралған дәстүрлі би. Биді үйлену тойында немесе басқа да мерекелерде (қалысулар, үйлену тойы және бейресми жиналыстар) орындайды. Атанды пуштундар соғыс кезінде, мысалы, британдықтар басып алған кезде және пуштундық қарсылық қозғалысы кезінде жүргізген. Бұл кезде пуштундар биді отаршылдарға қарсы күреске дайын жауынгерлерге сенім мен энергия беру үшін қолданған. Қазір ол Ауғанстанның ұлттық биі болып саналады, оны Ауғанстанның басқа этностары, сондай-ақ Пәкістанның паштун этносы кеңінен қолданады. Атан әдетте екі баслы барабанмен орындалады. Би 5 минуттан 30 минутқа дейін созылуы мүмкін. Атанның көптеген аймақтық және тайпалық түрлері мен стильдері бар, олардың ең танымалдары Вардаки, Логари, Пактия, Хости, Кандахари және Герати. Өңір мен тайпаға байланысты паштун аттанының әр түрлі әдістері мен стильдері бар, мысалы, Пактия аттаны мен стильдері. Ата биі дәстүрлі түрде бөлек орындалады, бірақ қазіргі уақытта афғандықтар биді ерлер мен әйелдермен бірге орындайды. Бұл билер Иранның Хорасан, Систан және Белучестан провинцияларында кездеседі.

Шығу тегі

Көптеген ғалымдар Атанның зороастризм тамырлары бар деп санайды, бұл биді ерте зороастризмнің діни рәсімі деп атайды. Бұл бидің тарихы шамамен 3000 жыл бұрын басталған және ол зороастризмнің діни рәсімдері кезінде орындалған. Зороастризмнің фольклорына сәйкес, Иран мифологиясындағы патша Яма өзінің жауынгерлерімен аттан жасап, Наурызды атап өтті. Яма патшаның заманында Атанды соғысқа аттанғанға дейін орындаған, өйткені ол әскерге соғыста жеңіске жетуге деген сенімділік сыйлаған. Атан - Ауғанстанның ұлттық биі, сонымен қатар мейрамдар, үйлену тойлары мен басқа да мерекелердің өте танымал бөлігі. Кейбіреулер бұл биді ежелгі Грекия мен Александрдың дәуірімен байланыстырады деп санайды, бұл атаны ежелгі Пирралық соғыс биімен байланыстырады.

Құралдар

Әрине, ең маңызды аспап - "Дхол" (Драм). Бірақ дольдердің мөлшері әр түрлі, кей түрлері салыстырмалы түрде кішкентай. Мұның себебі географиялық болуы мүмкін, бірақ дольдердің арасындағы айырмашылық атандардың әртүрлі түрлері арасында айқын көрінеді. Таблах - араб музыкасының көпшілігінде кездесетін бір баслы қол барабан. Қасық пішінді дене (силиндрлі, біраз тамыры тарыланған) дәстүрлі түрде отталған балшықтан, ал есек, бұзау немесе балық терісінен жасалған, созылған және денеге тұрақты жабыстырылған. Екінші маңызды аспап - зурна сурнай, өте кең тараған болса да, сурнай әр түрінде маңызды емес.

Киім-кешегі

Әншілер жиі дәстүрлі киім киіп, жан-жақты биге қатысады. Әдетте мерекелік жағдайда ерлер костюм мен галстук киіп, ресми түрде көрінеді. Әйелдер жарқын, түрлі-түсті көйлектер киіп жүр. Бұл киімдер жарықты бейнелейтін кішкентай айналармен бірге болуы мүмкін. Кішкентай айналар қыздар билеп-өріскенде жарықпен жарқырап, ерекше ерекшеліктерді көрсетеді. Атанның кейбір нұсқаларында пашту еркектері қара шаштарын дөңгелек түрінде қозғалтып жүреді. Сонымен қатар ерлер дәстүрлі лунги немесе паткья деп аталатын салтанатты шапан киетін, бұл олардың қай тайпадан екенін білдіреді және үлкен маңызға ие.

