Кіріспе

Сөйлемдік аспаптың қолмен созылатын, сыңғырлатылатын немесе иілетін әрекеті - бұл саусақ тақтасы мен сым арасындағы қашықтық. Пернетақталы аспаптарда іс-әрекет - пернетақталардың қозғалысын дыбыс жасауға (арқандарды соғу немесе соғу арқылы) аударатын механизм.

Пернетақта аспаптары

Квентольді аспаптарда негізгі әрекет - бұл клапанның шеткі жағында орналасқан ағаштан жасалған тік жолақ. Кескінің жоғарғы жағында плектрді ұстайтын шаршылы тіл орнатылған. Кілт басылып, тұтқа көтерілгенде, плектр жіпті сорады. Кілт босатылып, иілгіш қайтадан төмен түсіп кеткенде, тіл плектриумға сәл кері шегінуге мүмкіндік береді, сондықтан ол төмен түсіп бара жатқанда ілмекті қайтадан ұстамай немесе жұлып алмастан, өзінің тынығуындағы орнына оралады. Сонымен қатар, бұрандада кілтті босату кезінде сымның тербелісін тоқтату үшін демпұл бар. Толық сипаттама мен диаграммалар үшін Harpsichord деген бетті қараңыз. Пианинода, іс-әрекет - бұл механикалық құрылғы, көбінесе қатты ағаштан жасалған, бірнеше мақсатқа қызмет етеді. Ол әр түрлі рычагтардың көмегімен кілттің кішкене қозғалысын сырғаларды соққылайтын балғалардың үлкен қозғалысына айналдырады. Әрекеттің механикасы сонымен қатар, дірілге әсер етпеу үшін, балғаның жіптен бірден кері қайтуын қамтамасыз етеді, сонымен қатар, балғаның секіруіне жол бермейді, жіпке бірнеше рет соққы береді. Пианиноның іс-әрекеттері, тіпті Бартоломео Кристофори ойлап тапқан түпнұсқа нұсқасында да, өте күрделі болып келеді және олардың тарихы бойына тапқырлықпен жасалған өнертабыстар мен жетілдірілімдер болды. Әртүрлі қимылдар флейта мен вертикаль пианинода қолданылады. Толық талқылау үшін, диаграммаларды қоса алғанда, Action (piano) және piano деген беттерді қараңыз.

Қолмен орылатын аспаптар

Гитарада және ұқсас аспаптарда әрекет - бұл фретборд пен сым арасындағы қашықтық, бұл саусақ ұштарымен қысым жасағанда ноталарды қаншалықты оңай дыбыстауға болатынын анықтайды. Әдетте, төменгі әрекет, сымды саусақ тақтасына басу үшін қажетті қысымның аз болуына байланысты, ойналуы мүмкін деп саналады. Алайда, егер әрекет тым төмен болса, тербелістейтін сым басқа сымдарға соққы беріп, қажетсіз шуылдауды тудыруы мүмкін. (Фретті аспаптарда бұл фретті шу деп аталады.) Керісінше, егер әрекет тым жоғары болса, жіптер толықтай қысылу үшін тым қатайған болуы мүмкін.

Іс-қимылды түзету

Кейбір аспаптарда, мысалы, кейбір гитараларда, бұрандаларды көпірден тығып, істен шығуды реттеуге болады, бұл жіптердің биіктігін өзгертеді. Тюнерлік көпірлер үшін кішкентай дөңгелектер қолданылады, кейде олармен бірге немесе олардың орнына жалпақ бұрандалы фитингтер қолданылады. Басқа аспаптарда әрекетті өзгерту қиынырақ, бұл құралдан бүтін бөлшектерді алып тастауды қамтиды. Мысалы, әдеттегі болат сымдық акустикалық гитарада, іс-әрекет гитараның тұяғын мұқият сылау арқылы реттеледі, сондықтан сымдар фретбордқа жақын орналасады. Гитараның әрекетін де шүмектік таяқтың реттеуі сәл әсер етеді. Тездетуші таяқты тығыздау мойынды артқа қарай иіледі, бұл әрекетті төмендетеді, ал таяқты босату мойынды алға иіліп, әрекетті жоғарылатады. Гитарада іс-әрекет әдетте 12-ші фрестпен өлшенеді. Электр гитарасында әдеттегі артықшылықты әрекет - жоғары Е сабында шамамен 1/16 " (1,6 мм), ал стандартты өлшемі бар саптарды пайдалану кезінде төменгі Е сабында 3/32" (2,4 мм). Кейде гитараның тік мойынтығы гитараның әрекетінде жақсы жұмыс істейді, бірақ көптеген литьярлар мен музыканттар діріл сабының пішінін қосқанда, ырғақты азайту үшін жеңілдету деп аталатын сәл алға қарай бұрышты ұнатады. Әрекетті реттеу гитараның көпіріндегі кез келген элементтерді өзгерту немесе реттеуден басқа, жоғарыда аталған барлық тораптық реттеулерді қолдану арқылы жүргізілуі керек.