Кіріспе
Deusto әкімшілік ауданы, баск тілінде Deustu деп те аталады және бұрын Сан-Педро-де-Дюсто деп аталатын, Испанияның Бильбао қаласының сегіз ауданының бірі. Ол Бильбао сағасының оң жағында, қаланың солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан және оңтүстікте сағаның өзімен және солтүстікте Артшанда және Бандера тауларының оңтүстік беткейімен шектеседі. Деусто бастапқыда 1925 жылға дейін елизате және муниципалитет болды, ол қалаға қол жетімді тегін жерді кеңейту үшін Билбаомен толықтай қосылды. Деусто университеті және Баск елінің университеті экономика және бизнес факультетінің орналасқан жері ретінде қаладағы университет ауданы ретінде белгілі.
Deusto, also known as Deustu in Basque and formerly known as San Pedro de Deusto, is one of the eight districts of Bilbao, Spain. It is located on the right side of the Bilbao estuary, in the northwestern part of the city and bordering the estuary itself on the south and the southern hillside of Mount Artxanda and Mount Bandera on the north. Deusto was originally an elizate and also a municipality until 1925 when it was completely annexed by Bilbao in order to expand the free land available to the city. Deusto is known as the university district of the city as it is home to the University of Deusto and the Faculty of Economics and Business of the University of the Basque Country.
Тарих
Деустоның тарихы туралы аз мәлімет бар, өйткені жергілікті мұрағаттардың көп бөлігі Испаниядағы Азамат соғысы кезінде жойылған. Оның негізі қаланған нақты уақыты белгісіз, бірақ бұл Бискайядағы басқа елизаттармен ортақ сипат. Сан-Педро-де-Дюсто шіркеуі шамамен 14 ғасырда салынғандығы және 1700 жылға дейін жердің халық саны аз болғаны және негізгі экономикалық қызмет балық аулау және ауыл шаруашылығы өндірісі, негізінен бидай мен жүзімдік болып табылатындығы белгілі. Бірінші қалалық зал 1752 жылы тұрғызылды, оның орнына 1888 жылы басқа ғимарат салынды; соңғысы азаматтық соғыс кезінде қиратылды. Қала Бискайдің Бас кеңестерінде 35-орынға ие болды. Дәстүрлі түрде муниципалитет екі тоқсанға бөлінді: Ерибера (өзен жағасында) өзен жағасында орналасқан, ол ауылдың сауда және теңіз қызметін шоғырландырды, ал Гойерри (жоғарғы жерлер) Артханда тауының етегінде, оның ішінде ауыл шаруашылығының көп бөлігі болды. XIX ғасырдың соңында қалада салыстырмалы коммерциялық өркендеу болды, бұл Деустода стансаны қамтитын Бильбао мен Гетксо арасындағы темір жол желісінің ашылуының арқасында болды. Темір жолды пайдалану арқылы Деустоның көптеген ауыл шаруашылығы өнімдері Бильбаодағы Рибера базарында оңай сатылды. 1924 жылы 29 қазанда қол қойылған корольдік жарлық Деустоны келесі жылдың 1 қаңтарынан бастап Бильбао қаласына қосуды белгіледі. Деустомен қатар Бегонья мен Луксана елизатеттері де қосылды, бірақ соңғысы 1980 жылдардың басында өз автономиясын қайта алады. Келесі жылдары сәулетші Рикардо Бастида жобалаған бірқатар қалалық жоспарлар әзірленді, бұл аудан үшін бірінші қалалық желі құру мақсатында, ол кезде әлі де көбінесе шашыраңқы фермалардан тұратын. Бильбаоның жылдам өнеркәсіптік дамуы Испанияның басқа жерлерінен келген жұмысшылардың жаппай көшіп келуіне себеп болды, нәтижесінде Бандерас тауының төбелерінде құлазыған шатырлар құрылды. 1950 жылдары олар бұзылып, олардың орнына көпқабатты үйлер салынды, бұл ауданның жерін толығымен жалмап кетті. Деусто көпірі, Бильбао сағасын аралап, Деустоны Абандомен байланыстыратын жылжымалы көпір 1932-1936 жылдары аралығында салынған. Франконың диктатурасы кезінде ол Генералиссимустың көпірі деп аталды. Оның атауы 1970-ші жылдардың соңында Деустоға қайта өзгертілді. 1968 жылы өзендегі кеме қатынасын жеңілдету мақсатында өзен сағасына солтүстік-батыс жағында жалғасатын канал қазылды. Бұл канал Дюсто каналы деп аталып, жаңадан құрылған арал Зорроцюрре деп аталды. Бұл түбегі кейіннен сәулетші Заха Хадид жасаған Зорроцюрре бас жоспарының аяқталуынан кейін жасанды аралға айналады. Жобаның бір бөлігі ретінде канал аяқталып, 2018 жылдың 8 қазанында ресми түрде ашылды, бұл бұрынғы жарым арал аралға айналды.