Стильдер мен түрлері

Атан Әфғанстанның әр түрлі жерлерінде, сондай-ақ Пәкістанда әртүрлі орындалады. Атанның кейбір стильдері соғыс тақырыптарын бейнелесе, басқалары мерекелік, әсіресе неке, қыз-келіншектер, отбасылық жиналыстар және сонымен қатар көктемнің келуінің алғысы ретінде бейнелейді. Атанның әр түрлі түрлері барабанның соққысына биленеді. Алайда олардың стилі әр түрлі. "Дум" деп аталатын барабанды соққылаушы, ритмді бірден өзгертетін, орындаушылармен айналып тұрады. Төменде атаанның жалпы стильдерінің тізімі берілген. Кочай/Кочано паштун көшпелі стилі Ауғанстанда жасалған. Кочано аттан сөзбе-сөз Кучи аттан дегенді білдіреді. Бұл атануды әйелдер әдетте өздерінің туған күні, жаңа жыл (ну руз) және көктемнің келуі сияқты мерекелерінде орындайды. Ерлер әдетте иық бойына жуық ұзын шаштарымен, арқасын түзу кесіп, кейбіреулері өте айбынды шаштарын немесе сақалдарын көрсетеді. Бұл әдетте қол орамалмен орындалады және көптеген бұрылулар мен тізе бүгіп тұрумен бірге көптеген нүктелеу қозғалыстарын қамтиды. Бұл бидің ұзақтығы он қадамға дейін жетеді, сонымен қатар ер адамдар тізе бүгіп жүреді немесе тік тұрып, бас-аяғын кездейсоқ бағытта толдың ырғағына қарай соғады. Олардың Атанның тереңдігі мен күрделілігі олар жүріп өтетін аңғарлардың кең ауқымынан туындаған болуы мүмкін, және оған көптеген басқа да формалар әсер еткен болуы мүмкін. Бұл би музыкантпен бірге орындаушылардың техникасына сай келетін ритмді үйлестіреді. Логарай Ауғанстанның Логар провинциясынан келген логари билері әрқашан ұялшақтықпен, сонымен қатар жергілікті би кезінде ырғақты үзілістермен және айналымдармен танымал. Олардың аттан-да Логари стиліне тән, қол шапалақтау мен толық бұрылыстарды қолданады, өйткені қолдар әдетте ауада болады және дөңгелек би кезінде ортаға бірігіп, ортада бір немесе екі қол шапалақтаумен бірге келеді. Бір дөңгелектің ішінде екі дөңгелекті көру жиі кездеседі. Бұл биді әдетте ерлер мен/немесе әйелдер, тіпті жас ұлдар мен/немесе қыздар орындайды. Ерлер кейде салпан киеді және олар, әдетте, бидің соңында, биылғы соққылар жылдамдағанда, түсіріледі. Басындағы терлі шапанның арқасында шаштарына салмақ қосылады. Бұл би музыканттың биімен немесе музыканттың биін орындаушылардың техникасына сәйкес келтіріп орындалады. Пактияуаль / Хостай Атақты Аттан стилі Пактия және Хост провинцияларында паштун тайпалары, әдетте Афғанстанда Zadrans және Mangals тайпалары пайда болған Пактия / Хости әдетте 5-7 қадам және одан да ұзақ болуы мүмкін. Басты қозғалыс кезінде бас солға және оңға бұрылады, ал ұзын қара шаштары ауаға ұшып, ақырында бишілер ортаға бұрылып, ортаға қарай қолдарымен қоян-қолтық тіреледі. Бұл би музыкантпен бірге орындаушылардың техникасына сай келетін ритмді үйлестіреді. Синвари:Афғанстанның Нангархар провинциясындағы Синвари тайпасының паштундары жасаған. Вардаг / Вардаки Да Вардаг Атан, тағы бір танымал стиль Атан. Вардаки дене қозғалыстарынан тұрады, алқабы жоқ және көптеген бұрылыстар мен бұрылыстар, және Spot, сондай-ақ олардың айналуларын ерекшелендіру үшін қол орауыштар. Ерлер әдетте еркек шашты мақтанады, оның ішінде майланған шашты да, бұл дақтарды айқын етіп, бұрылыстар кезінде шашты салмақты етеді. Бұл би музыканттың биімен немесе музыкант орындаушылардың техникасын үйлестіре орындалады. Вардактың кейбір аймақтарында вардаки (вардаги) аттанның басында басқалар артынан еріп жүретін ер адамдар ән айтады, ал олар баяу жүріп жатыр. Кейіннен, ырғақ жылдамдығы артып, аттан жылдамдаған сайын, олар ән айтуды тоқтатып, барлық күш-жігерін аттанға (қозғалыс) жұмсайды. Хаттак аттан - Пәкістанның паштун аймақтарындағы Хаттак паштун тайпасының ер адамдары орындайтын аттанның дәстүрлі түрі. Бұл биде тайпа мүшелері дөңгелек түрінде үздіксіз барабан соғумен секіріп жүреді. Олар, сондай-ақ, Мехсуд Атанды қимыл-қозғалыста бұратып, айналдырып билеген кезде, әдетте олармен бірге семсерлерді қолданады. Әдетте Вазиристанның Мехсуд паштун тайпасы орындайды. Ерлер ұзын қара, әдемі шаштарын шауып, оны айналасына шашып жүретін. Бұл нұсқада, егер атан болса, Мехсуд өздерін қарумен қаруландырады және шын мәнінде әуеге атуды, ал тізе бүгіп, дыбыстардың эхосын шығарады, ал би билеп, мақтанышпен билейді. Кабули аттан - бұл кәбулі және паштун емес топтар орындайтын қазіргі заманғы музыкамен модификацияланған аттан. Бұл биде бишілер музыканттың ырғағына сай билейді. Бұл биді әдетте ерлер мен әйелдер орындайды. Бұл 25 қадамд...

Гендерлік рөлдер

Әйелдер дәстүрлі киім киіп, биге қосылады.