География
Деусто Бильбао сағасының оң жағалауында, өзен мен жақын маңдағы таулар арасындағы жазықта орналасқан. Ол солтүстікке қарай Артханда тауымен шектеседі, бұл Билбао қаласы мен көршілес Эрандио және Сондика муниципалитеттері арасындағы табиғи шекара. Шығыс жағынан Урибарри, оңтүстік жағынан Абандо, батыс жағынан Басурту Зорроца аудандарымен шектеседі. Дюстоның жалпы ауданы
Білім
Деусто ауданы жалпыға Билбаоның университет ауданы деп аталады. Негізгі кампус ғимаратын испан сәулетшісі Франсиско де Кубас жобалаған және ол алғаш ашылған кезде қаланың ең үлкен ғимараты болған. Сондай-ақ, Деустода Баск елінің университетінің экономика және бизнес факультеті орналасқан, ол Ибарреколанда кварталында Сарыко паркімен қатар орналасқан. Факультет 1955 жылы Экономикалық ғылымдар факультеті ретінде құрылған және 2015 жылы қазіргі атауын қабылдаған. DigiPen технология институтының Еуропалық кампусы Зорротзаурре аралында орналасқан. Деустода сонымен қатар Хуан Крисостомо де Ариага музыка консерваториясы, қаланың негізгі музыка академиясы орналасқан. Ауданның аумағында қалалық ресми тілдер мектебі және Британдық кеңес орналасқан. Салезиандар мен Ла Саль сияқты жеке діни мектептер де ауданда орналасқан.
Денсаулық сақтау
Осакидеца желісіне кіретін екі мемлекеттік аудандық денсаулық сақтау орталығы бар. Олар Deustu Doneperiaga және San Ignazio Elorrieta кварталдарында орналасқан. Deustuibarra кварталында орналасқан Igualatorio Médico Quirúrgico (IMQ) бас ауруханасы, жеке медициналық көмек көрсетуші.
Спорт
Ауданның екі муниципалды спорттық нысаны бар, біреуі Deustu Doneperiaga Deustuibarra және екіншісі San Ignazio Elorrieta. Деусто спорт орталығы (Polideportivo de Deusto) Еускальдуна көпірі мен Бильбао сағасында орналасқан және 1987 жылы ашылған. Әйелдер үшін әуесқой футбол клубы Сан-Игнасио КЕ және ерлер клубы SD Deusto (тарихтары 1913 жылға дейін) орналасқан.
Парктер мен бақтар
Ибарреколанда ауданындағы Саррико саябағы - ауданның ең үлкені. Деустода оның айналасына шашыраған алаңдары мен шағын саябақтары бар, мысалы Бидарте сарайының жанындағы Деусту паркі, ескі шіркеудің жанындағы Сан-Педро алаңы және университет жанындағы Герман Гарат бақтары. Өзен жағасында Ботиказар көшесінен басталып, университетпен бірге, Элоритаға дейін өзен сағасы бойымен жалғасатын 3 шақырымнан астам жаяу жүргіншілер жолы бар. Көптеген осы аудандар Zorrotzaurre Master Plan қалалық интервенциясының бөлігі ретінде жақында жаңартылды және жаңартылды.
Көлік
Ауданға Жедел көлік жүйесі Метро Бильбаоның 1 және 2 желілері қызмет көрсетеді, оның үш станциясы бар: Деусту, Саррико және Сан-Игнацио. Бұл жер асты жүйесі 1995 жылы ашылды, бұл 19-ғасырдың аяғында жұмыс істей бастаған Бильбао Лас Аренас темір жолының аймақтық темір жол жүйесін алмастырды. Бұл тар гаре темір жолы қызметінде аудан бойынша төрт станция болды, Unversidad (Deusto университеті), Deusto, Ibarrekolanda және San Ignacio; метро жүйесі ашылғаннан кейін бұл жер үсті жолы жабылды, бірақ қызмет Deusto мен Casco Viejo станциясы арасында сақталды. Қызмет 2010 жылы тоқтатылды, ал қалған Deusto және Universidad станциялары жабылды. Ауданға көптеген жергілікті Bilbobus желілері қызмет көрсетеді, олар қаланың басқа жерлеріне, әсіресе Абандо мен қала орталығына жалғасады. Bizkaibus өңірлік автобустары аудан бойынша бірнеше аялдамаларға қызмет көрсетеді, олар Лейоадағы Баск елінің университетінің негізгі кампусына және сағаның оң жағалауындағы басқа қалаларға жалғасады. Zorrotzaurre Бас жоспарына сәйкес, төрт станса жоспарланған жаңа Zorrotzaurre аралын аралайтын Bilbao трамвайдың кеңейтілуі күтілуде. Басктардың тұңғыш президенті Хосе Антонио Агирре есімімен аталған Лехендакари Агирре даңғылы - ауданды аралайтын негізгі даңғыл. Ол Деусто көпірі аймағын Ибарреколанда мен Сан-Игнацио арқылы Элориетаға дейін жалғастырады. BI 604 аймақтық жолы Деустодан басталады, Асуа аңғарына Арксанда тауы арқылы жалғасады, ал Сант-Пиус X алаңынан BI 625 аймақтық жолымен шығыс Бильбаоға және Арксанда Угаско туннельдерімен Бильбао әуежайына жалғасады.
Дюсто каналы
Деусто каналы - өзен сағасынан кейін ауданның негізгі су жолы, ол Эррибера тоқсанды екі бөлікке бөледі; өзен жағалауы және Зорротзаурре аралы. Бұл - 1950 жылы салынған жасанды канал, бірақ бастапқы жоба 20 ғасырдың басына таман жасалған. Канал өзен сағасындағы теңіз қозғалысын жеңілдету үшін, сол кездегі Деусто өзенінің жағалауында кең тараған өнеркәсіптік қызмет үшін док ретінде қызмет етті. Канал өзінің бастапқы мақсатына 2006 жылға дейін, Бильбаоның жаңа сыртқы портының құрылысы аяқталғанға дейін қызмет етті. Деусто кемежайларынан соңғы рет "Фри Ривер" кемесі шығып, ламинатталған болат тасымалданды. Бастапқы жобада канал тікелей Элориэтаны Еускальдуна кеме жасау цехтарымен байланыстырып, Зорротзауррені жасанды аралға айналдыратын, бірақ құрылыс аяқталмастан тоқтатылды, оның орнына Зорротзауррені жарым арал ретінде қалдырды. Зорротзаурредің және Деусто өзенінің жағалауын жаңа тұрғын үй аумақтары ретінде конфигурациялауда негізгі элемент болып табылатын архитектор Заха Хадид жасаған Зорротзаурре бас жоспарын орындаумен, каналды аяқтау жұмыстары 2014 жылы қайта басталды және 2018 жылы аяқталды.
Көпірлер
Аудан бойынша төрт көпір бар, үшеуі сағадан, біреуі каналдан өтеді. Деусто көпірі ең көнесі, 1936 жылы Абандоны он жыл бұрын Билбаоға қосылған аудандармен тікелей байланыстыру қажеттілігі нәтижесінде салынған. Бұл архитектор Рикардо Бастида жобалаған және Америка Құрама Штаттарының Чикаго қаласындағы жылжымалы көпірлерден әсер алған басқыш көпір. Ол Испанияда Азамат соғысы кезінде аяқталғанына бір жыл толмаған кезде жарылып, 1937 жылы қайтадан қайта құрылды. Еускальдуна көпірі - 1997 жылы ашылған және инженер-құрылысшы Хавьер Мантерола жобалаған, Дюстодағы сағадан өтетін екінші көпір. Бұл Саградо-Коразон-де-Исустың алаңын Деусто өзенінің жағасымен байланыстыратын виадук, бұрын Еускальдуна кеме жасау орындары орналасқан жерді пайдаланады, сондықтан оның аты. Құрылған үшінші көпір - бұл пешеходный Педро Аррупе ат жолы, иезуит діни қызметкері Педро Аррупе есімімен аталған және қазіргі Абандоибарра ауданын Абандоның тікелей Дюсто университетінің кампусына жалғастырады. Дюстода салынып жатқан төртінші көпір - Франк Гери көпірі, ол Дюсто каналын кесіп өтіп, Дюсто өзенінің жағалауын Зорротзаурремен байланыстырады. Ол 2015 жылы ашылды және Гудгенхайм мұражайының дизайнын жасаған сәулетші Франк Геридің есімімен аталды. Қазіргі уақытта Сан-Игнацио Зорротзаурре көпірі салынып жатыр, бұл Деусто каналын аралап өтетін және Сан-Игнацио кварталын аралмен байланыстыратын екінші көпір. Ол 2020 жылы аяқталып, жол қозғалысына ашылады деп күтілуде және оған тиісті әйел тұлғасының есімі беріледі.